Śmigłowce lot­nic­twa służb porządku publicz­nego w Polsce

Zgodnie z ustawa z 15 grudnia 2016 r. o ustanowieniu „Programu modernizacji Policji, Strazy Granicznej, Panstwowej Strazy Pozarnej i Sluzby Ochrony Panstwa w latach 2017-2020” Policja ma otrzymac 5,99 mld zl, z czego 624 mln zl na zakup nowego sprzetu transportowego. Fot. MSWiA

Zgodnie z ustawa z 15 grud­nia 2016 r. o usta­no­wie­niu „Programu moder­ni­za­cji Policji, Strazy Granicznej, Panstwowej Strazy Pozarnej i Sluzby Ochrony Panstwa w latach 2017−2020” Policja ma otrzy­mac 5,99 mld zl, z czego 624 mln zl na zakup nowego sprzetu trans­por­to­wego. Fot. MSWiA

30 maja w zakła­dach PZL Mielec miało miej­sce uro­czy­ste pod­pi­sa­nie kon­traktu na zakup dwóch wie­lo­za­da­nio­wych śmi­głow­ców śred­nich Sikorsky S-70i Black Hawk, które tra­fią do Policji. Jest to począ­tek zastę­po­wa­nia star­szych kon­struk­cji lot­ni­czych sprzę­tem nowej gene­ra­cji w służ­bach pod­le­głych Ministerstwu Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Obok 239 wiro­pła­tów eks­plo­ato­wa­nych przez Ministerstwo Obrony Narodowej, swoje maszyny tej klasy posiada kilka innych służb w kraju. Mowa przede wszyst­kim o Policji oraz Straży Granicznej, a więc for­ma­cjach pod­le­głych Ministerstwu Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA). Nie można zapo­mnieć także o Lotniczym Pogotowiu Ratunkowym, pod­le­głym Ministerstwu Zdrowia. Jeszcze do nie­dawna poje­dyn­cze śmi­głowce posia­dały m.in. Urzędy Morskie, a więc pla­cówki znaj­du­jące się obec­nie w struk­tu­rach Ministerstwa Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej – nie­stety ze względu na zuży­cie resur­sów zostały wyco­fane bez doce­lo­wych następ­ców oraz kon­cep­cji, czy kupo­wać nowe wiro­płaty, czy posta­wić na korzy­sta­nie z usług firm zewnętrz­nych. Część usług, m.in. zwią­za­nych z akcjami prze­ciw­po­ża­ro­wymi, jest zle­cana pod­mio­tom komer­cyj­nym – czy ma to sens? Trudno jed­no­znacz­nie oce­nić, bazu­jąc na doświad­cze­niach innych państw. Ogółem w służ­bach pań­stwo­wych jest obec­nie około 45 śmi­głow­ców róż­nych typów, spo­śród któ­rych przy­naj­mniej połowa potrze­buje wymiany ze względu na zuży­cie bądź nie­do­ma­ga­nia tech­niczne. Co zasta­na­wia­jące, patrząc na sytu­ację w Straży Granicznej oraz Policji, rzą­dzący nie wyko­rzy­stali pozy­tyw­nych doświad­czeń z pro­gramu moder­ni­za­cji Lotniczego Pogotowia Ratunkowego, który zre­ali­zo­wano poprzez wie­lo­letni pro­gram rzą­dowy, a nie w opar­ciu o ogra­ni­czone, coroczne budżety resor­tów.

Policja

Formalnie Lotnictwo Policji roz­po­częło dzia­łal­ność 9 maja 2001 r., kiedy zakoń­czono reformę MSWiA zwią­zaną m.in. z roz­for­mo­wa­niem 103. Pułku Lotniczego Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych oraz połą­cze­nia Sekcji Lotnictwa komend woje­wódz­kich w Krakowie oraz Poznaniu. Policja odzie­dzi­czyła sprzęt po roz­wią­za­nej jed­no­stce i było to 12 śmi­głow­ców, w tym: 3 Mi-8, 2 Bell 206B, 5 Mi-2 i 2 W-3 Sokół). Ponadto miała ona dwa nowe Kania, które zaku­piono dla wspo­mnia­nych komend woje­wódz­kich. Pomimo tego, że więk­szość sprzętu w momen­cie prze­ka­za­nia nie była nowa, przez wiele lat nie zro­biono nic aby zmie­nić tę sytu­ację – wręcz prze­ciw­nie, stop­niowo liczba śmi­głow­ców zaczęła maleć poprzez wyco­fa­nie w związku z wyczer­py­wa­niem resur­sów, a także bra­kom budże­to­wym ogra­ni­cza­ją­cymi remonty i wypad­kom. Tak stało się m.in. z dwoma śmi­głow­cami Kania, które są zma­ga­zy­no­wane w Krakowie.
Niestety, pomimo kilku pro­jek­tów moder­ni­za­cji tech­nicz­nej (m.in. Narodowy Program Śmigłowcowy, Ustawa o moder­ni­za­cji Policji z 2007 r.), jedy­nymi suk­ce­sami był zakup śmi­głowca Bell 206B (przez samo­rząd woje­wódz­twa łódz­kiego) z rynku wtór­nego, a także prze­ję­cie uży­wa­nych wiro­pła­tów z MON (Bell 412HP) oraz Straży Granicznej (W-3 Sokół i Mi-2). W doku­men­tach rzą­do­wych z prze­łomu pierw­szego i dru­giego dzie­się­cio­le­cia bie­żą­cego wieku wska­zy­wano na potrzebę zakupu mini­mum sze­ściu śmi­głow­ców – pię­ciu o masie star­to­wej do 5000 kg, które miały zastą­pić potrze­bu­jące pil­nej wymiany Mi-2 oraz jed­nego kate­go­rii śred­niej, który miał umoż­li­wić wypeł­nie­nie luki sprzę­to­wej po wyco­fa­nym z eks­plo­ata­cji Mi-8S. W dłu­go­fa­lo­wych pla­nach zakła­dano potrzebę zakupu kolej­nych wiro­pła­tów kate­go­rii śred­niej, które miały pozwo­lić na zastą­pie­nie pozo­sta­łych dwóch Mi-8T, które zamie­rzano wyco­fać w latach 2017 – 2018.
Istotnym pro­ble­mem sto­ją­cym przed lot­nic­twem Policji, jest także kwe­stia remon­tów posia­da­nego sprzętu – Mi-8T prze­cho­dzą prace w zakła­dach Helisota UAB w Wilnie, a śmi­głowce Bell w Centrum Obsługi Bell w Republice Czeskiej. Tam wła­śnie remonty główne prze­szły Bell 412HP (łącz­nie z prze­bu­dową i adap­ta­cją do nowej roli) oraz jeden z dwóch Bell 206B (połą­czony z wymianą malo­wa­nia). Pierwszy z nich wró­cił do służby w lutym, a drugi w kwiet­niu bie­żą­cego roku.
Na prze­ło­mie roku Komenda Główna Policji roz­po­częła pro­ce­durę zakupu nowych wiro­pła­tów – ma to zwią­zek z wykru­sza­niem się stanu posia­da­nia, do końca 2019 r. prze­wi­dziano wyco­fa­nie trzech Mi-2, któ­rym wyczer­pią się resursy tech­niczne. Ich następ­cami miały zostać wie­lo­za­da­niowe śmi­głowce lek­kie – prze­targ uru­cho­miono 21 listo­pada 2017 r., a otwar­cie ofert nastą­piło 9 kwiet­nia 2018 r. Okazało się wów­czas, że jedyna oferta Heli Invest Sp. z o.o. Sp.K. znacz­nie prze­kra­cza zakła­dany budżet (77 244 000 zł brutto pod­czas gdy Policja zare­zer­wo­wała na ten cel 53 mln zł, i tylko tyle mogła wydać). Zgodnie z prze­wi­dy­wa­niami, 20 kwiet­nia, pro­ce­dura została anu­lo­wana – jed­nym z powo­dów tak małego odzewu prze­my­słu był fakt, że Policja wyma­gała dostawy sprzętu do końca roku, co było bar­dzo trudne do pogo­dze­nia przez pro­du­cen­tów sprzętu tego typu i firmy repre­zen­tu­jące je na kra­jo­wym rynku.
Wkrótce poja­wiły się infor­ma­cje o zamia­rze zakupu wie­lo­za­da­nio­wych śmi­głow­ców śred­nich S-70i Black Hawk. 9 maja sprawą zajęła się sej­mowa Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych. W jej trak­cie wice­mi­ni­ster Jarosław Zieliński poin­for­mo­wał o pra­cach mają­cych na celu zakup dla Policji 5 wiro­pła­tów obser­wa­cyjno-patro­lo­wych – trzech jed­no­sil­ni­ko­wych oraz dwóch dwu­sil­ni­ko­wych. Przetargi mia­łyby zostać ogło­szone jesz­cze w bie­żą­cym roku, a dostawy zre­ali­zo­wane do 2020 r. – wszystko zależy od zgody Ministerstwa Finansów na reali­za­cję pro­gramu wie­lo­let­niego. Dodatkowo w cza­sie obrad Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych potwier­dzono chęć zakupu dwóch śmi­głow­ców S-70i Black Hawk – ana­liza porów­naw­cza wyka­zała bowiem, że jedy­nie ten typ speł­nia wszyst­kie wyma­ga­nia Biura Operacji Antyterrorystycznych (ze względu na prze­zna­cze­nie i zada­nia BOA, nie mogły one zostać upu­blicz­nione), czyli głów­nego dys­po­nenta wie­lo­za­da­nio­wych wiro­pła­tów śred­nich użyt­ko­wa­nych przez Policję. Negocjacje z pro­du­cen­tem roz­po­częto 11 kwiet­nia i dwa dni póź­niej wysto­so­wano zawia­do­mie­nie o bez­prze­tar­go­wym cha­rak­te­rze zakupu do Prezesa Zamówień Publicznych.

  • Łukasz Pacholski

To jest skrócona wersja artykułu.

CZYTAJ E-WYDANIE KUP WYDANIE PAPIEROWE