Karabinek Grot

Zolnierze Wojsk Obrony Terytorialnej uzbrojeni w karabinki podstawowe Grot C 16 FB-M1.

Zolnierze Wojsk Obrony Terytorialnej uzbro­jeni w kara­binki pod­sta­wowe Grot C 16 FB-M1.

W ubie­głym roku do uzbro­je­nia Wojska Polskiego weszły pierw­sze egzem­pla­rze kara­bin­ków stan­dar­do­wych Grot, wcho­dzą­cych w skład Modułowego Systemu Boni Strzeleckiej kali­bru 5,56 mm (MSBS-5,56). To pierw­sza w Polsce broń tej klasy opra­co­wana od pod­staw przez pol­skich naukow­ców i inży­nie­rów oraz wdro­żona do seryj­nej pro­duk­cji przez kra­jowy prze­mysł obronny. Stąd histo­ria jej roz­woju jest z pew­no­ścią warta przy­bli­że­nia.

Pomysł pod­ję­cia prac mają­cych skut­ko­wać powsta­niem nowo­cze­snego pol­skiego kara­binka auto­ma­tycz­nego, który zastą­piłby w Wojsku Polskim kon­struk­cje bazu­jące na sowiec­kim 7,62 mm kara­binku auto­ma­tycz­nym AK, zro­dził się w Zakładzie Konstrukcji Specjalnych (ZKS) Instytutu Techniki Uzbrojenia (ITU) Wydziału Mechatroniki i Lotnictwa (WML) Wojskowej Akademii Technicznej (WAT). Ich ini­cja­to­rem był ówcze­sny kie­row­nik ZKS ITU WML WAT ppłk dr inż. Ryszard Woźniak, który jest rów­nież auto­rem nazwy MSBS (skrót od Modułowy System Broni Strzeleckiej).

Geneza powsta­nia kara­binka stan­dar­do­wego w ukła­dzie kol­bo­wym Grot

Nowoczesny pol­ski kara­bi­nek dla pol­skiego żoł­nie­rza przy­szło­ści – lata 2003 – 2006
Powstanie MSBS poprze­dziły obszerne bada­nia teo­re­tyczne i doświad­czalne broni eks­plo­ato­wa­nej w Polsce oraz na świe­cie, które pozwo­liły pomysł prze­kuć w pro­jekt badaw­czy nr O T00B 029 24 „Analiza i syn­teza kon­struk­cyjno-bali­styczna oraz bada­nia dyna­miczne broni strze­lec­kiej zbu­do­wa­nej w ukła­dzie bez­kol­bo­wym”, któ­rym kie­ro­wał płk dr inż. Ryszard Woźniak. Projekt ten, finan­so­wany przez Ministerstwo Nauki i Informatyzacji w latach 2003 – 2006, był reali­zo­wany przez WAT we współ­pracy z Fabryką Broni „Łucznik” – Radom Sp. z o.o. (FB Radom).
Na pod­sta­wie zakoń­czo­nych w 2006 r. badań stwier­dzono m.in., że: […] znaj­du­jące się w uzbro­je­niu Sił Zbrojnych RP kara­binki bazu­jące na „sys­te­mie Kałasznikowa” osią­gnęły gra­niczny stan moder­ni­za­cyjny, są kon­struk­cjami nie­roz­wo­jo­wymi i w nie­od­le­głej przy­szło­ści będą musiały zostać zastą­pione nowymi per­spek­ty­wicz­nymi sys­te­mami. W efek­cie dal­sze dzia­ła­nia zmie­rza­jące do popra­wie­nia walo­rów kon­struk­cyjno-eks­plo­ata­cyj­nych broni „sys­temu Kałasznikowa” wydają się być mało sku­teczne, zwłasz­cza w kon­tek­ście dosto­so­wa­nia broni do układu bez­kol­bo­wego […] Wniosek ten był prze­ło­mowy w urze­czy­wist­nia­niu idei budowy nowej broni dla „pol­skiego żoł­nie­rza przy­szło­ści”.
Powstanie pro­jektu demon­stra­tora tech­no­lo­gii kara­binka MSBS-5,56K – lata 2007 – 2011
Genezy powsta­nia 5,56 mm kara­binka stan­dar­do­wego (pod­sta­wo­wego) w ukła­dzie kol­bo­wym Grot, wcho­dzą­cego w skład Modułowego Systemu Broni Strzeleckiej kali­bru 5,56 mm (MSBS-5,56), należy szu­kać w roz­po­czę­tym pod koniec 2007 r. pro­jek­cie roz­wo­jo­wym nr O R00 0010 04, finan­so­wa­nym ze środ­ków Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, „Opracowanie, wyko­na­nie oraz bada­nia kon­struk­cyjno-tech­no­lo­giczne kara­bin­ków stan­dar­do­wych (pod­sta­wo­wych) modu­ło­wego sys­temu broni strze­lec­kiej kali­bru 5,56 mm dla Sił Zbrojnych RP”. Był on reali­zo­wany w latach 2007 – 2011 przez WAT w ści­słej współ­pracy z FB Radom. Projektem tym kie­ro­wał płk rez. prof. WAT dr hab. inż. Ryszard Woźniak, a kon­struk­to­rami wio­dą­cymi byli: ze strony Akademii płk dr inż. Mirosław Zahor, nato­miast ze strony FB Radom począt­kowo mgr inż. Krzysztof Kozieł, a póź­niej inż. Norbert Piechota. Jednym z rezul­ta­tów tego pro­jektu było powsta­nie demon­stra­tora tech­no­lo­gii kara­binka pod­sta­wo­wego w ukła­dzie kol­bo­wym MSBS-5,56K (K – kol­bowy), który stał się bazą do budowy rodziny kara­bin­ków MSBS-5,56 zarówno w ukła­dzie kol­bo­wym, jak i bez­kol­bo­wym MSBS-5,56B (B – bez­kol­bowy). Na bazie trzech pod­sta­wo­wych modu­łów: komory zam­ko­wej, suwa­dła z zam­kiem i urzą­dze­nia powrot­nego (wspól­nych we wszyst­kich wer­sjach kara­bin­ków MSBS-5,56), można kon­fi­gu­ro­wać broń w kol­bo­wym i bez­kol­bo­wym ukła­dzie kon­struk­cyj­nym, otrzy­mu­jąc:

  • kara­bi­nek pod­sta­wowy,
  • sub­ka­ra­bi­nek,
  • kara­bi­nek-gra­nat­nik,
  • kara­bi­nek wybo­rowy,
  • kara­bi­nek maszy­nowy zasi­lany maga­zyn­kowo,
  • kara­bi­nek repre­zen­ta­cyjny.

Modułowość kon­struk­cji MSBS-5,56 polega na moż­li­wo­ści dosto­so­wa­nia kara­bin­ków – przy wyko­rzy­sta­niu zespo­łów-modu­łów broni – do indy­wi­du­al­nych potrzeb żoł­nie­rza. Głównym modu­łem jest komora zam­kowa, do któ­rej dołą­czane są pozo­stałe: moduł komory spu­sto­wej (deter­mi­nu­jący układ kon­struk­cyjny – kol­bowy lub bez­kol­bowy), moduły luf o róż­nej dłu­go­ści, moduł kolby lub stopki trze­wika, moduł suwa­dła z zam­kiem, moduł urzą­dze­nia powrot­nego, moduł łoża i inne. Tego rodzaju roz­wią­za­nie pozwala na szybką kon­fi­gu­ra­cję broni, aby mogła być dosto­so­wana do potrzeb użyt­kow­nika i do warun­ków pola walki. Stosując moduły łatwo wymien­nych luf o róż­nej kon­struk­cji i dłu­go­ści, broń może peł­nić rolę sub­ka­ra­binka (odmiana z naj­krót­szą lufą), kara­binka pod­sta­wo­wego (stan­dar­dowa broń żoł­nie­rza), kara­binka maszy­no­wego (wer­sja z lufą o dużej pojem­no­ści ciepl­nej) czy też kara­binka para­wy­bo­ro­wego (wer­sja z lufą wyse­lek­cjo­no­waną). Wymiana lufy może być prze­pro­wa­dzona w warun­kach polo­wych, z wyko­rzy­sta­niem klu­cza imbu­so­wego, przez bez­po­śred­niego użyt­kow­nika.
Główne zało­że­nia pro­jek­to­wa­nego kara­binka stan­dar­do­wego MSBS-5,56K doty­czyły zasto­so­wa­nia w jego kon­struk­cji:

  • idei modu­ło­wo­ści,
  • peł­nego przy­sto­so­wa­nia broni do uży­cia przez żoł­nie­rzy prawo- i lewo­ręcz­nych,
  • zmien­nego kie­runku wyrzu­ca­nia łusek na prawą lub lewą stronę,
  • łatwo wymien­nych luf na polu walki,
  • regu­lo­wa­nego sys­temu gazo­wego,
  • ryglo­wa­nia przez obrót zamka,
  • szyny Picatinny wg STANAG 4694 na górze komory zam­ko­wej,
  • zasi­la­nia z maga­zyn­ków typu AR15 (M4/M16).

  • Paweł Madej, Norbert Piechota, Ryszard Woźniak, Mirosław Zahor

To jest skrócona wersja artykułu.

CZYTAJ E-WYDANIE KUP WYDANIE PAPIEROWE