Pierwszy C-27J Spartan w słowackim lotnictwie

Pierwszy lekki samolot transportowy Leonardo C-27J Spartan przylecial na Slowacje 24 pazdziernika ubieglego roku, a jego uroczyste przejecie mialo miejsce 31 pazdziernika 2017 r. w bazie Malacky-Kuchyňa.

Pierwszy lekki samolot transportowy Leonardo C-27J Spartan przylecial na Slowacje 24 pazdziernika ubieglego roku, a jego uroczyste przejecie mialo miejsce 31 pazdziernika 2017 r. w bazie Malacky-Kuchyňa.

Leonardo C-27J Spartan jest wojskowym, dwusilnikowym lekkim samolotem transportowym strefy taktycznej, w klasycznym dla maszyn o tym przeznaczeniu układzie górnopłata. Jest efektem współpracy włoskiej firmy Alenia Aermacchi (obecnie Leonardo Aircraft Division) i amerykańskiego koncernu Lockheed Martin w ramach programu nowego systemu lotniczego transportu taktycznego, ukierunkowanego na potrzeby US Air Force, a prace nad nim zainicjowano w połowie lat 90. Maszyna ta miała zabezpieczać przewóz ludzi, lekkiego uzbrojenia i zaopatrzenia bezpośrednio do strefy walk.

Chociaż nadzieje na duże amerykańskie zamówienia się nie ziściły, od 2006 r. Spartan znalazł kilku nabywców i pozostaje głównym konkurentem maszyny Airbus C-295M w tym segmencie rynku. Do końca ubiegłego roku powstało niemal 90 takich maszyn, które służą lub wkrótce rozpoczną służbę w siłach powietrznych 13 państw. 31 października 2017 r. do grona użytkowników tych samolotów dołączyły Siły Zbrojne Republiki Słowackiej.

Wojskowe lotnictwo transportowe na Słowacji

W wyniku podziału majątku Lotnictwa Wojskowego i Obrony Powietrznej Sił Zbrojnych Czechosłowackiej Republiki Federacyjnej spośród 47 samolotów transportowych i specjalnego przeznaczenia lotnictwu Słowacji przypadło 16 z nich. Były to: trzy maszyny L-410UVP-T, po dwie An-24W, An-26 i L-410MA oraz po jednej An-12B, Jak-40, L-410UVP-E, L-410UVP-S i Tu-154B. Uzupełniały je dwa samoloty fotogrametryczne L-410FG. Sprzęt ten skoncentrowany został w 2. Mieszanym Pułku Lotniczym 2. Bazy Lotniczej w Pieszczanach. Pułk i bazę sformowano do 1 stycznia 1993 r. na bazie dawnego 3. Lotniczego Pułku Szkolnego oraz innych przemieszczonych do Pieszczan jednostek. W tamtejszej bazie rozlokowano 2. eskadrę transportową z samolotami transportowymi i 3. eskadrę śmigłowców pułku. Oddział wydzielony, stacjonujący w Bratysławie, dysponował pojedynczym Tu-154B do przewozu VIP-ów. Z kolei trzy samoloty L-410UVP-T przekazano 5. Lotniczemu Pułkowi Szkolnemu w Koszycach.
Z dniem 1 stycznia 1994 r. bazę z Pieszczan przekształcono w 32. Bazę Lotniczą, zaś pułk w 32. Skrzydło Lotnictwa Transportowego. Z kolei do 30 września 2001 r. obie te jednostki zostały rozformowane, a 1 października tegoż roku powstała w ich miejsce, w strukturach 2. Skrzydła Lotniczego, 3. mieszana eskadra transportowa w 2. Bazie Lotniczej w Kuchyňi. Po rozformowaniu 2. Skrzydła Lotniczego i 2. Bazy Lotniczej 30 września 2003 r. utworzono, także na lotnisku w Kuchyňi, Samodzielną Eskadrę Transportową, którą do 1 kwietnia 2006 r. przeorganizowano w Skrzydło Lotnictwa Transportowego z eskadrami dowodzenia i transportową. Przed 1 lipca 2009 r. tę jednostkę przemianowano na Skrzydło Transportowe.
Na przestrzeni 25 lat istnienia Republiki Słowackiej stopniowo wycofywano odziedziczony po Czechosłowacji sprzęt lotniczy, w tym także maszyny transportowe. Jako pierwszy, już w październiku 1995 r., wycofano pojedynczy Tu-154B. Po nim, w 1999 r., przyszedł czas na Jaki-40. W tym samym roku zakończono też eksploatację maszyny An-12B. W 2006 r. doszło do katastrofy samolotu An-24W i w związku z tym zaprzestano lotów także na drugiej maszynie tego typu. Spośród statków powietrznych sowieckiej produkcji najdłużej w linii pozostawały samoloty An-26, które wycofano w 2014 i w 2016 r. W międzyczasie doszło do zakończenia eksploatacji maszyn L-410MA – w 1998 i w 2003 r. oraz jednego z dwóch L-410FG – w 2003 r. W 2010 r. wycofano trzy L-410UVP-T i jeden L-410UVP-S. Tak więc spośród samolotów przejętych w chwili powstania samodzielnej Słowacji w użyciu pozostawały pod koniec 2017 r. jedynie dwa samoloty L-410UVP-E i jeden L-410FG.
Ze względu na szczupłość budżetu Ministerstwa Obrony i brak woli polityków ani w latach 90., ani przez prawie całą pierwszą dekadę XXI w. nie udało się zakupić następców przestarzałych maszyn. Dopiero pod koniec pierwszej dekady nowego stulecia zainicjowano w tej sferze pierwsze konkretne działania. Zakupione wówczas zostały w Czechach cztery fabrycznie nowe samoloty transportowe L-410UVP-E20. Pierwszy z nich został dostarczony 23 grudnia 2009 r., drugi 16 lipca 2010 r., trzeci 3 stycznia 2013 r., zaś ostatni 28 lutego 2013 r. Maszyny te zostały wyposażone we współczesną awionikę, co przejawia się m.in. w obecności dwóch kolorowych wyświetlaczy wielofunkcyjnych na tablicy przyrządów, obok przyrządów elektromechanicznych. Wdrożenie tych maszyn nie zapewniło przyrostu zdolności transportowych słowackiego lotnictwa, ale wpłynęło na podniesienie poziomu wyszkolenia załóg.

PrzemysŁ zbrojeniowy

 ZOBACZ WSZYSTKIE

WOJSKA LĄDOWE

 ZOBACZ WSZYSTKIE

Wozy bojowe
Artyleria lądowa
Radiolokacja
Dowodzenie i łączność

Siły Powietrzne

 ZOBACZ WSZYSTKIE

Samoloty i śmigłowce
Uzbrojenie lotnicze
Bezzałogowce
Kosmos

MARYNARKA WOJENNA

 ZOBACZ WSZYSTKIE

Okręty współczesne
Okręty historyczne
Statki i żaglowce
Starcia morskie

HISTORIA I POLITYKA

 ZOBACZ WSZYSTKIE

Historia uzbrojenia
Wojny i konflikty
Współczesne pole walki
Bezpieczeństwo
bookusermagnifiercrossmenulistfunnelsort-amount-asc