Węgry 1938–1945

5 marca 1938 r. na zjeździe partyjnym w Győr ogłoszono remilitaryzację Węgier. Warto zwrócić uwagę na sztandary Węgierskiej Partii Narodowej (Nemzeti Egység Pártja), świadczące o sojuszu ludu pracującego miast i wsi: widnieje na nich kłos zboża i koło zębate.

5 marca 1938 r. na zjeździe partyjnym w Győr ogłoszono remilitaryzację Węgier. Warto zwrócić uwagę na sztandary Węgierskiej Partii Narodowej (Nemzeti Egység Pártja), świadczące o sojuszu ludu pracującego miast i wsi: widnieje na nich kłos zboża i koło zębate.

4 czerwca 1920 r. państwa Ententy podpisały z Węgrami traktat pokojowy, kończący I wojnę światową. Węgry utraciły 72% terytorium (pozostało 93 tys. km² z 325 tys. km²) i ponad 60% ludności (pozostało 8 z 21 milionów). Próba rewizji tych postanowień doprowadziła Węgrów w czasie II wojny światowej do jeszcze większej tragedii.

Państwo węgierskie było królestwem – Magyar Királyság – ale bez króla. Regentem wybrano w 1920 r. byłego dowódcę floty austro-węgierskiej, admirała Miklósa Horthy’ego. Choć często (szczególnie w starszych opracowaniach) przedstawiany jest jako dyktator, to jednak Węgry w latach dwudziestych i trzydziestych cieszyły się dużymi swobodami obywatelskimi. Decyzje traktatowe ograniczyły Królestwo do Budapesztu i jego rolniczego zaplecza, gospodarka państwa funkcjonowała jednak dość dobrze, choć przemysł odczuwał brak surowców.
Traktat pokojowy z Trianon nakładał na Węgrów także bardzo ścisłe ograniczenia dotyczące obronności. Zniesiono i zakazano obowiązkowej służby wojskowej, a liczbę żołnierzy i oficerów ograniczono do 35 000. Nie były to jednak wszystkie ograniczenia – Węgrom narzucono również formy organizacyjne oraz maksymalną liczbę broni przypadającą na każdy 1000 żołnierzy (tabela 1).
Węgierska armia mogła składać się jedynie z dywizji piechoty, brygad kawalerii lub brygad mieszanych. Dywizje piechoty miały mieć po 3 pułki piechoty (po 3 bataliony piechoty z 3 kompaniami strzeleckimi i jedną kompanią ciężkich karabinów maszynowych), szwadron kawalerii, batalion pionierów, batalion cyklistów i batalion moździerzy, wspieranych pułkiem artylerii lekkiej. Dywizja kawalerii mogła mieć do sześciu 4-szwadronowych pułków kawalerii, wspieranych 3-bateryjnym dywizjonem artylerii konnej i dywizjonem karabinów maszynowych (z możliwym wykorzystaniem samochodów pancernych). Brygada mieszana miała mieć 2 pułki piechoty, batalion cyklistów, dywizjon artylerii, kompanię moździerzy i szwadron kawalerii (tabela 2).
Węgrzy zdecydowali, że w tych warunkach najefektywniejszą formą organizacji będą brygady mieszane wspierane kawalerią. 11 maja 1922 r. wprowadzili nową organizację sił zbrojnych. Odwodem centralnym były 4 pułki jazdy – w terminologii węgierskiej „huzarów”, organizacyjnie dość podobne do pułków polskiej kawalerii: z 3 szwadronami jeździeckimi i szwadronem ciężkich karabinów maszynowych. Zorganizowano je w 2 brygady: 1. stacjonowała w Budapeszcie, a 2. – w Nyíregyháza (czyt. Niredźhazo) na północnym wschodzie państwa. Były to formacje dość uniwersalne, stanowiące namiastkę nie tyle wojsk przełamania, co oddziałów szybkiej reakcji, potrzebnych do powstrzymania niespodziewanego wtargnięcia wroga. Gros węgierskiego wojska zorganizowano w 7 brygad mieszanych (węg. „Vegyesdandár”). Nie były to może formacje najbardziej efektywne w boju, ale dobrze nasycone bronią ciężką i dające możliwość szybkiego rozwinięcia mobilizacyjnego.
Każda brygada mieszana stanowiła rdzeń okręgu wojskowego, w skład którego wchodziła również „Vámőrség”, czyli formacja policyjna łącząca w sobie funkcje straży granicznej i straży celnej. Były to oddziały skoszarowane, które w razie mobilizacji wystawiały w każdym okręgu wojskowym pułk piechoty. Po włączeniu go w skład brygady mieszanej powstawała 3-pułkowa dywizja. Formacje tyłowe powstawały z kolei w oparciu o policję państwową, również zorganizowaną wokół okręgów wojskowych. Była to formacja Csendőrség, podobna organizacyjnie do włoskich Karabinierów czy francuskiej Gendarmerie Nationale. Co prawda na Węgrzech nie było obowiązkowej służby wojskowej, istniała jednak organizacja młodzieżowa Levente Egyesületek („Levente” to po węgiersku „rycerz”, imię takie w XI wieku nosił też ostatni pogański wódz Węgrów). Od 1939 r. wszyscy chłopcy w wieku 12–21 lat musieli należeć do Levente, a i wcześniej możliwość nienależenia do tej organizacji była jedynie teoretyczna. Levente zapewniało wyszkolenie wojskowe – zarówno podstawowe, jak i bardziej zaawansowane – a nawet lotnicze.
W tym czasie armia węgierska zmieniała także swą nazwę. 9 sierpnia 1919 r. została zorganizowana jako Nemzeti Hadsereg, czyli Armia Narodowa. W styczniu 1922 r. przyjęto nazwę Magyar Királyi Honvédség, czyli Królewska Armia Węgierska; była to ta sama nazwa, którą w czasach monarchii habsburskiej nosiły węgierskie siły zbrojne podporządkowane rządowi krajowemu w Budapeszcie. Jednocześnie słowo „honwed” stanowiło określenie najniższego stopnia wojskowego, niczym „szeregowy” – czy raczej „strzelec” – w Wojsku Polskim.

PrzemysŁ zbrojeniowy

 ZOBACZ WSZYSTKIE

WOJSKA LĄDOWE

 ZOBACZ WSZYSTKIE

Wozy bojowe
Artyleria lądowa
Radiolokacja
Dowodzenie i łączność

Siły Powietrzne

 ZOBACZ WSZYSTKIE

Samoloty i śmigłowce
Uzbrojenie lotnicze
Bezzałogowce
Kosmos

MARYNARKA WOJENNA

 ZOBACZ WSZYSTKIE

Okręty współczesne
Okręty historyczne
Statki i żaglowce
Starcia morskie

HISTORIA I POLITYKA

 ZOBACZ WSZYSTKIE

Historia uzbrojenia
Wojny i konflikty
Współczesne pole walki
Bezpieczeństwo
bookusermagnifiercrossmenulistfunnelsort-amount-asc