Zubian jedyny taki „skła­dak”

Listopad 1916 r., Calais. Pozbawiony przez minę rufy brytyjski niszczyciel Zulu, większy „kawałek” przyszłego Zubiana, czeka na odholowanie do stoczni w Chatham.

Listopad 1916 r., Calais. Pozbawiony przez minę rufy bry­tyj­ski nisz­czy­ciel Zulu, więk­szy „kawa­łek” przy­szłego Zubiana, czeka na odho­lo­wa­nie do stoczni w Chatham.

Odniesienie uszko­dzeń przez dwa okręty tego samego typu w jed­nej akcji bojo­wej lub w nie­wiel­kim odstę­pie cza­so­wym zda­rzało się cał­kiem czę­sto. W ostat­nim kwar­tale 1916 r. spo­tkało to bry­tyj­skie nisz­czy­ciele Nubian i Zulu, które utra­ciły odpo­wied­nio dziób i rufę. Taki zbieg oko­licz­no­ści, doty­czący sto­sun­kowo „mło­dych” jed­no­stek, skło­nił Brytyjczyków do stwo­rze­nia z dwóch jed­nej. Miejscem prze­pro­wa­dze­nia prac stała się stocz­nia Royal Navy w Chatham, a odpo­wia­da­jący za stan ilo­ściowy i jako­ściowy floty trzeci lord mor­ski Admiralicji zgo­dził się na to, by „skła­dak” otrzy­mał nazwę Zubian.

W listo­pa­dzie 1914 r., 3 mie­siące po tym, jak woj­ska Cesarstwa Niemiec doko­nały inwa­zji na Belgię, zde­cy­do­wana więk­szość tery­to­rium tego kraju zna­la­zła się w rękach najeźdź­ców. Zdobyte bez oporu flan­dryj­skie porty (Ostenda, Brugia i Zeebrugge) szybko stały się wysu­nię­tymi bazami sił Kaiserliche Marine. Wiosną 1915 r. dotarły do nich U-Booty małego zasięgu typów UB i UC, które w następ­nych latach mocno dawały się we znaki Brytyjczykom i Francuzom.
Natomiast Alianci nie musieli się oba­wiać bazu­ją­cej we Flandrii flo­tylli tor­pe­dow­ców, bo przy­dzie­lone zostały do niej małe i słabo uzbro­jone jed­nostki, mające wyko­ny­wać wyłącz­nie zada­nia obronne.
W marcu 1916 r. Niemcy odkryli, że bariera z sieci i zagród mino­wych, roz­cią­gnięta przez Brytyjczyków mię­dzy Dover i Flandrią, wcale nie jest prze­szkodą nie do poko­na­nia przez U-Booty. Coraz więk­sze ich suk­cesy spra­wiły, że posta­no­wiono uła­twiać im zada­nie i w nocy z 23 na 24 paź­dzier­nika do Zeebrugge wyru­szył wydzie­lony z Hochseeflotte silny zespół nisz­czy­cieli pod komendą kmdr. Andreasa Michelsena, mający zato­pić jak naj­wię­cej jed­no­stek patro­lo­wych, które strze­gły bariery. Tworzyły go 3. i 9. Flotylla Niszczycieli, podzie­lone odpo­wied­nio na 5. i 6. oraz 17. i 18. dywi­zjon (w nie­miec­kiej ter­mi­no­lo­gii pół­flo­tyllę). Były to łącz­nie 2 tuziny jed­no­stek typu Großes Torpedoboot 1913, z któ­rych każda miała na pokła­dzie po 3 armaty kal. 105 lub 88 mm i 6 wyrzutni tor­pe­do­wych kal. 500 mm.
Wywiad Royal Navy uzy­skał infor­ma­cje o rej­sie na tyle wcze­śnie, że moż­liwe stało się wysła­nie w morze z zada­niem ich prze­chwy­ce­nia eska­dry sił lek­kich strze­gą­cej oko­lic ujścia Tamizy (Harwich Force). Do star­cia jed­nak nie doszło, bo Niemcy popły­nęli trasą dużo bliż­szą wybrzeży Holandii, niż zakła­dano w Londynie. Dowodzący siłami w Dover, wadm. Reginald H. S. Bacon, został nie­zwłocz­nie ostrze­żony, jed­nak nie miał peł­nego obrazu sytu­acji, ponie­waż podana mu liczeb­ność zespołu prze­ciw­nika była błędna (usta­lono ją na jedną flo­tyllę).
Na doda­tek napły­wa­jące w kolej­nych dniach mel­dunki zwia­dow­cze mówiły o kon­cen­tra­cji uzbro­jo­nych barek w kanale Ostenda-Brugia i więk­szej licz­bie pocią­gów na sta­cjach w obu mia­stach.
Mając od początku ist­nie­nia Dover Command jedno pod­sta­wowe zada­nie w postaci zapew­nie­nia bez­pie­czeń­stwa żeglugi przez cie­śninę (co dotąd ozna­czało utrzy­my­wa­nie „szczel­no­ści” bariery), Bacon po raz pierw­szy sta­nął przed nowym zagro­że­niem i zde­cy­do­wał, że musi przede wszyst­kim zabez­pie­czyć redę Downs, gdzie zbie­rały się statki wio­zące żyw­ność do Londynu. 26 paź­dzier­nika miał do dys­po­zy­cji okręty świeżo przy­słane z Harwich (krą­żow­nik lekki i 4 nisz­czy­ciele) oraz „wła­sne”, w postaci krą­żow­nika lek­kiego, prze­wod­nika flo­tylli Swift i 25 nisz­czy­cieli 6. Flotylli. Najnowszymi, naj­więk­szymi i naj­szyb­szymi wśród tych ostat­nich były jed­nostki typu Tribal.

  • Wojciech Holicki

To jest skrócona wersja artykułu.

CZYTAJ E-WYDANIE KUP WYDANIE PAPIEROWE