Zapomniany Tygrys. Tygrys Profesora Porsche

WIT_4_2016_tygrMiłośnikom broni pan­cer­nej nie trzeba przed­sta­wiać syl­wetki jed­nego z naj­słyn­niej­szych czoł­gów II wojny świa­to­wej Panzerkampfwagen VI, czyli Tygrysa. Był to nie­miecki czołg ciężki pro­duk­cji zakła­dów Henschla. Jego pro­to­typy otrzy­mały ozna­cze­nie woj­skowe VK 4501 (H)1. Niewielu jed­nak wie, że bez­po­śred­nim kon­ku­ren­tem pro­jektu firmy Henschel był pro­jekt czołgu cięż­kiego autor­stwa dr. Ferdynanda Porsche, ozna­czony jako VK 4501 ℗. Oba pro­jekty rywa­li­zo­wały w kon­kur­sie ogło­szo­nym przez Heereswaffenamt (Główny Urząd Uzbrojenia Wojsk Lądowych) na pole­ce­nie Wodza i kanc­le­rza Rzeszy Adolfa Hitlera.

Pomimo zakazu posia­da­nia czoł­gów przez Reichswerę, narzu­co­nego przez trak­tat wer­sal­ski, już w 1926 r. Heereswaffenamt przed­sta­wił szcze­gó­łowe zało­że­nia tak­tyczno-tech­niczne czołgu cięż­kiego o masie 23 t. Początkowo plan ten nosił nazwę „Armeewagen 20”; póź­niej, od 1928 r., pro­to­typy czoł­gów powsta­łych w ramach tego pro­gramu zaczęto okre­ślać jako „Grosstraktory”. 27 marca 1927 r. Ministerstwo Reichswery zle­ciło wyko­na­nie pro­to­ty­pów Grosstraktorów trzem fir­mom: Rheinmetall-Borsig, Daimler Benz i Krupp. Każda z nich miała wypro­du­ko­wać po dwie sztuki wozów pan­cer­nych. Prototypy wyko­nane przez powyż­sze przed­się­bior­stwa były gotowe do prób tere­no­wych latem 1929 r. Co cie­kawe, przy pro­jek­to­wa­niu pro­to­typu czołgu pro­duk­cji zakła­dów Daimler Benz brał udział Ferdynand Porsche. Czołgi miały od 6,4 do 6,65 m dłu­go­ści, od 2,6 do 2,78 m sze­ro­ko­ści i od 2,45 do 2,57 m wyso­ko­ści. Ich masa wyno­siła od 16 0002 do 17 600 kg. Opancerzenie wszyst­kich czoł­gów wyko­nano ze stali nie­utwar­dzo­nej o gru­bo­ści od 10 do 14 mm. Uzbrojenie główne pojaz­dów sta­no­wiła armata 7,5 cm KwK L/24 kali­bru 75 mm, zamon­to­wana w głów­nej stoż­ko­wej wieży, osa­dzo­nej cen­tral­nie na kadłu­bie. Zapas amu­ni­cji wyno­sił od 100 do 104 nabo­jów. Dodatkowo czołgi uzbro­jono w trzy kara­biny maszy­nowe Maxim MG 08 kali­bru 7,92 mm, a jeden z kara­bi­nów zamon­to­wano w wie­życzce umiesz­czo­nej z tyłu kadłuba. Załoga czołgu skła­dała się z 6 osób. Wszystkie Grosstraktory napę­dzały sze­ścio­za­wo­rowe, rzę­dowe, gaź­ni­kowe sil­niki chło­dzone cie­czą. Ich moc wahała się od 250 do 255 KM. Testy pro­to­ty­pów prze­pro­wa­dzono w Związku Radzieckim w latach 1929 – 1933 na poli­go­nie Kama, odda­lo­nym o około 10 km od Kazania. Planowano wydać 3,4 mln Reichsmarek na wypro­du­ko­wa­nie 17 egzem­pla­rzy czołgu, któ­rego testy wypa­dłyby naj­le­piej. Jednakże z powodu wiel­kiego kry­zysu w 1930 r. zre­zy­gno­wano z pla­nów pro­duk­cji Grosstraktora.
Na prze­ło­mie 1932 i 1933 r. Reichswehra zle­ciła zakła­dom Kruppa i Rheinmetall-Borsig skon­stru­owa­nie nowego czołgu cięż­kiego, nazwa­nego Neubaufahrzeug. Przy kon­stru­owa­niu pro­to­ty­pów wyko­rzy­stano doświad­cze­nia uzy­skane w cza­sie testów Grosstraktorów. Neubaufahrzeugi, podob­nie jak Grosstraktory, były czoł­gami wie­lo­wie­żo­wymi. Nowy czołg miał trzy wieże: w wieży głów­nej, co było roz­wią­za­niem nowa­tor­skim, zamon­to­wano dwie armaty – armatę 7,5 cm KwK L/24 kali­bru 75 mm oraz armatę 3,7 cm L/45 kali­bru 37 mm.
  • Michał Lewandowski

To jest skrócona wersja artykułu.

CZYTAJ E-WYDANIE KUP WYDANIE PAPIEROWE