Włoskie woj­ska pan­cerne na fron­cie wschodnim

With_spec_1_2015_italy

Włoskie woj­ska pan­cerne na fron­cie wschodnim

2 czerwca 1941 r. pod­czas spo­tka­nia z wodzem i kanc­le­rzem Rzeszy Adolfem Hitlerem na Przełęczy Brenner pre­mier Włoch Benito Mussolini dowie­dział się o nie­miec­kich pla­nach ataku na ZSRR. Nie było to dla niego zasko­cze­niem, już bowiem 30 maja 1941 r. zde­cy­do­wał, by od początku nie­miec­kiej ope­ra­cji „Barbarossa” w walce z bol­sze­wi­zmem brały udział rów­nież jed­nostki wło­skie. Początkowo Hitler był temu prze­ciwny, argu­men­tu­jąc: zde­cy­do­wa­nej pomocy, Duce, będzie­cie mogli prze­cież zawsze udzie­lić, wzmac­nia­jąc swoje siły w Afryce Północnej – ale zmie­nił zda­nie i 30 czerwca 1941 r. osta­tecz­nie zaak­cep­to­wał pomysł wło­skiego sojusz­nika o wzię­ciu udziału w kam­pa­nii rosyjskiej.

Kawaleryjscy pan­cer­niacy – Gruppo Carri Veloci „San Giorgio”

Jeszcze w dniu agre­sji nie­miec­kiej na ZSRR (22 czerwca 1941 r.) na dowódcę wło­skiego Korpusu Ekspedycyjnego w Rosji (Corpo Spedizione i Russia – CSIR) wyzna­czono gen. Francesca Zingalesa, który jed­nak w cza­sie podróży na front poważ­nie zacho­ro­wał i trzeba go było zastą­pić gen. Giovanni Messe. Trzon CSIR sta­no­wiły jed­nostki wydzie­lone z 4. Armii sta­cjo­nu­ją­cej w pół­noc­nych Włoszech. Były to: 9. Dywizja Piechoty „Pasubio” (gen. Vittorio Giovanelii), 52. Dywizja Piechoty „Torino” (gen. Luigi Manzi), 3. Dywizja Szybka im. Księcia Amadeo d’Aosta (gen. Mario Marazziani) i Brygada Zmotoryzowana „Czarnych Koszul” „Tagliamento”. Ponadto wysłano samo­dzielne oddziały zmo­to­ry­zo­wane, arty­le­rii, inży­nie­ryjno-saper­skie oraz służby tyłowe – łącz­nie 62 000 żoł­nie­rzy (w tym 2900 ofi­ce­rów), uzbro­jo­nych w około 1000 dział i moź­dzie­rzy, dys­po­nu­ją­cych 5500 samochodami.
Główną siłę szybką wło­skiego Korpusu Ekspedycyjnego w Rosji sta­no­wiła Grupa Pancerna „San Giorgio”, znaj­du­jąca się w struk­tu­rze 3. Dywizji Szybkiej. W jej skład wcho­dziły dwa pułki kawa­le­rii i pułk Bersalierów, który skła­dał się z trzech bata­lio­nów zmo­to­ry­zo­wa­nych oraz bata­lionu czoł­gów lek­kich. Pułki kawa­le­rii były w isto­cie konną pie­chotą, nato­miast ber­sa­lie­rzy zostali wypo­sa­żeni w skła­dane rowery i w razie potrzeby mogli korzy­stać z trans­portu moto­ro­wego. 3. Dywizję Szybką dodat­kowo wspie­rała grupa czoł­gów lek­kich – tan­kie­tek CV 35. Przydzieleniu dywi­zji tego typu jed­nostki sprzy­jał fakt, że wło­skie woj­ska pan­cerne były począt­kowo prze­zna­czone do współ­dzia­ła­nia z pie­chotą, oddzia­łami zmo­to­ry­zo­wa­nymi i jed­nost­kami szyb­kimi kawa­le­rii. Miało się to oka­zać przy­datne dla wło­skich pan­cer­nia­ków na fron­cie wschodnim.
Łącznie powstały trzy dywi­zje szyb­kie: 1. Divisione Celere „Eugenio di Savoia” z dowódz­twem w Udine, 2. Divisione Celere „Emanuele Filiberto Testa di Ferro” w Ferrarze oraz 3. Divisione Celere „Principe Amedeo Duca D’Aosta” w Mediolanie. W cza­sie pokoju w każ­dej z tych dywi­zji był bata­lion tan­kie­tek. I tak w kolej­no­ści do każ­dej dywi­zji przy­dzie­lono: I Gruppo Squadroni Carri Veloci „San Giusto” z CV 33 i CV 35; II Gruppo Squadroni Carri Veloci „San Marco” (CV 33 i CV 35) oraz III Gruppo Squadroni Carri Veloci „San Martino” (CV 35), która została wkrótce prze­mia­no­wana na „San Giorgio”. Dywizjony czoł­gów lek­kich, skła­da­jące się z trzech szwa­dro­nów tan­kie­tek, były for­mo­wane z żoł­nie­rzy dywi­zji kawa­le­rii i sta­cjo­no­wały w tym samym gar­ni­zo­nie co reszta dywi­zji. Ułatwiało to wspólne szko­le­nie. Krótko przed wybu­chem wojny zre­or­ga­ni­zo­wano dywi­zjony – tak że skła­dały się one teraz z kom­pa­nii dowo­dze­nia oraz czte­rech szwa­dro­nów, każdy po 15 czoł­gów lek­kich – łącz­nie 61 tan­kie­tek, w tym 5 z radio­sta­cją. Na wypo­sa­że­niu znaj­do­wał się samo­chód oso­bowy, 11 samo­cho­dów cię­ża­ro­wych, 11 cią­gni­ków, 30 lawet, 8 przy­czep amu­ni­cyj­nych oraz 16 moto­cy­kli. Stan eta­towy wyno­sił 23 ofi­ce­rów, 29 pod­ofi­ce­rów i 290 szeregowców.
Podstawowe wypo­sa­że­nie wło­skich pan­cer­nia­ków sta­no­wiły czołgi lek­kie (tan­kietki) CV 35, któ­rych pierw­sze egzem­pla­rze zeszły z linii pro­duk­cyj­nych w lutym 1936 r. Były one uzbro­jone w dwa kara­biny maszy­nowe kal. 8 mm. Wyprodukowano rów­nież wer­sje z dział­kiem kal. 20 mm, z mio­ta­czem ognia oraz dowo­dze­nia. Produkcja seryjna zakoń­czyła się w listo­pa­dzie 1939 r. Według naj­bar­dziej wia­ry­god­nych danych Nicoli Pignato wypro­du­ko­wano 2724 tan­kietki CV 33 i CV 35, z czego 1216 zostało sprze­da­nych za gra­nicę. W lipcu 1940 r. armia wło­ska posia­dała w linii 855 tan­kie­tek, 106 było w napra­wie, 112 wyko­rzy­sty­wano w ośrod­kach szko­le­nio­wych, a 212 znaj­do­wało się w rezerwie.
Jednostki wło­skie roz­po­częły swoje dzia­ła­nia na Ukrainie od podej­ścia mar­szem ubez­pie­czo­nym, po wyła­do­wa­niu się z trans­por­tów kole­jo­wych, do linii stycz­no­ści bojo­wej wojsk. Po przy­by­ciu na miej­sce Włosi zostali zasko­czeni dużą liczbą wro­gich żoł­nie­rzy i ogrom­nymi ilo­ściami sprzętu przez nich uży­wa­nego i znisz­czo­nego. Najszybciej do rejonu walk dotarła Dywizja Piechoty „Pasubio” oraz 3. Dywizja Szybka, które wyko­rzy­sty­wały samo­chody cię­ża­rowe i konie. Jako ostat­nia przy­była Dywizja Piechoty „Torino”, która prze­miesz­czała się mar­szem. Włoskie jed­nostki osią­gnęły pełną goto­wość bojową do walki 5 sierp­nia 1941 r.

  • Leszek Molendowski

To jest skrócona wersja artykułu.

CZYTAJ E-WYDANIE KUP WYDANIE PAPIEROWE