Wielkie dni małej floty w malar­stwie Adama Werki

Niszczyciel ORP Piorun w akcji bojowej.

Niszczyciel ORP Piorun w akcji bojo­wej.

25 czerwca bie­żą­cego roku, w sie­dzi­bie Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni, odbę­dzie się wer­ni­saż wystawy „Wielkie dni malej floty w malar­stwie Adama Werki”. Będzie to pierw­sza w histo­rii mono­gra­ficzna eks­po­zy­cja prac tego arty­sty.

Adam Werka (1917−2000) pozo­staje wciąż naj­bar­dziej roz­po­zna­wal­nym mary­ni­stą w histo­rii pol­skiej sztuki współ­cze­snej. Pomimo że jego prace powsta­wały w tech­ni­kach i for­ma­tach zare­zer­wo­wa­nych dla tzw. gra­fiki użyt­ko­wej, nigdy nie docze­kał się arty­stycz­nej kon­ku­ren­cji mogą­cej przy­ćmić jego osią­gnię­cia pla­styczne w odtwa­rza­niu scen mor­skich. Jego obrazy do dzi­siaj pozo­stają nie­do­ści­gnio­nym wzo­rem dla kolej­nych poko­leń twór­ców. Jego reali­styczne ilu­stra­cje sła­wiły „wiel­kie dni małej floty” i były hoł­dem dla pol­skich mary­na­rzy wal­czą­cych u boku Royal Navy od pierw­szej do ostat­niej salwy II wojny świa­to­wej.
Szesnaście lat od śmierci, jego obrazy nadal są publi­ko­wane jako okładki ksią­żek i cza­so­pism. Pomimo nie­zwy­klej popu­lar­no­ści arty­sta nigdy nie docze­kał się mono­gra­ficz­nej wystawy swo­ich dzieł. Na wysta­wie w Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni po raz pierw­szy będzie można zoba­czyć ory­gi­nalne prace mala­rza z kolek­cji Marty Werki – wnuczki arty­sty. Jest to wybór z uni­ka­to­wej kolek­cji prac arty­sty, któ­rego prace nigdy nie były dostępne na rynku dzieł sztuki.
Adam Franciszek Werka przy­szedł na świat 2 czerwca 1917 r. w miej­sco­wo­ści Dublany koło Lwowa. Jego ojcem był Michał Werka – urzęd­nik Akademii Rolniczej w Dublanach, syn Filipa i Julii Kellerman, a matką Anna Maria Manik, córka Franciszka i Marii Rokickiej. Chrzest w obrządku łaciń­skim przy­jął w para­fii Malechów w kościele Św. Michała Archanioła.
1 wrze­śnia 1926 r. został przy­jęty do Miejskiego Gimnazjum Męskiego im. M. Kopernika w Bydgoszczy, gdzie zda­wał egza­min doj­rza­ło­ści typu mate­ma­tyczno-przy­rod­ni­czego, po któ­rym Państwowa Komisja Egzaminacyjna uznała Adama Werkę 19 maja 1936 r. za doj­rza­łego do stu­diów wyż­szych. Po matu­rze odbył roczną służbę woj­skową w Wołyńskiej Szkole Podchorążych Rezerwy im. Marcina Katskiego w gar­ni­zo­nie Włodzimierz Wołyński. Brał udział w wal­kach w 1939 r., w tym w krwa­wych star­ciach w Bitwie nad Bzurą. Do nie­woli dostał się w miej­sco­wo­ści Gąbin około 17 wrze­śnia. Nie zacho­wały się żadne rela­cje pisemne z tego okresu, synowi Tomaszowi wspo­mi­nał tylko, że w trak­cie walk jeden z koni jego bate­rii ura­to­wał mu życie zasła­nia­jąc go przed poci­skami. Z nie­woli został zwol­niony 9 paź­dzier­nika 1939 r. i udał się do rodzin­nej Bydgoszczy.

  • Lech Trawicki

To jest skrócona wersja artykułu.

CZYTAJ E-WYDANIE KUP WYDANIE PAPIEROWE