Upadek i odro­dze­nie Sił Powietrznych Albanii

LAI_2_2016_albania

Najszybszym samo­lo­tem myśliw­skim albań­skiego lot­nic­twa woj­sko­wego był dwu­ma­chowy chiń­ski myśli­wiec F‑7A, kopia rosyj­skiego MiG-21F-13 (zaku­piono 12 takich maszyn).

Niegdyś sto­sun­kowo duże Siły Powietrzne Albanii prze­szły w ostat­niej deka­dzie dużą moder­ni­za­cję, połą­czoną ze znaczną reduk­cją. Era odrzu­to­wego lot­nic­twa bojo­wego wypo­sa­żo­nego w więk­szo­ści w chiń­skie kon­struk­cje będące kopiami sowiec­kich samo­lo­tów skoń­czyła się. Dziś Siły Powietrzne Albanii eks­plo­atują wyłącz­nie śmi­głowce.

Siły Powietrzne Albanii zostały powo­łane do życia 24 kwiet­nia 1951 r., a ich pierw­szą bazę lot­ni­czą zor­ga­ni­zo­wano na lot­ni­sku w Tiranie. ZSRR dostar­czył 12 samo­lo­tów myśliw­skich Jak‑9 (w tym 11 jed­no­miej­sco­wych bojo­wych Jak-9P i 1 dwu­miej­scowy szkolno-bojowy Jak-9W) oraz 4 samo­loty łącz­ni­kowe Po‑2. Szkolenie per­so­nelu prze­pro­wa­dzono w Jugosławii. W 1952 r. do eks­plo­ata­cji wpro­wa­dzono 4 samo­loty szko­le­nia pod­sta­wo­wego Jak-18 i 4 samo­loty szko­le­nia zaawan­so­wa­nego Jak-11. W 1953 r. uzu­peł­niło je 6 samo­lo­tów szko­le­nia pod­sta­wo­wego Jak-18A wypo­sa­żo­nych w pod­wo­zie z kół­kiem przed­nim. W 1959 r. do użytku wpro­wa­dzono 12 kolej­nych maszyn tego typu.

Pierwsze odrzu­towe samo­loty myśliw­skie do Albanii dostar­czono w stycz­niu-kwiet­niu 1955 r. z ZSRR i było to 26 samo­lo­tów bojo­wych MiG-15 bis i 4 szkolno-bojowe UTI MiG-15. Kolejne osiem samo­lo­tów UTI MiG-15 w 1956 r. otrzy­mano z CSRS (4 CS-102) i ChRL (4 FT‑2).

W 1962 r. z Chińskiej Republiki Ludowej albańskie lotnictwo otrzymało 8 samolotów myśliwskich F-5, będących licencyjną kopią sowieckich myśliwców MiG-17F. Wyróżniał je silnik wyposażony w dopalacz.

W 1962 r. z Chińskiej Republiki Ludowej albań­skie lot­nic­two otrzy­mało 8 samo­lo­tów myśliw­skich F‑5, będą­cych licen­cyjną kopią sowiec­kich myśliw­ców MiG-17F. Wyróżniał je sil­nik wypo­sa­żony w dopa­lacz.

W 1957 r. z ZSRR dostar­czono samo­lot trans­por­towy Ił-14M, dwa-trzy wie­lo­za­da­niowe śmi­głowce lek­kie Mi‑1 i cztery śmi­głowce trans­por­towe śred­nie Mi‑4, two­rzące zalą­żek lot­nic­twa trans­por­to­wego. Były to także pierw­sze śmi­głowce w Siłach Powietrznych Albanii. W tym samym roku dostar­czono odrzu­towy samo­lot bom­bowy Ił-28, który był wyko­rzy­sty­wany jako holow­nik celów powietrz­nych.

W 1971 r. do eks­plo­ata­cji wpro­wa­dzono 3 kolejne samo­loty trans­por­towe Ił-14 (w tym Ił-14M i Ił-14P otrzy­mane z NRD i Ił-14T z Egiptu). Wszystkie maszyny tego typu skon­cen­tro­wano na lot­ni­sku Rinas. Tu także zna­lazł się bom­bo­wiec-holow­nik celów powietrz­nych Ił-28.

W 1959 r. Albania otrzy­mała 12 nad­dźwię­ko­wych myśliw­ców prze­chwy­tu­ją­cych MiG-19PM, wypo­sa­żo­nych w celow­nik radio­lo­ka­cyjny RP-2U i uzbro­jo­nych w cztery kie­ro­wane poci­ski rakie­towe „powie­trze-powie­trze” RS-2US. Były to ostat­nie statki powietrzne dostar­czone z ZSRR, jako że albań­ski przy­wódca Enver Hodża z przy­czyn ide­olo­gicz­nych wkrótce potem zerwał współ­pracę pomię­dzy oby­dwoma kra­jami.

Po zerwa­niu kon­tak­tów z ZSRR, Albania zacie­śniła współ­pracę z ChRL, w jej ramach zaczęto doko­ny­wać w tym kraju zaku­pów uzbro­je­nia i sprzętu woj­sko­wego. W 1962 r. od prze­my­słu chiń­skiego otrzy­mano 20 samo­lo­tów szko­le­nia pod­sta­wo­wego Nanchang PT‑6, będą­cych chiń­ską kopią sowiec­kich samo­lo­tów Jak-18A. W tym samym roku ChRL dostar­czyła 12 odrzu­to­wych samo­lo­tów myśliw­skich Shenyang F‑5, czyli pro­du­ko­wa­nych na pod­sta­wie sowiec­kiej licen­cji myśliw­ców MiG-17F. Wraz z nimi otrzy­mano 8 kolej­nych samo­lo­tów szkolno-bojo­wych FT‑2.
W 1962 r. powo­łano do życia Akademię Sił Powietrznych, którą wypo­sa­żono w 20 samo­lo­tów szko­le­nia pod­sta­wo­wego PT‑6, 12 samo­lo­tów szko­le­nia zaawan­so­wa­nego UTI MiG-15 wyco­fa­nych z jed­no­stek pierw­szo­li­nio­wych oraz 12 pozy­ska­nych w ten sam spo­sób samo­lo­tów bojo­wych MiG-15 bis. W ich miej­sce w pierw­szej linii wpro­wa­dzono do eks­plo­ata­cji spro­wa­dzone w tym samym cza­sie z ChRL 12 samo­lo­tów myśliw­skich F‑5 i 8 szkolno-bojo­wych FT‑2. Rozdzielono je do dwóch eskadr lot­ni­czych, które roz­miesz­czono na lot­ni­sku Valona (eska­dra samo­lo­tów tło­ko­wych – PT‑6 oraz eska­dra samo­lo­tów odrzu­to­wych – MiG-15 bis i UTI MiG-15).

Kolejna chiń­ska dostawa lot­ni­cza doty­czyła 13 wie­lo­za­da­nio­wych samo­lo­tów lek­kich Harbin Y‑5, będą­cych licen­cyjną kopią sowiec­kich samo­lo­tów An‑2, i została ona zre­ali­zo­wana w latach 1963 – 1964. Nowe maszyny roz­miesz­czono na lot­ni­sku w Tiranie.

W 1965 r. dwa­na­ście myśliw­ców prze­chwy­tu­ją­cych MiG-19PM odstą­piono ChRL. W zamian uzy­skano moż­li­wość zaku­pie­nia dużej ilo­ści samo­lo­tów myśliw­skich Shenyang F‑6, które z kolei były chiń­ską kopią sowiec­kiego myśliwca MiG-19S, nie dys­po­nu­ją­cego jed­nak celow­ni­kiem radio­lo­ka­cyj­nym ani kie­ro­wa­nymi poci­skami rakie­to­wymi „powie­trze-powie­trze”. W latach 1966 – 1971 pozy­skano 66 samo­lo­tów myśliw­skich F‑6, w tym cztery egzem­pla­rze przy­sto­so­wane do pro­wa­dze­nia roz­po­zna­nia foto­gra­ficz­nego, w które wypo­sa­żono sześć eskadr odrzu­to­wego lot­nic­twa bojo­wego. Następnie otrzy­mano jesz­cze jeden taki myśli­wiec, jako rekom­pen­satę za egzem­plarz utra­cony z przy­czyn tech­nicz­nych w 1972 r., z winy pro­du­centa wadli­wej amu­ni­cji do dzia­łek. Wraz z nimi zaku­piono 6 samo­lo­tów szkolno-bojo­wych FT‑5 (dostawa zre­ali­zo­wana w 1972 r.), będą­cych połą­cze­niem pła­towca samo­lotu myśliw­skiego F‑5 z dwu­miej­scową kabiną samo­lotu szkolno-bojo­wego FT‑2. W tym samym cza­sie zaku­piono także jeden samo­lot bom­bowy Harbin H‑5, będący kopią bom­bowca Ił-28, dla zastą­pie­nia maszyny tego typu pozy­ska­nej pięt­na­ście lat wcze­śniej.

Rozbudowę odrzu­to­wego lot­nic­twa bojo­wego w Siłach Powietrznych Albanii zakoń­czono w poło­wie lat sie­dem­dzie­sią­tych. Jako ostat­nie zaku­piono 12 nad­dźwię­ko­wych samo­lo­tów myśliw­skich Chengdu F‑7A (dostawa zre­ali­zo­wana w 1972 r.), wywo­dzą­cych się z sowiec­kiego myśliwca MiG-21F-13 i uzbro­jo­nych w dwa kie­ro­wane poci­ski rakie­towe „powie­trze-powie­trze” PL‑2. Stanowiły one kopię sowiec­kiego poci­sku rakie­to­wego RS-3S samo­na­pro­wa­dza­ją­cego się na pod­czer­wień, który z kolei był wzo­ro­wany na ame­ry­kań­skim poci­sku AIM-9B Sidewinder.

Albańskie lot­nic­two woj­skowe osią­gnęło stan dzie­wię­ciu eskadr odrzu­to­wych samo­lo­tów bojo­wych, w trzech puł­kach lot­ni­czych. Pułk sta­cjo­nu­jący w bazie Lezha dys­po­no­wał eska­drą F‑7A i dwoma eska­drami F‑6, pułk bazu­jący na lot­ni­sku Kucova miał w swoim skła­dzie dwie eska­dry F‑6 i eska­drę F‑5, pułk z Rinas skła­dał się z dwóch eskadr F‑6 i eska­dry MiG-15 bis.

F-6 (MiG-19S) były najliczniejszymi myśliwcami naddźwiękowymi Albanii, ale nim wprowadzono je do linii w 1959 r. z ZSRR sprowadzono 12 myśliwców MiG-19PM, które w 1965 r. odstąpiono ChRL do skopiowania.

F‑6 (MiG-19S) były naj­licz­niej­szymi myśliw­cami nad­dźwię­ko­wymi Albanii, ale nim wpro­wa­dzono je do linii w 1959 r. z ZSRR spro­wa­dzono 12 myśliw­ców MiG-19PM, które w 1965 r. odstą­piono ChRL do sko­pio­wa­nia.

W 1967 r., w ramach uzu­peł­nie­nia dostar­czo­nych z ZSRR śmi­głow­ców trans­por­to­wych Mi‑4, Albania zaku­piła w ChRL 30 śmi­głow­ców Harbin Z‑5, będą­cych chiń­ską kopią Mi‑4 (sta­no­wiły one wypo­sa­że­nie trzech eskadr pułku lot­ni­czego sta­cjo­nu­ją­cego w bazie Farka). Ostatni lot tych maszyn miał miej­sce 26 listo­pada 2003 r., po czym następ­nego dnia ofi­cjal­nie wyco­fano je ze służby. Trzy z nich były jesz­cze tylko przez pewien czas utrzy­my­wane w spraw­no­ści do lotu jako rezerwa.

W połowie lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku Siły Powietrzne Albanii osiągnęły maksymalny stan eskadr wyposażonych w odrzutowe samoloty bojowe (1 x F-7A, 6 x F-6, 1 x F-5 i 1 x MiG-15 bis).

W poło­wie lat sie­dem­dzie­sią­tych ubie­głego wieku Siły Powietrzne Albanii osią­gnęły mak­sy­malny stan eskadr wypo­sa­żo­nych w odrzu­towe samo­loty bojowe (1 x F‑7A, 6 x F‑6, 1 x F‑5 i 1 x MiG-15 bis).

Koniec lat sie­dem­dzie­sią­tych przy­niósł pogor­sze­nie się sto­sun­ków albań­sko-chiń­skich i od tego momentu Siły Powietrzne Albanii zaczęły się bory­kać z coraz więk­szymi pro­ble­mami, sta­ra­jąc się utrzy­mać posia­dane statki powietrzne w spraw­no­ści tech­nicz­nej na odpo­wied­nim pozio­mie. W związku z pogor­sze­niem się sytu­acji gospo­dar­czej kraju w latach osiem­dzie­sią­tych i zwią­za­nymi z tym ogra­ni­czo­nymi nakła­dami na zbro­je­nia sytu­acja stała się jesz­cze bar­dziej zło­żona.

W 1992 r. wybrano nowy demo­kra­tyczny rząd, koń­cząc erę komu­ni­zmu w Albanii. Jednakże nie popra­wiło to sytu­acji Sił Powietrznych, dla któ­rych nade­szły jesz­cze cięż­sze czasy, szcze­gól­nie gdy w 1997 r. upadł albań­ski sys­tem ban­kowy. W cza­sie powsta­nia, które następ­nie wybu­chło, więk­szość sprzętu i zaple­cza Sił Powietrznych Albanii ule­gło znisz­cze­niu bądź zostało uszko­dzone. Przyszłość ryso­wała się w ciem­nych bar­wach. Jeśli albań­skie lot­nic­two woj­skowe miało prze­trwać, musiało zostać znacz­nie zre­du­ko­wane i zmo­der­ni­zo­wane.

W 2002 r. Siły Powietrzne Albanii uru­cho­miły pro­gram „Forces Objective 2010” (kie­runki roz­woju do 2010 r.), w myśl któ­rego miała zostać prze­pro­wa­dzona głę­boka reor­ga­ni­za­cja pod­le­głych jed­no­stek. Ilość per­so­nelu miała zostać zmniej­szona z 3500 ofi­ce­rów i żoł­nie­rzy do około 1600 osób. Siły Powietrzne miały wyco­fać ze służby wszyst­kie odrzu­towe samo­loty bojowe, które teraz miały zostać zma­ga­zy­no­wane w bazach Gjadër, Kucova i Rinas, w nadziei na zna­le­zie­nie nabywcy dla nich. Ostatni lot na odrzu­towcu albań­skie lot­nic­two woj­skowe wyko­nało w grud­niu 2005 r., koń­cząc trwa­jącą 50 lat epokę odrzu­to­wych samo­lo­tów bojo­wych.

Na sprze­daż wysta­wiono 153 statki powietrzne, w tym: 11 MiG-15 bis, 13 UTI MiG-15, 11 F‑5, 65 F‑6, 10 F‑7A, 1 H‑5, 31 Z‑5, 3 Y‑5 i 8 PT‑6. Wyjątek sta­no­wiło zacho­wa­nie w sta­nie zakon­ser­wo­wa­nym 6 odrzu­to­wych samo­lo­tów szkol­nych FT‑5 i 8 tło­ko­wych samo­lo­tów szkol­nych PT‑6. Miały one posłu­żyć do odtwo­rze­nia odrzu­to­wego lot­nic­twa bojo­wego, jak tylko sytu­acja finan­sowa kraju ule­gnie popra­wie. Spodziewano się, że sta­nie się to po 2010 r. W polu zain­te­re­so­wa­nia albań­skiego lot­nic­twa woj­sko­wego było m.in. naby­cie 26 turec­kich samo­lo­tów myśliw­skich F‑5 – 2000, co miało być wstę­pem do pozy­ska­nia w przy­szło­ści myśliw­ców F‑16. W przy­padku samo­lo­tów myśliw­skich F‑7A per­spek­tywa sprze­daży wyda­wała się być bar­dzo realna, jako że maszyny te w więk­szo­ści miały nie­wielki nalot nie prze­kra­cza­jący 400 godzin. Jedynymi samo­lo­tami, które miały pozo­stać w służ­bie, miały być cztery wie­lo­za­da­niowe lek­kie Y‑5 i cztery szkolne PT‑6.
Jeszcze zanim ogło­szono pro­gram restruk­tu­ry­za­cji, Albania uży­wała nie­wiel­kiej liczby śmi­głow­ców pozy­ska­nych sto­sun­kowo nie­dawno. W 1991 r. zaku­piono w Stanach Zjednoczonych śmi­gło­wiec Bell 222UT, który słu­żył do prze­wozu waż­nych oso­bi­sto­ści. Niestety utra­cono go w kata­stro­fie 16 lipca 2006 r., w któ­rej śmierć ponio­sło sześć osób, wszy­scy obecni na pokła­dzie. Także w 1991 r. Francja prze­ka­zała Albanii nie­od­płat­nie trzy śmi­głowce Aerospatiale AS.350B Ecureuil. Obecnie są one uży­wane przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych do patro­lo­wa­nia gra­nic oraz do trans­portu jed­no­stek spe­cjal­nych. W 1995 r. Ministerstwo Zdrowia zaku­piło w Szwajcarii cztery uży­wane śmi­głowce sani­tarne Aerospatiale SA.319B Alouette III, prze­ka­zu­jąc je swo­jej służ­bie ratow­nic­twa medycz­nego (1995 r. – 1 i 1996 r. – 3). W 1999 r. dostar­czono śmi­gło­wiec trans­por­towy średni Mi‑8 (praw­do­po­dob­nie pozy­skano go od Ukrainy?), obec­nie jest on uży­wany przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych do tego samego celu, co AS.350B.

Modernizacja Sił Powietrznych Albanii została potrak­to­wana jako ważny krok na dro­dze do dosto­so­wa­nia albań­skich sił zbroj­nych do stan­dar­dów NATO. W kolej­nych latach zarówno Niemcy, jak i Włochy daro­wały Albanii kilka nowo­cze­snych śmi­głow­ców, by wes­przeć ambitny pro­gram moder­ni­za­cji. Nowe maszyny służą do róż­no­rod­nych celów, w tym trans­portu ładun­ków i ludzi, dzia­łań poszu­ki­waw­czo-ratow­ni­czych, likwi­da­cji skut­ków klęsk żywio­ło­wych, lotów dys­po­zy­cyj­nych oraz tre­ningu i szko­le­nia załóg śmi­głow­co­wych.

Włochy zgo­dziły się prze­ka­zać nie­od­płat­nie czter­na­ście śmi­głow­ców uży­wa­nych poprzed­nio przez wło­skie woj­ska lądowe, w tym 7 śmi­głow­ców trans­por­to­wych śred­nich Agusta-Bell AB.205A‑1 i 7 śmi­głow­ców wie­lo­za­da­nio­wych lek­kich AB.206C‑1. Pierwszy z tych ostat­nich przy­był do Albanii w kwiet­niu 2002 r. Ostatnie trzy egzem­pla­rze dotarły do tego kraju w listo­pa­dzie 2003 r., dzięki czemu można było wyco­fać mocno zużyte śmi­głowce Z‑5. W kwiet­niu 2004 r. dołą­czyły do nich pierw­sze trzy AB.205A‑1. W kwiet­niu 2007 r. Włochy dostar­czyły także śmi­gło­wiec Agusta A.109C, prze­zna­czony do prze­wozu waż­nych oso­bi­sto­ści (w miej­sce utra­co­nego Bell 222UT).

12 kwiet­nia 2006 r. rządy Albanii i Niemiec pod­pi­sały warty 10 milio­nów euro kon­trakt na dostawę 12 śmi­głow­ców wie­lo­za­da­nio­wych lek­kich Bo-105M, uży­wa­nych poprzed­nio przez nie­miec­kie woj­ska lądowe. Cała dwu­nastka została następ­nie zmo­der­ni­zo­wana przez zakłady Eurocoptera w Donauwörth i dopro­wa­dzona do stan­dardu wer­sji Bo-105E4. Pierwszy zmo­der­ni­zo­wany Bo-105E4 został prze­ka­zany albań­skiemu lot­nic­twu woj­sko­wemu w marcu 2007 r. Łącznie Siły Powietrzne Albanii otrzy­mały sześć śmi­głow­ców Bo-105E4, cztery kolejne skie­ro­wano do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, a dwa ostat­nie do Ministerstwa Zdrowia.

18 grud­nia 2009 r. pod­pi­sano warty 78,6 milio­nów euro kon­trakt z firmą Eurocopter na dostawę pię­ciu śmi­głow­ców trans­por­to­wych śred­nich AS.532AL Cougar, by zwięk­szyć moż­li­wo­ści ope­ra­cyjne Pułku Śmigłowców. Dwa z nich zostały skon­fi­gu­ro­wane do trans­portu wojsk, jeden do ratow­nic­twa bojo­wego, jeden do ewa­ku­acji medycz­nej i jeden do prze­wozu waż­nych oso­bi­sto­ści. Ten ostatni miał zostać dostar­czony jako pierw­szy, ale roz­bił się 25 lipca 2012 r., śmierć ponio­sło sze­ściu pra­cow­ni­ków Eurocoptera, wszy­scy obecni na pokła­dzie. Cztery pozo­stałe śmi­głowce zostały nato­miast dostar­czone. Pierwszy z nich, w warian­cie ratow­nic­twa bojo­wego, został prze­ka­zany 3 grud­nia 2012 r. Ostatnią, drugą maszynę do trans­portu wojsk, ode­brano 7 listo­pada 2014 r.
Zamiast zakupu kolej­nego śmi­głowca AS.532AL Cougar do zastą­pie­nia roz­bi­tego egzem­pla­rza do prze­wozu waż­nych oso­bi­sto­ści, Ministerstwo Obrony Albanii zamó­wiło w fir­mie Eurocopter dwa śmi­głowce wie­lo­za­da­niowe lek­kie EC-145 (wcze­śniej – 14 lipca 2012 r. – pozy­skano pierw­szą maszynę tego typu w wer­sji do prze­wozu waż­nych oso­bi­sto­ści). Zostały one skon­fi­gu­ro­wane do zadań poszu­ki­waw­czo-ratow­ni­czych oraz tych zwią­za­nych z usu­wa­niem skut­ków klęsk żywio­ło­wych i uro­czy­ście prze­jęto je 31 paź­dzier­nika 2015 r.

Wielkim wyda­rze­niem w histo­rii albań­skiego lot­nic­twa stało się wpro­wa­dze­nie do eks­plo­ata­cji śmi­głow­ców AS.532AL Cougar (na zdję­ciu jedna z takich maszyn pod­czas lotu dostaw­czego do użyt­kow­nika). Fot. Eurocopter

Pułk Śmigłowców Sił Powietrznych Albanii sta­cjo­nuje w bazie Farka i dys­po­nuje obec­nie 22 śmi­głow­cami, w tym: 4 AS.532AL, 3 AB.205A‑1, 6 Bo-105E4, 3 EC-145, 5 AB.206C‑1 i 1 A.109. Przez pewien czas w pla­nach albań­skiego lot­nic­twa woj­sko­wego ważne miej­sce zaj­mo­wało utwo­rze­nie eska­dry śmi­głow­ców bojo­wych, wypo­sa­żo­nej w 12 śmi­głow­ców, ale pro­blem ten nie jest obec­nie trak­to­wany prio­ry­te­towo. Rozważano m.in. pozy­ska­nie śmi­głow­ców lek­kich MD.500 uzbro­jo­nych w prze­ciw­pan­cerne poci­ski kie­ro­wane TOW.

W 2002 r. z turecką pomocą roz­po­częto moder­ni­za­cję bazy lot­ni­czej Kucova, w wyniku czego otrzy­mała ona nową wieżę kon­tro­lną, wyre­mon­to­wany i wzmoc­niony pas star­towy oraz drogi koło­wa­nia. Umożliwia on przyj­mo­wa­nie nawet tak cięż­kich samo­lo­tów trans­por­to­wych jak C‑17A Globemaster III i Ił-76MD. Jednocześnie cztery wie­lo­za­da­niowe samo­loty lek­kie Y‑5 zostały wyre­mon­to­wane w lot­ni­czych zakła­dach remon­to­wych znaj­du­ją­cych się na tere­nie bazy Kucova, pierw­szy wyre­mon­to­wany samo­lot Y‑5 dostar­czono w 2006 r. Pozwalały one per­so­ne­lowi albań­skiego lot­nic­twa woj­sko­wego na utrzy­ma­nie nawy­ków zwią­za­nych z eks­plo­ata­cją samo­lo­tów, a ponadto maszyny te wyko­ny­wały typowe zada­nia trans­por­towo-łącz­ni­kowe. W przy­szło­ści miało to umoż­li­wić sprawne opa­no­wa­nie zaku­pio­nych nowych trans­por­tow­ców, ale w 2011 r. pod­jęto decy­zję o zakon­ser­wo­wa­niu samo­lo­tów Y‑5, odkła­da­jąc zaku­pie­nie trans­por­tow­ców w cza­sie. W mię­dzy­cza­sie było roz­wa­ża­nie pozy­ska­nie trzech wło­skich samo­lo­tów trans­por­to­wych G.222.

W latach 2002-2005 Włochy przekazały albańskiemu lotnictwu wojskowemu czternaście śmigłowców, w tym siedem wielozadaniowych lekkich AB.206C-1 (na zdjęciu) i siedem transportowych średnich AB.205A-2.

W latach 2002 – 2005 Włochy prze­ka­zały albań­skiemu lot­nic­twu woj­sko­wemu czter­na­ście śmi­głow­ców, w tym sie­dem wie­lo­za­da­nio­wych lek­kich AB.206C‑1 (na zdję­ciu) i sie­dem trans­por­to­wych śred­nich AB.205A‑2.

Obecnie Siły Powietrzne Albanii są tylko cie­niem daw­nego albań­skiego lot­nic­twa woj­sko­wego. Siły Powietrzne powstałe z dużą pomocą ZSRR, a następ­nie dalej roz­wi­jane we współ­pracy z ChRL stały się zna­czącą siłą bojową. Obecnie jed­nak zostały one znacz­nie zre­du­ko­wane, cała flota wyco­fa­nych ze służby odrzu­to­wych samo­lo­tów bojo­wych osta­tecz­nie została pocięta na złom. Nie wydaje się praw­do­po­dobne, aby Siły Powietrzne Albanii zaku­piły kolejne bojowe odrzu­towce, w dają­cej się prze­wi­dzieć naj­bliż­szej przy­szło­ści. Dostępny budżet pozwala jedy­nie na utrzy­ma­nie kom­po­nentu śmi­głow­co­wego. 1 kwiet­nia 2009 r. Albania została człon­kiem NATO, reali­zu­jąc swój stra­te­giczny cel, zwięk­sze­nie poczu­cia bez­pie­czeń­stwa.

Po przy­stą­pie­niu do NATO misje dozoru albań­skiej prze­strzeni powietrz­nej zostały pod­jęte przez samo­loty myśliw­skie Eurofighter Typhoon Sił Powietrznych Włoch, na prze­mian z myśliw­cami F‑16 grec­kiego lot­nic­twa woj­sko­wego. Misje dozoru pod­jęto 16 lipca 2009 r.

Stworzona ma być także od pod­staw albań­ska naziemna obrona prze­ciw­lot­ni­cza, która w prze­szło­ści była wypo­sa­żona w zestawy rakie­towe śred­niego zasięgu HQ‑2 (kopia sowiec­kiego zestawu prze­ciw­lot­ni­czego SA-75M Dwina), prze­no­śne prze­ciw­lot­ni­cze zestawy rakie­towe HN‑5 (kopia sowiec­kiego zestawu prze­ciw­lot­ni­czego Strzała-2M, wpro­wa­dzone do eks­plo­ata­cji w latach sie­dem­dzie­sią­tych) oraz armaty prze­ciw­lot­ni­cze kali­bru 37 mm. Początkowo zaku­piono 2 ory­gi­nalne sowiec­kie bate­rie SA-75M Dwina, które otrzy­mano z ZSRR w 1959 r., w tym bate­ria szkolna i bate­ria bojowa. Kolejnych 12 bate­rii HQ‑2 otrzy­mano z ChRL w latach sześć­dzie­sią­tych. Były one zor­ga­ni­zo­wane w bry­gadę rakiet prze­ciw­lot­ni­czych.

Również prze­sta­rzałe sowiec­kie i chiń­skie sta­cje radio­lo­ka­cyjne kon­troli prze­strzeni powietrz­nej mają zostać zastą­pione przez bar­dziej nowo­cze­sny sprzęt zachodni. W spra­wie pozy­ska­nia takich sta­cji radio­lo­ka­cyj­nych roz­ma­wiano m.in. z kon­cer­nem Lockheed Martin.

Séan Wilson/Prime Images
Współpraca: Jerzy Gruszczyński
Przetłumaczył: Michał Fiszer

  • Séan Wilson

To jest skrócona wersja artykułu.

CZYTAJ E-WYDANIE KUP WYDANIE PAPIEROWE