Szwedzka firma Saab AB

Trzy samoloty skonstruowane i zbudowane w firmie Saab (od lewej): demonstrator myśliwca nowej generacji Gripen Demo, samolot wczesnego wykrywania i ostrzegania S 100D Argus i demonstrator bojowego bezzałogowego statku powietrznego Neuron.

Trzy samo­loty skon­stru­owane i zbu­do­wane w fir­mie Saab (od lewej): demon­stra­tor myśliwca nowej gene­ra­cji Gripen Demo, samo­lot wcze­snego wykry­wa­nia i ostrze­ga­nia S 100D Argus i demon­stra­tor bojo­wego bez­za­ło­go­wego statku powietrz­nego Neuron.

Firma została zało­żona w kwiet­niu 1937 r. W ciągu minio­nych 80 lat prze­kształ­ciła się z nie­wiel­kiej wytwórni samo­lo­tów o lokal­nym zna­cze­niu w jed­nego z naj­więk­szych w Europie i liczą­cych się w świe­cie pro­du­cen­tów uzbro­je­nia i sprzętu woj­sko­wego oraz spe­cja­li­stycz­nych urzą­dzeń elek­tro­nicz­nych do zasto­so­wań woj­sko­wych i cywil­nych. Obecnie branża lot­ni­cza jest tylko jed­nym z kilku obsza­rów dzia­łal­no­ści firmy, z udzia­łem w przy­cho­dach ze sprze­daży na pozio­mie 51,7%.

Działalność pro­duk­cyjna firmy sku­piona jest w sze­ściu wydzia­łach ope­ra­cyj­nych (obsza­rach biz­ne­so­wych): Aeronautics, Dynamics, Surveillance, Support and Services, Industrial Products and Services oraz Nautics (do 31 grud­nia 2016 r. Saab Kockums). Aeronautics pro­du­kuje samo­loty woj­skowe i bez­za­ło­gowe statki powietrzne (bsl). Dynamics zaj­muje się uzbro­je­niem lądo­wym, poci­skami rakie­to­wymi, tor­pe­dami, zdal­nie ste­ro­wa­nymi apa­ra­tami pod­wod­nymi, sys­te­mami szkol­nymi i symu­la­to­rami, sys­te­mami kamu­flażu. Surveillance dostar­cza powietrzne, naziemne i mor­skie roz­wią­za­nia z zakresu ochrony, bez­pie­czeń­stwa, obser­wa­cji, dozoru, wspar­cia dowo­dze­nia i wykry­wa­nia zagro­żeń, w tym radary, sys­temy samo­obrony (walki elek­tro­nicz­nej), dowo­dze­nia, kie­ro­wa­nia, łącz­no­ści, infor­ma­tyki i zwiadu (com­mand, con­trol, com­mu­ni­ca­tions, com­pu­ter, and intel­li­gence, C4I), zwiadu elek­tro­nicz­nego oraz kie­ro­wa­nia ruchem lot­ni­czym i mor­skim. Support and Services ofe­ruje usługi i roz­wią­za­nia z zakresu wspar­cia tech­nicz­nego i logi­styki, w tym obsługę wciąż eks­plo­ato­wa­nych przez 70 ope­ra­to­rów z 37 kra­jów 328 samo­lo­tów pasa­żer­skich Saab 340 i Saab 2000. Industrial Products and Services działa w rela­cjach busi­ness-to-busi­ness (B2B) i zaj­muje się m.in. pro­duk­cją ele­men­tów kon­struk­cji samo­lo­tów dla innych pro­du­cen­tów (m.in. Airbusa i Boeinga). Nautics pro­du­kuje okręty pod­wodne i nawodne, zespoły napę­dowe sys­temu Stirlinga oraz urzą­dze­nia do likwi­da­cji min i ratow­nic­twa mor­skiego.
Saab jest jedy­nym lub więk­szo­ścio­wym akcjo­na­riu­szem w kil­ku­dzie­się­ciu przed­się­bior­stwach i spół­kach-cór­kach w kil­ku­na­stu kra­jach świata (oprócz Szwecji m.in. w Wielkiej Brytanii, Stanach Zjednoczonych, Francji, Niemczech, Norwegii, Holandii, Danii, Czechach, Kanadzie czy Republice Południowej Afryki). Ma też udziały (zwy­kle od 20 do 50%) w wielu innych fir­mach i spół­kach typu joint ven­ture. Wraz z firmą macie­rzy­stą two­rzą one Grupę Saab (Saab Group). Saab AB jest spółką publiczną (noto­waną na gieł­dzie Nasdaq Stockholm) i ma ponad 33 tys. akcjo­na­riu­szy. Do naj­więk­szych należą: Investor AB (30% akcji i 40,4% gło­sów na wal­nym zgro­ma­dze­niu akcjo­na­riu­szy), Knut and Alice Wallenberg Foundation (odpo­wied­nio 8,7% i 7,7%), Swedbank Robur Funds (4,8% i 4,2%), Fidelity (3,0% i 2,6%), AFA Insurance (2,7% i 2,3%) i Unionen (także 2,7% i 2,3%). Firmą Saab AB kie­ruje trzy­na­sto­oso­bowy zarząd, na któ­rego czele stoi pre­zes i dyrek­tor gene­ralny Håkan Buskhe. Przewodniczącym rady nad­zor­czej (rady dyrek­to­rów) jest Marcus Wallenberg. Cała Grupa Saab zatrud­nia 15 465 osób w ponad 60 kra­jach (stan na 31 grud­nia 2016 r.), z czego ponad 80% w Szwecji.
W 2016 r. przy­chody ze sprze­daży całej Grupy Saab wynio­sły 28,631 mld koron szwedz­kich, dochód ope­ra­cyjny brutto (EBIT) 1,797 mld koron, a zysk netto 1,175 mld koron. Firma zdo­była zamó­wie­nia na kwotę 21,828 mld koron, dzięki czemu łączna war­tość port­fela zamó­wień się­gnęła 107,606 mld koron. Największy udział w przy­cho­dach ze sprze­daży miał seg­ment lot­nic­twa woj­sko­wego (12,787 mld koron, czyli 44,7%). Segment lot­nic­twa cywil­nego przy­niósł 1,987 mld koron (7%). Sprzedaż w Szwecji sta­no­wiła 43% przy­cho­dów, w Europie (poza Szwecją) – 17%, w Ameryce Północnej – 10%, w Ameryce Południowej – 7%, w Azji – 18%, w Afryce – 2%, w Australii i regio­nie Pacyfiku – 3%. W poszcze­gól­nych obsza­rach biz­ne­so­wych sek­tor woj­skowy miał od 40 do 100% udziału w przy­cho­dach, a cywilny od 60% do zera.

  • Leszek A. Wieliczko

To jest skrócona wersja artykułu.

CZYTAJ E-WYDANIE KUP WYDANIE PAPIEROWE