Su-22 po remon­tach wery­fi­ka­cyj­nych

Osiemnascie odrzutowych samolotow bojowych Su-22 przeszlo proces remontow weryfikacyjnych, ktore pozwola na ich dalsze uzytkowanie w Silach Powietrznych.

Osiemnascie odrzu­to­wych samo­lo­tow bojo­wych Su-22 prze­szlo pro­ces remon­tow wery­fi­ka­cyj­nych, ktore pozwola na ich dal­sze uzyt­ko­wa­nie w Silach Powietrznych.

Na początku roku Wojskowe Zakłady Lotnicze nr 2 S.A. w Bydgoszczy zakoń­czyły reali­za­cję pro­gramu remon­tów wery­fi­ka­cyj­nych odrzu­to­wych samo­lo­tów bojo­wych Su-22 eks­plo­ato­wa­nych przez Siły Powietrzne. Dzięki temu, osiem­na­ście egzem­pla­rzy, będzie użyt­ko­wa­nych przez świ­dwiń­ską 21. Bazę Lotnictwa Taktycznego przez kolej­nych dzie­sięć lat.

Decyzja o roz­po­czę­ciu remon­tów wery­fi­ka­cyj­nych czę­ści posia­da­nych samo­lo­tów Su-22 została pod­jęta przez Ministerstwo Obrony Narodowej w 2014 r., kiedy zre­zy­gno­wano z pozy­ska­nia wie­lo­za­da­nio­wych samo­lo­tów bojo­wych F-16 (miały to być maszyny uży­wane). Spośród 32 posia­da­nych wów­czas Su-22 do wydłu­że­nia eks­plo­ata­cji posta­no­wiono skie­ro­wać osiem­na­ście (dwa­na­ście jed­no­miej­sco­wych samo­lo­tów bojo­wych Su-22M4 oraz sześć dwu­miej­sco­wych szkolno-tre­nin­go­wych Su-22UM3K), które zle­cono Wojskowym Zakładom Lotniczym nr 2 S.A. w Bydgoszczy. Umowa z Inspektoratem Wsparcia została zawarta 9 lutego 2015 r. i miała war­tość około 160 mln zło­tych. W powyż­szej kwo­cie zna­la­zły się także remonty główne tur­bi­no­wych sil­ni­ków odrzu­to­wych AŁ-21F3, które pro­wa­dzą Wojskowe Zakłady Lotnicze nr 4 S.A. w Warszawie, podob­nie jak WZL nr 2 S.A. nale­żące do Polskiej Grupy Zbrojeniowej S.A.
Niestety zama­wia­jący zde­cy­do­wał się na pod­sta­wowy zakres prac, pomimo ofe­ro­wa­nia przez WZL nr 2 S.A. bar­dziej roz­bu­do­wa­nych warian­tów. Oczywiście MON wybrał wariant opty­malny pod plany na przy­szłość, dzie­sięć lat służby wyre­mon­to­wa­nych Su-22 ma pozwo­lić na wybór i zakon­trak­to­wa­nie wie­lo­za­da­nio­wych samo­lo­tów bojo­wych nowej gene­ra­cji i na powyż­szy pro­jekt pla­no­wane są fun­du­sze. Pierwszym, ukoń­czo­nym samo­lo­tem, był jed­no­miej­scowy egzem­plarz o nume­rze 8205. Został uro­czy­ście prze­ka­zany użyt­kow­ni­kowi 18 wrze­śnia 2015 r. Początkowo prace przy każ­dym Su-22 trwały dzie­więć mie­sięcy, jed­nak póź­niej skró­cono je o cztery tygo­dnie. W tym cza­sie reali­zo­wana była dia­gno­styka samo­lotu oraz jego wypo­sa­że­nia, usu­wano wykryte usterki i wymie­niano (pro­fi­lak­tycz­nie) nie­które ele­menty kon­struk­cji bez względu na ich zuży­cie tech­niczne. Dodatkowo, w ramach dopo­sa­że­nia, w kabi­nie pilota zain­sta­lo­wano radio­sta­cję RS-6113 o kroku 8,33 kHz pro­duk­cji Radmor S.A. Jej antena zewnętrzna jest jedy­nym nowym ele­men­tem wyróż­nia­ją­cym wyre­mon­to­wany samo­lot od pozo­sta­łych (nie licząc oczy­wi­ście kamu­flażu). Inną nowo­ścią kabiny pilota, którą pro­po­no­wały WZL nr 2 S.A., zasto­so­waną w wyre­mon­to­wa­nych maszy­nach jest mon­taż wyso­ko­ścio­mie­rzy oraz pręd­ko­ścio­mie­rzy wyska­lo­wa­nych w mia­rach anglo­sa­skich (stopy i węzły), stan­dar­do­wych w NATO. Niestety zama­wia­jący nie zde­cy­do­wał się na pełną zmianę opi­sów w kabi­nie. Był to drugi pro­gram dopo­sa­że­nia Su-22 – wcze­śniej, w latach 90. XX wieku, zre­ali­zo­wano pro­gram ich dopo­sa­że­nia obej­mu­jący mon­taż lamp anty­ko­li­zyj­nych, odbior­ni­ków sys­te­mów TACAN KLU-709 i ILS ANV-241MMR, cywil­nego odbior­nika GPS Trimble 2101AP oraz kra­jo­wego sys­temu iden­ty­fi­ka­cji „swój-obcy” Supraśl.
Wyremontowane samo­loty cha­rak­te­ry­zują się resur­sem mię­dzy­re­mon­to­wym 800 godzin lotu, a ich kon­struk­cja doce­lo­wym resur­sem 4000 lądo­wań (Su-22M4) lub 6000 lądo­wań (Su-22UM3K). Aby nad­zo­ro­wać i dbać o bez­pie­czeń­stwo maszyn egzem­pla­rze dwu­miej­scowe otrzy­mały eks­plo­ata­cyjny sys­tem reje­stra­cji obcią­żeń w wybra­nych punk­tach pła­towca – dane uzy­ski­wane z niego będą pozwa­lać na stały moni­to­ring zuży­cia. Dodatkowo, poza samymi maszy­nami i jed­nost­kami napę­do­wymi, prace zre­ali­zo­wano przy wypo­sa­że­niu oraz pod­sta­wo­wym sprzę­cie obsługi naziem­nej. Całość pozwo­liła na cał­ko­wite przej­ście z eks­plo­ata­cji według stanu kalen­da­rzo­wego na eks­plo­ata­cję według stanu tech­nicz­nego, która jak poka­zuje doświad­cze­nie pozwoli na wygo­spo­da­ro­wa­nie oszczęd­no­ści środ­ków budże­to­wych i wydłu­że­nie resursu sprzętu.
Co jest godne pod­kre­śle­nia, zakoń­cze­nie pro­jektu remon­tów wery­fi­ka­cyj­nych nie spo­wo­do­wało zwol­nień w WZL nr 2 S.A., gdyż per­so­nel zaj­mu­jący się dotych­czas samo­lo­tami rodziny Su-22 został skie­ro­wany do innych zadań, pro­wa­dzo­nych bądź pla­no­wa­nych przez byd­go­ską firmę.

Próby zmę­cze­niowe
Zawarta w lutym 2015 r. umowa na remont wery­fi­ka­cyjny osiem­na­stu samo­lo­tów bojo­wych i szkolno-tre­nin­go­wych Su-22M4 i UM3K, któ­rej głów­nym wyko­nawcą zostały Wojskowe Zakłady Lotnicze nr 2 S.A. w Bydgoszczy, nie byłaby moż­liwa do zre­ali­zo­wa­nia gdyby nie prak­tyczne spraw­dze­nie moż­li­wo­ści wydłu­że­nia eks­plo­ata­cji maszyn o kolej­nych dzie­sięć lat lub okre­ślony resurs. Powyższe prze­pro­wa­dzono siłami WZL nr 2 S.A. oraz Instytutu Technicznego Wojsk Lotniczych i zakoń­czono w 2016 r., udo­wad­nia­jąc, że samo­loty mogą bez­piecz­nie latać przez pla­no­wany dodat­kowo okres czasu.

  • Łukasz Pacholski

To jest skrócona wersja artykułu.

CZYTAJ E-WYDANIE KUP WYDANIE PAPIEROWE