S‑70 Black Hawk

Śmigłowiec wielozadaniowy Black Hawk jest klasycznym śmigłowcem wsparcia pola walki, dysponującym zarówno zdolnością do wykonywania misji uderzeniowych, w tym z użyciem uzbrojenia kierowanego, jak i możliwością prowadzenia misji transportowych, na przykład przewozu drużyny piechoty.

Śmigłowiec wie­lo­za­da­niowy Black Hawk jest kla­sycz­nym śmi­głow­cem wspar­cia pola walki, dys­po­nu­ją­cym zarówno zdol­no­ścią do wyko­ny­wa­nia misji ude­rze­nio­wych, w tym z uży­ciem uzbro­je­nia kie­ro­wa­nego, jak i moż­li­wo­ścią pro­wa­dze­nia misji trans­por­to­wych, na przy­kład prze­wozu dru­żyny pie­choty.

Śmigłowiec wie­lo­za­da­niowy Sikorsky S‑70 to jedna z legen­dar­nych kon­struk­cji lot­ni­czych, zamó­wiona i zbu­do­wana w licz­bie około 4000 egzem­pla­rzy, w tym 3200 do zasto­so­wań lądo­wych oraz 800 do zasto­so­wań mor­skich. Zakupiło go i wdro­żyło do eks­plo­ata­cji ponad 30 państw. S‑70 jest w dal­szym ciągu dosko­na­lony oraz wytwa­rzany w dużych ilo­ściach, a kolejne kon­trakty na śmi­głowce tego typu są nego­cjo­wane. Od dekady S‑70 Black Hawk pro­du­ko­wane są także w Państwowych Zakładach Lotniczych Sp. z o.o. w Mielcu (spółka zależna Lockheed Martin Corporation). Zostały one zaku­pione dla Policji oraz Sił Zbrojnych RP (Wojska Specjalne). Zgodnie z dekla­ra­cjami skła­da­nymi przez decy­den­tów liczba śmi­głow­ców S‑70 Black Hawk zaku­pio­nych dla pol­skich użyt­kow­ni­ków ma zostać zwięk­szona.

Śmigłowiec wie­lo­za­da­niowy Black Hawk jest uwa­żany za jeden z naj­lep­szych w swo­jej kla­sie. Ma on wyjąt­kowo silną kon­struk­cję, odporną na tra­fie­nia oraz uszko­dze­nia przy twar­dym lądo­wa­niu, dającą bar­dzo duże szanse prze­ży­cia oso­bom na pokła­dzie w przy­padku awa­ryj­nego lądo­wa­nia. Szeroki pła­ski kadłub i jesz­cze bar­dziej sze­roki roz­staw pod­wo­zia powo­dują, że pła­to­wiec ten rzadko prze­wraca się na bok. Black Hawk ma sto­sun­kowo nisko poło­żoną pod­łogę, co uła­twia wsia­da­nie i wysia­da­nie ze śmi­głowca żoł­nie­rzy obcią­żo­nych wypo­sa­że­niem, podob­nie jak sze­ro­kie odsu­wane drzwi na bokach kadłuba. Dzięki wzmoc­nio­nym sil­ni­kom tur­bi­no­wym General Electric T700-GE-701D Black Hawk ma nie tylko bar­dzo duży nad­miar mocy, ale także znaczną nie­za­wod­ność i moż­li­wość powrotu z zada­nia na jed­nym pra­cu­ją­cym sil­niku.
Śmigłowiec Black Hawk wyposażony w skrzydełka dwustanowiskowe ESSS; Międzynarodowy Salon Przemysłu Obronnego, Kielce, 2016 r. Na stanowisku zewnętrznym ESSS widzimy czteroprowadnicową wyrzutnię przeciwpancernych pocisków kierowanych AGM-114 Hellfire.

Śmigłowiec Black Hawk wypo­sa­żony w skrzy­dełka dwu­sta­no­wi­skowe ESSS; Międzynarodowy Salon Przemysłu Obronnego, Kielce, 2016 r. Na sta­no­wi­sku zewnętrz­nym ESSS widzimy czte­ro­pro­wad­ni­cową wyrzut­nię prze­ciw­pan­cer­nych poci­sków kie­ro­wa­nych AGM-114 Hellfire.

Kabina załogi Black Hawka jest wypo­sa­żona w cztery wie­lo­funk­cyjne wyświe­tla­cze cie­kło­kry­sta­liczne, a także wyświe­tla­cze pomoc­ni­cze na pozio­mym panelu pomię­dzy pilo­tami. Całość jest zin­te­gro­wana sys­te­mem zarzą­dza­nia lotem w któ­rym pra­cuje czte­ro­ka­na­łowy auto­pi­lot. System nawi­ga­cyjny oparto o dwa układy bez­wład­no­ściowe sprzę­żone z odbior­ni­kami glo­bal­nego sys­temu nawi­ga­cji sate­li­tar­nej, które współ­pra­cują z mapą cyfrową gene­ro­waną na wyświe­tla­czu cie­kło­kry­sta­licz­nym. Piloci w lotach noc­nych mogą wyko­rzy­stać gogle nok­to­wi­zyjne. Bezpieczna łącz­ność jest zapew­niana przez dwie sze­ro­ko­pa­smowe radio­sta­cje z szy­fro­wa­nymi kana­łami kore­spon­den­cji.
Black Hawk jest śmi­głow­cem praw­dzi­wie uni­wer­sal­nym i umoż­li­wia: trans­port ładun­ków (wewnątrz kabiny trans­por­to­wej i na pod­wie­sze­niu zewnętrz­nym), żoł­nie­rzy i desantu, misje poszu­ki­waw­czo-ratow­ni­cze oraz ewa­ku­acji medycz­nej, bojo­wego poszu­ki­wa­nia i ratow­nic­twa oraz ewa­ku­acji medycz­nej z pola walki, wspar­cia ognio­wego oraz eskor­to­wa­nie kon­wo­jów i kolumn mar­szo­wych. Ponadto zwró­cić należy uwagę na krótki czas rekon­fi­gu­ra­cji do wyko­na­nia kon­kret­nego zada­nia.
Na tle innych kon­struk­cji o ana­lo­gicz­nym prze­zna­cze­niu Black Hawka wyróż­nia bar­dzo silne i zróż­ni­co­wane uzbro­je­nie. Może on bowiem prze­no­sić nie tylko broń lufową i rakiety nie­kie­ro­wane, ale także prze­ciw­pan­cerne poci­ski kie­ro­wane. Moduł kie­ro­wa­nia ogniem został zin­te­gro­wany z ist­nie­jącą awio­niką i może być obsłu­gi­wany przez każ­dego z pilo­tów. W przy­padku korzy­sta­nia z broni lufo­wej lub rakiet nie­kie­ro­wa­nych, dane o celach pre­zen­to­wane są na heł­mo­wych wyświe­tla­czach prze­zier­nych, dzięki czemu piloci mogą manew­ro­wać śmi­głow­cem, aby zająć dogodne poło­że­nie do strze­la­nia (pozwa­lają one także na komu­ni­ka­cję za pomocą ruchu głowy). Do obser­wa­cji, celo­wa­nia i napro­wa­dza­nia kie­ro­wa­nych poci­sków rakie­to­wych służy opto­elek­tro­niczna gło­wica obser­wa­cyjno-celow­ni­cza z kame­rami ter­mo­wi­zyjną i tele­wi­zyjną oraz sta­cją lase­rową pomiaru odle­gło­ści i pod­świe­tle­nia celu.
Black Hawk w wer­sji wspar­cia ognio­wego wyko­rzy­stuje dwu­sta­no­wi­skowe skrzy­dełka zewnętrzne ESSS (External Stores Suport System). Na w sumie czte­rech punk­tach mogą być pod­wie­szone zasob­niki z wie­lo­lu­fo­wymi, wiel­ko­ka­li­bro­wymi kara­bi­nami maszy­no­wymi kal. 12,7 mm, zasob­niki z rakie­tami nie­kie­ro­wa­nymi Hydra 70 kal. 70 mm lub prze­ciw­pan­cerne poci­ski kie­ro­wane AGM-114 Hellfire (wypo­sa­żone w pół­ak­tywną lase­rową gło­wicę samo­na­pro­wa­dza­nia). Istnieje także moż­li­wość pod­wie­sze­nia dodat­ko­wych zbior­ni­ków paliwa o pojem­no­ści 757 litrów. Śmigłowiec może także otrzy­mać obsłu­gi­wany przez pilo­tów stały, wie­lo­lu­fowy kara­bin maszy­nowy kal. 7,62 mm i/lub dwa ruchome kara­biny obsłu­gi­wane przez strzel­ców.
Dzięki inte­gra­cji z dwu­sta­no­wi­sko­wymi skrzy­deł­kami zewnętrz­nymi ESSS śmi­gło­wiec wie­lo­za­da­niowy Black Hawk może m.in. wyko­ny­wać nastę­pu­jące zada­nia:

  • eskor­towe, ude­rze­niowe oraz wspar­cia ognio­wego, z wyko­rzy­sta­niem peł­nego spek­trum lot­ni­czych środ­ków bojo­wych prze­no­szo­nych na punk­tach pod­wie­szeń zewnętrz­nych, z moż­li­wo­ścią zabra­nia zapasu uzbro­je­nia lub dodat­ko­wego zbior­nika paliwa w kabi­nie ładun­ko­wej śmi­głowca;
  • zwal­cza­nie broni pan­cer­nej i opan­ce­rzo­nych wozów bojo­wych z moż­li­wo­ścią prze­no­sze­nia do 16 prze­ciw­pan­cer­nych poci­sków kie­ro­wa­nych AGM-114 Hellfire;
  • trans­por­towe i desan­towo-sztur­mowe, z moż­li­wo­ścią prze­wozu 10 żoł­nie­rzy desantu wraz z dwoma strzel­cami bocz­nymi; w takiej kon­fi­gu­ra­cji śmi­gło­wiec będzie nadal posia­dał punkty pod­wie­szeń na lot­ni­cze środki bojowe, ale nie będzie już prze­no­sił zapasu uzbro­je­nia w kabi­nie ładun­ko­wej.

Szczególnie cen­nym uzbro­je­niem Black Hawka jest naj­now­sza wer­sja prze­ciw­pan­cer­nego poci­sku kie­ro­wa­nego Hellfire – AGM-114R Multi-Purpose Hellfire II wypo­sa­żona w uni­wer­salny ładu­nek bojowy, umoż­li­wia­jący raże­nie sze­ro­kiego spek­trum celów, od broni pan­cer­nej, przez for­ty­fi­ka­cje i zabu­do­wa­nia, po nisz­cze­nie siły żywej prze­ciw­nika. Pociski tego typu mogą zostać odpa­lone w dwóch pod­sta­wo­wych try­bach: lock-on before lunch (LOBL) – namierzenie/ uchwy­ce­nie celu przed odpa­le­niem, oraz lock-on after lunch (LOAL) – namierzenie/ uchwy­ce­nie celu po odpa­le­niu. Namierzanie celu jest moż­liwe zarówno przez pilo­tów śmi­głowca, jak i przez osobę trze­cią.
Kierowany pocisk rakie­towy „powie­trze-zie­mia” ogól­nego prze­zna­cze­nia AGM-114R Multi-Purpose Hellfire II jest zdolny do raże­nia celów punk­to­wych (sta­cjo­nar­nych) oraz rucho­mych. Skuteczny zasięg raże­nia to 8000 m.
Możliwe do zasto­so­wa­nia są także kie­ro­wane poci­ski rakie­towe „powie­trze-zie­mia” DAGR (Direct Attack Guided Rocket) kal. 70 mm zin­te­gro­wane z wyrzut­niami Hellfire (M310 – 2‑prowadnicowe i M299 – 4‑prowadnicowe). Pociski DAGR posia­dają moż­li­wo­ści toż­same z Hellfire ze zmniej­szoną siłą raże­nia i zasię­giem, co pozwala na neu­tra­li­zo­wa­nie pojaz­dów lekko opan­ce­rzo­nych, budyn­ków oraz siły żywej prze­ciw­nika przy mini­ma­li­za­cji strat ubocz­nych. Czteroprowadnicowe wyrzut­nie poci­sków DAGR mon­to­wane są na pro­wad­ni­cach wyrzutni Hellfire i posia­dają zasięg sku­teczny w prze­dziale 1500 – 5000 m.

  • Sebastian Mikulski

To jest skrócona wersja artykułu.

CZYTAJ E-WYDANIE KUP WYDANIE PAPIEROWE