Rosjanie obie­cują postęp w sil­ni­kach lot­ni­czych

W dniach 19-21 kwietnia 2016 r. w Moskwie odbyło się Międzynarodowe Forum Silnikowe (Mieżdunarodnyj Forum Dwigatielestrojenija, MFD-2016).

W dniach 19 – 21 kwiet­nia 2016 r. w Moskwie odbyło się Międzynarodowe Forum Silnikowe (Mieżdunarodnyj Forum Dwigatielestrojenija, MFD-2016).

W dniach 19 – 21 kwiet­nia 2016 r. w Moskwie odbyło się Międzynarodowe Forum Silnikowe (Mieżdunarodnyj Forum Dwigatielestrojenija, MFD-2016). Kiedyś była to dosyć zna­cząca wystawa pro­du­cen­tów sil­ni­ków lot­ni­czych, która teraz stała się nie­wiel­kim spo­tka­niem głów­nie rosyj­skich firm, zaj­mu­ją­cym jedną trze­cią poprzed­niego pawi­lonu.

Wszyscy duzi rosyj­scy pro­jek­tanci i pro­du­cenci sil­ni­ków lot­ni­czych należą do Połączonej Korporacji Silnikowej (ODK), zatrud­nia­ją­cej łącz­nie 86 tys. pra­cow­ni­ków. Największą część przy­chodu kor­po­ra­cji ODK, 51,3% dają sil­niki dla samo­lo­tów bojo­wych – sil­niki myśliw­skie rodziny AL-31 i RD-33 oraz bom­bowe NK-25 i NK-32. Silniki śmi­głow­cowe TW3-117, WK-2500 i TW7-117 to 6,5%. Silniki dla samo­lo­tów cywil­nych PS-90A i SaM146 to jesz­cze mniej­sza część dzia­łal­no­ści – zale­d­wie 1,5%. Silniki NK-33 dla rakiet kosmicz­nych dają 2,4%, a małe sil­niki tur­bo­od­rzu­towe dla poci­sków samo­ste­ru­ją­cych – 1,1%. Reszta to sil­niki prze­my­słowe (16,4%) oraz remonty i inne usługi – 20,7%.
Dwa naj­waż­niej­sze pro­gramy badaw­czo-roz­wo­jowe ODK to sil­niki nowej gene­ra­cji, któ­rych roz­wój jest zaawan­so­wany i które mogą nie­długo być zało­żone na samo­lot: sil­nik cywilny PD-14 dla samo­lotu komu­ni­ka­cyj­nego MC-21 oraz sil­nik woj­skowy izdie­lije 30 dla myśliwca PAK FA „dru­giego etapu”. Oba są pierw­szymi zupeł­nie nowymi rosyj­skimi sil­ni­kami lot­ni­czymi, nie mają­cymi radziec­kich korzeni.
PD-14 (Perspektiwnyj Dwigatiel, 14 ton) ma napę­dzać nowy 180-miej­scowy samo­lot pasa­żer­ski Irkut MC-21 – 300, zamie­rza­jący kon­ku­ro­wać z A320NEO i B737MAX. Po raz pierw­szy w Rosji sil­nik pro­jek­tuje nie poje­dyn­cze biuro kon­struk­cyjne, ale koope­ra­cja wszyst­kich rosyj­skich firm. Kierowanie pro­gra­mem, kon­struk­cję gazo­ge­ne­ra­tora i komory spa­la­nia powie­rzono fir­mie Awiadwigatiel z Permu. NPO Saturn z Rybińska robi wen­ty­la­tor i sprę­żarkę niskiego ciśnie­nia, NPP Motor z Ufy robi tur­binę niskiego ciśnie­nia i dyszę, Star z Permu odpo­wiada za układ ste­ro­wa­nia. Podobnie pro­duk­cja sil­nika będzie podzie­lona pomię­dzy zakłady w Permie, Ufie, Rybińsku, Moskwie i inne. Jedynym przed­się­bior­stwem ODK, jakie nie uczest­ni­czy w pro­jek­cie PD-14 jest Kuzniecow z Samary, który reali­zuje wła­sny ważny pro­jekt wzno­wie­nia pro­duk­cji sil­nika NK-32 dla bom­bowca stra­te­gicz­nego Tu-160, a póź­niej pro­jekt sil­nika dla bom­bowca nowej gene­ra­cji PAK DA.
Według kon­struk­tora gene­ral­nego firmy Awiadwigatiel z Permu Aleksandra Inoziemcowa, do 21 kwiet­nia 2016 r. wyko­nano trzy gazo­ge­ne­ra­tory sil­nika (pierw­szy start w listo­pa­dzie 2010 r.), które łącz­nie prze­pra­co­wały 155 godzin. Gotowych jest dzie­więć kom­plet­nych sil­ni­ków, które od pierw­szego uru­cho­mie­nia 9 czerwca 2012 r. prze­pra­co­wały 241 godzin; w 2016 r. będą wypro­du­ko­wane kolejne trzy sil­niki. 30 paź­dzier­nika 2015 r. sil­nik z nume­rem 100 – 07 został po raz pierw­szy uru­cho­miony w powie­trzu na lata­ją­cej hamowni Ił-76LL. Do początku marca 2016 r. prze­pra­co­wał w powie­trzu 22 godziny i 22 minuty w ciągu 16 lotów osią­ga­jąc wyso­kość 11 300 m i pręd­kość Ma=0,75. Następnie sil­nik został zdjęty z samo­lotu i jest teraz na prze­glą­dzie w Permie; pod koniec lata powróci do kolej­nego etapu prób w powie­trzu. Jeden z doświad­czal­nych egzem­pla­rzy sil­nika PD-14, z nume­rem 100 – 09 był głów­nym eks­po­na­tem forum MFD-2016.

  • Piotr Butowski

To jest skrócona wersja artykułu.

CZYTAJ E-WYDANIE KUP WYDANIE PAPIEROWE