Rakietowa bitwa o Bałtyk

W ostatnim czasie Deutsche Marine masowo pozbywa się starych rakiet MM38 Exocet, wystrzeliwując je na ćwiczeniach z fregat i Schnellbootów. Na zdjęciu odpalenie z fregaty typu F123. Fot. PIZ Marine

W ostat­nim cza­sie Deutsche Marine masowo pozbywa się sta­rych rakiet MM38 Exocet, wystrze­li­wu­jąc je na ćwi­cze­niach z fre­gat i Schnellbootów. Na zdję­ciu odpa­le­nie z fre­gaty typu F123. Fot. PIZ Marine

Kierowane poci­ski prze­ciw­o­krę­towe już od nie­mal 50 lat są głów­nym uzbro­je­niem ofen­syw­nym okrę­tów róż­nej wiel­ko­ści. Na świe­cie eks­plo­ato­wa­nych jest obec­nie kil­ka­dzie­siąt róż­nych odmian uzbro­je­nia tej klasy. Obecnie temat nowo­cze­snego oręża tego typu w rejo­nie Morza Bałtyckiego zyskuje na pil­no­ści, ponie­waż zarówno nasza Marynarka Wojenna, jak i siły mor­skie Niemiec oraz Finlandii uru­cho­miły pro­gramy budowy okrę­tów, któ­rych głów­nym uzbro­je­niem mają być wła­śnie poci­ski prze­ciw­o­krę­towe. Warto więc doko­nać prze­glądu obec­nego stanu.

Rejon Bałtyku pod wzglę­dem róż­no­rod­no­ści i poziomu tech­nicz­nego kie­ro­wa­nych poci­sków prze­ciw­o­krę­to­wych (dalej – KPP) wyko­rzy­sty­wa­nych przez leżące nad nim pań­stwa uznać można za jeden z naj­bar­dziej roz­wi­nię­tych, a przez to i cie­ka­wych na świe­cie. Aż sześć z dzie­wię­ciu państw nad nim poło­żo­nych dys­po­nuje tego typu uzbro­je­niem, wyjąt­kiem są Litwa, Łotwa i Estonia mające małe floty. Pięć z sze­ściu wspo­mnia­nych kra­jów, tj. Polska, Niemcy, Dania, Szwecja i Finlandia (w arty­kule pomi­jamy Rosję) cechuje odmienne podej­ście do kwe­stii ich zaku­pów, róż­no­rod­no­ści oraz nosi­cieli. Wspólnym mia­now­ni­kiem w ich przy­padku są okręty nawodne, inna sytu­acja jest w przy­padku insta­la­cji brze­go­wych lub plat­form powietrz­nych. Zaledwie dwa spo­śród nich zde­cy­do­wały się na pozo­sta­wie­nie (Finlandia), bądź odbu­do­wa­nie (Polska) mobil­nych sys­te­mów lądo­wych. Pozostałe nigdy takich nie miały (Niemcy), bądź wyco­fały je ze służby na prze­ło­mie wie­ków (Dania i Szwecja). Państwa te można także podzie­lić na dwie grupy pod wzglę­dem róż­no­rod­no­ści sto­so­wa­nych KPP. Kraje skan­dy­naw­skie, znane ze swo­jej finan­so­wej dys­cy­pliny, zde­cy­do­wały się na eks­plo­ata­cję jed­nego sys­temu, który zastą­pił star­sze, nie­per­spek­ty­wiczne uzbro­je­nie. Natomiast pań­stwa leżące na połu­dnio­wym wybrzeżu Bałtyku, np. Niemcy, poszły inną drogą, wpro­wa­dza­jąc do uzbro­je­nia nowo­cze­śniej­sze sys­temy, nie wyco­fu­jąc star­szych.

Niemcy

Deutsche Marine w uzbro­je­niu ma 3 różne sys­temy rakie­towe. Najstarszym typem eks­plo­ato­wa­nych KPP są fran­cu­skie MM38 Exocet. Ich nosi­cie­lami są 3 fre­gaty typu F123 Brandenburg, a także 4 pozo­sta­jące jesz­cze w służ­bie ści­ga­cze rakie­towe typu 143A Gepard (z 10 zbu­do­wa­nych w latach 1982 – 1984). Warto wspo­mnieć, że poci­ski te liczą sobie już ponad 40 lat (pierw­szego Exoceta odpa­lono 10 czerwca 1972 r.), w związku z tym spo­dzie­wać się można ich rychłego wyco­fa­nia z uzbro­je­nia, zwłasz­cza że po opusz­cze­niu ban­der na ostat­nich Gepardach, ich jedy­nymi nosi­cie­lami pozo­staną Brandenburgi. Swój chrzest bojowy Exocety prze­szły w trak­cie wojny o Falklandy-Malwiny, a ich naj­słyn­niej­szą ofiarą był nisz­czy­ciel HMS Sheffield typu 42. Najbardziej zma­so­wane jed­nak uży­cie tych rakiet nastą­piło pod­czas wojny irań­sko-irac­kiej, a dokład­niej w trak­cie tzw. wojny zbior­ni­kow­ców w latach 1984 – 1988. W jej wyniku 135 stat­ków (83 to tan­kowce) zostało uszko­dzo­nych, bądź zato­pio­nych przez Exocety. Zgodnie z rapor­tem spo­rzą­dzo­nym przez Lloyd International po zakoń­cze­niu kon­fliktu, więk­szość szkód odnie­sio­nych w wyniku tra­fień Exocetami nie pocho­dziła od wybu­chu gło­wic bojo­wych, ale od pożaru wywo­ła­nego przez nie­zu­żyte paliwo, które wznie­cało prak­tycz­nie nie­moż­liwe do uga­sze­nia pożary cechu­jące się bar­dzo wyso­kimi tem­pe­ra­tu­rami (odpo­wiada za to sto­so­wany w tym pali­wie utle­niacz).
Drugim typem KPP uży­wa­nych przez nie­miecką flotę są ame­ry­kań­skie poci­ski typu Harpoon, sto­so­wane w dwóch odmia­nach – RGM-84C (na 3 pozo­sta­ją­cych w służ­bie fre­ga­tach typu F122 Bremen) i RGM-84F sta­no­wią­cych uzbro­je­nie 3 fre­gat typu F124 Sachsen. Opracowano je i wdro­żono do pro­duk­cji seryj­nej nie­długo po Exocetach.
Najnowocześniejszym typem KPP insta­lo­wa­nego na pokła­dach nie­miec­kich okrę­tów są opra­co­wane przez Saab Group poci­ski RBS15 Mk3, pro­du­ko­wane we współ­pracy z kon­cer­nem Diehl BGT Defence. Berlin zde­cy­do­wał się na ich zamó­wie­nie w 2004 r., kiedy to po ana­li­zach porów­naw­czych wygrały one z Harpoonami Block II oraz nor­we­skimi NSM (Nytt SjømålsMissil, sze­rzej zna­nych pod angiel­ską nazwą New Strike Missile). Kontrakt pod­pi­sano w marcu 2004, a zamó­wie­nie zło­żono we wrze­śniu tr. Oficjalne przy­ję­cie poci­sku do uzbro­je­nia nastą­piło w 2011, choć na okręty tra­fiły dopiero w 2015 r. Obecnie sta­no­wią one główne uzbro­je­nie 5 kor­wet typu K130 Braunschweig.

  • Marcin Chała

To jest skrócona wersja artykułu.

CZYTAJ E-WYDANIE KUP WYDANIE PAPIEROWE