PT-91M2 w dwóch odsło­nach

Prototypowy czolg PT-91M2 (A2) to przyklad zastosowania rozszerzonego pakietu modernizacyjnego, choc nadal efektywnego kosztowo. Powstal on na bazie prototypu SP2 czolgu PT-91M, a najbardziej charakerystyczną jego cecha, widoczna na tym zdjeciu, jest panoramiczny przyrzad obserwacyjno-celowniczy dowodcy nowej generacji Safran PASEO, zamonto- wany na specjalnym pylonie po lewej stronie wlazu dzialonowego.

Prototypowy czolg PT-91M2 (A2) to przy­klad zasto­so­wa­nia roz­sze­rzo­nego pakietu moder­ni­za­cyj­nego, choc nadal efek­tyw­nego kosz­towo. Powstal on na bazie pro­to­typu SP2 czolgu
PT-91M, a naj­bar­dziej cha­ra­ke­ry­styczną jego cecha, widoczna na tym zdje­ciu, jest pano­ra­miczny przy­rzad obser­wa­cyjno-celow­ni­czy dowodcy nowej gene­ra­cji Safran PASEO, zamonto-
wany na spe­cjal­nym pylo­nie po lewej stro­nie wlazu dzia­lo­no­wego.

Chociaż, zaini­cjo­wany przez Inspektorat Uzbrojenia 1 grud­nia 2017 r., pro­jekt moder­ni­za­cji czoł­gów T-72, znaj­du­ją­cych się w wypo­sa­że­niu Sił Zbrojnych RP jest nadal w fazie ana­li­tyczno-kon-cep­cyj­nej, wciąż poja­wiają się nowe pro­po­zy­cje zwią­zane z tym, nie­zwy­kle waż­nym dla Wojsk Pancernych i Zmechanizowanych Wojsk Lądowych, przed­się­wzię­ciem. Krajowy lider w sfe­rze roz­woju i pro­duk­cji cięż­kich pan­cer­nych pojaz­dów gąsie­ni­co­wych – Zakłady Mechaniczne „BUMAR-ŁABĘDY” S.A., roz­wi­ja­jąc ubie­gło­roczną kon­cep­cję PT-91M2, na tego­rocz­nym XXVI MSPO zapre­zen­tują dwa nowe pro­to­typy zmo­der­ni­zo­wa­nych wozów rodziny T-72.

Na ubie­gło­rocz­nym kie­lec­kim salo­nie zbro­je­nio­wym Zakłady Mechaniczne „BUMAR-ŁABĘDY” S.A. zapre­zen­to­wały pro­to­typ (czołg był w pełni funk­cjo­nalny) wozu nazwa­nego PT-91M2, repre­zen­tu­ją­cego tzw. kon­fi­gu­ra­cję efek­tywną kosz­towo (cost-effec­tive), mogącą sta­no­wić pro­po­zy­cję dla Ministerstwa Obrony Narodowej, ale także zain­te­re­so­wa­nych moder­ni­za­cją swo­ich wozów rodziny T-72 kon­tra­hen­tów zagra­nicz­nych. Czołg ten powstał na bazie pod­wo­zia demon­stra­tora PT-72U/PT-91U (zapre­zen­to­wa­nego po raz pierw­szy w 2011 r.), a więc wozu „misyj­nego”, zop­ty­ma­li­zo­wa­nego do dzia­łań w rejo­nach zur­ba­ni­zo­wa­nych, oraz wieży pro­to­typu SP2 czołgu PT-91M, czyli wzorca seryj­nego Malaja.
Już wów­czas pod­kre­ślano, że wóz odpo­wia­dał przy­kła­do­wej kon­fi­gu­ra­cji, a cała kon­cep­cja jest wie­lo­wa­rian­towa, zakła­da­jąca moż­li­wość doda­wa­nia i eli­mi­no­wa­nia poszcze­gól­nych ele­men­tów z pakietu moder­ni­za­cyj­nego, tak by była ona jak naj­le­piej dopa­so­wana do spe­cy­fiki wyma­gań, ale także moż­li­wo­ści finan­so­wych kon­tra­henta.
W przy­padku PT-91M2 za zasad­ni­cze obszary wyma­ga­jące inge­ren­cji w kom­ple­ta­cję lub kon­struk­cję bazo­wego czołgu uznano:

  • zwięk­sze­nie siły ognia i manewru ogniem,
  • zwięk­sze­nie prze­ży­wal­no­ści na polu walki,
  • poprawę cha­rak­te­ry­styk trak­cyj­nych,
  • poprawę kom­fortu pracy załogi i wydłu­że­nie czasu trwa­nia misji,
  • poprawę ergo­no­mii.

Kompleksową poprawę cha­rak­te­ry­styk bojo­wych i eks­plo­ata­cyj­nych wozu zamie­rza się w tej kon­cep­cji uzy­skać poprzez zmiany w wypo­sa­że­niu czołgu – nie­kiedy głę­bo­kie, a w naj­bar­dziej zaawan­so­wa­nych odmia­nach także poprzez inge­ren­cję w jego kon­struk­cję, ale bez zmiany wieży i kali­bru głów­nego uzbro­je­nia, co nie ozna­cza bynaj­mniej bez­wa­run­ko­wego pozo­sta­wie­nia ory­gi­nal­nej armaty. Czołg PT-91M2 model 2017 został opi­sany na łamach nume­rów 9/2017 i 8/2018 „Wojska i Techniki”.
W tym roku kon­struk­to­rzy zakła­dów z Łabęd, bazu­jąc na tej samej kon­cep­cji, przy­go­to­wali pro­to­typy dwóch kolej­nych wer­sji czoł­gów rodziny PT-91M2, okre­ślone jako PT-91M2 (A1) i PT-91M2 (A2). Ten pierw­szy można uznać za odpo­wied­nik wozu PT-91M2 model 2017, ale z wpro­wa­dzo­nymi kil­koma zmia­nami, o czym póź­niej. Powstał on na bazie wozu wcze­śniej będą­cego demon­stra­to­rem czołgu „misyj­nego” PT-72U/PT-91U (kadłub i wieża).
Drugi repre­zen­tuje jeden z naj­bar­dziej peł­nych i zaawan­so­wa­nych warian­tów pakietu moder­ni­za­cyj­nego, a za jego bazę posłu­żył pro­to­typ SP2 czołgu PT-91M (kadłub i wieża).
PT-91M2 (A1) Jak już wspo­mniano, pakiet moder­ni­za­cyjny PT-91M2 obej­muje pięć głów­nych obsza­rów, doko­na­nie zmian w obrę­bie któ­rych decy­duje o popra­wie wła­sno­ści bojo­wych i cha­rak­te­ry­styk eks­plo­ata­cyj­nych czołgu. W zależ­no­ści od potrzeb, a przede wszyst­kim zasob­no­ści port­fela kon­tra­henta, nacisk na poszcze­gólne obszary może być różny, a przed­się­wzię­cia zre­ali­zo­wane w ich obsza­rze mniej lub bar­dziej zaawan­so­wane, wyma­ga­jące więk­szego nakładu pracy oraz prze­wi­du­jące zasto­so­wa­nie droż­szych urzą­dzeń. Część ele­men­tów pakietu w każ­dym przy­padku należy trak­to­wać jako opcje.
Czołg PT-91M2 (A1) to przy­kład opty­mal­nego i roz­sąd­nie pomy­śla­nego pakietu moder­ni­za­cyj­nego w ramach efek­tyw­nej kosz­towo moder­ni­za­cji.
W zakre­sie pod­nie­sie­nia efek­tyw­no­ści uzbro­je­nia, w tym poprzez wzrost praw­do­po­do­bień­stwa tra­fie­nia, prze­wi­duje ona przede wszyst­kim moż­li­wość wymiany ory­gi­nal­nej 125 mm armaty 2A26M/2A46/2A46-1, a takie są zamon­to­wane w wozach wer­sji T-72M/M1 i PT-91, na armatę 2A46MS (spo­tyka się ozna­cze­nie 125MS) sło­wac­kiej firmy ZTS-ŠPECIÁL, a.s. (zasto­so­wana w PT-91M), która z racji zmian w poło­że­niu czo­pów i zasto­so­wa­nia syme­trycz­nego opo­ro­pow­rot­nika (w osi lufy pod zam­kiem) zapew­nia czte­ro­krot­nie lep­sze sku­pie­nie w porów­na­niu do bazo­wej armaty. Inna tech­no­lo­gia pro­duk­cji lufy przy­czy­niła się także do wzro­stu jej żywot­no­ści przy strze­la­niu amu­ni­cją pod­ka­li­brową, pomimo wzro­stu dopusz­czal­nego ciśnie­nia do 560 MPa (w ory­gi­nal­nej arma­cie 490500 MPa).

  • Andrzej Kiński

To jest skrócona wersja artykułu.

CZYTAJ E-WYDANIE KUP WYDANIE PAPIEROWE