Przyszłość CV90

Niedawno ujawniony CV90 Mk IV na razie znajduje sie w fazie rozwoju, ale jest niezwykle wazny z punktu widzenia przyszlosci rodziny CV90. Lista zadeklarowanych zmian oznacza, że bedzie to wlasciwie nowy pojazd.

Niedawno ujaw­niony CV90 Mk IV na razie znaj­duje sie w fazie roz­woju, ale jest nie­zwy­kle wazny z punktu widze­nia przy­szlo­sci rodziny CV90. Lista zade­kla­ro­wa­nych zmian ozna­cza, że bedzie to wla­sci­wie nowy pojazd.

Prototyp bojo­wego wozu pie­choty Stridsfordon 90 (Strf 90) został skom­ple­to­wany jesz­cze w 1988 r., a wóz wszedł do służby w Svenska Armén w 1994 r. Jest on jed­nak nie­ustan­nie roz­wi­jany. Obecny pro­du­cent szwedz­kiego wozu bojo­wego, kon­cern BAE Systems, pod­czas corocz­nej kon­fe­ren­cji International Armoured Vehicles w Londynie, która odbyła się w dniach 22 – 25 stycz­nia, zapre­zen­to­wał kon­cep­cję naj­now­szej wer­sji eks­por­to­wego wariantu Strf 90 – CV90 Mk IV.

Od chwili opra­co­wa­nia zało­żeń do Strf 90//CV90, ten począt­kowo sto­sun­kowo pro­sty, lekki (według pier­wot­nej kon­cep­cji amfi­bijny) i rela­tyw­nie tani bwp, powstały z myślą o zachod­nich armiach doby zim­nej wojny, nie­ustan­nie ewo­lu­uje. Jest to moż­liwe m.in. dzięki znacz­nemu poten­cja­łowi moder­ni­za­cyj­nemu tej kon­struk­cji od jej zara­nia. Dało to inży­nie­rom z HB Utveckling AB (kon­sor­cjum firm Bofors i Hägglunds AB, obec­nie BAE Systems Hägglunds) dużą swo­bodę w zakre­sie póź­niej­szych mody­fi­ka­cji pojazdu. Skutkowało to m.in. budową kolej­nych gene­ra­cji linii bazo­wej (umow­nie – Mk 0, I, II i III), a także sze­regu warian­tów spe­cja­li­stycz­nych: czoł­gów lek­kich (w tym pre­zen­to­wany w Polsce CV90120-T), samo­bież­nego działa prze­ciw­lot­ni­czego CV9040AAV (szw. Luftvärnskanonvagn 90 – Lvkv 90), wozu dowo­dze­nia, kilku warian­tów moź­dzie­rzy samo­bież­nych czy bojo­wego wozu pie­choty dozbro­jo­nego w dwa ppk Rb 56 BILL (CV9056). Wieża pojazdu w wer­sji bwp mogła łatwo zostać dosto­so­wana do róż­nych typów uzbro­je­nia – ory­gi­nalną dużą 40 mm armatę auto­ma­tyczną Bofors 4070 (na nabój 40×364 mm) można było zastą­pić w eks­por­to­wej wieży Hägglunds E-series mniej­szymi arma­tami kal. 30 mm (Bushmaster II na nabój 30×173 mm w wieży E30 w pojaz­dach nor­we­skich, szwaj­car­skich i fiń­skich) czy 35 mm (Bushmaster III 3550 na nabój 35×288 mm w wieży E35 w holen­der­skich i duń­skich CV9035). W XXI w. poja­wiła się też moż­li­wość mon­tażu na wieży zdal­nie ste­ro­wa­nego sta­no­wi­ska kara­binu maszy­no­wego bądź gra­nat­nika auto­ma­tycz­nego (nor­we­ski wariant, tzw. Mk IIIb).
Pierwsza wer­sja linii bazo­wej odpo­wia­dała ory­gi­nal­nemu szwedz­kiemu Strf 90. Wersja Mk I to wóz eks­por­towy, który tra­fił do Norwegii. Zmiany w obrę­bie pod­wo­zia nie były duże, zasto­so­wano nato­miast wieżę w eks­por­to­wej kon­fi­gu­ra­cji. Mk II tra­fił do Finlandii i Szwajcarii. Ten wóz ofe­ro­wał bar­dziej zaawan­so­wany, cyfrowy sys­tem kie­ro­wa­nia ogniem i rów­nież cyfrowe wypo­sa­że­nie łącz­no­ściowe. Kadłub był też wyż­szy o 100 mm od poprzed­ni­ków. W wer­sji Mk III znów ulep­szono wypo­sa­że­nie elek­tro­niczne wozu, popra­wiono mobil­ność, odpor­ność pojazdu (za cenę wzro­stu dopusz­czal­nej masy do 35 t), a także zwięk­szono siłę ognia, dzięki arma­cie Bushmaster III, dosto­so­wa­nej do strze­la­nia amu­ni­cją z pro­gra­mo­wal­nym zapal­ni­kiem. Wyróżnia się dwie „pod­ge­ne­ra­cje” tej wer­sji: Mk IIIa (dostar­czone Holandii i Danii) i zmo­dy­fi­ko­wany IIIb, który tra­fił do Norwegii w ramach mody­fi­ka­cji star­szych CV90 Mk I.

Ostatnie lata

Do dziś CV90 wszedł do uzbro­je­nia sił zbroj­nych sied­miu państw, z czego czte­rech w NATO. Dotychczas powstało ok. 1280 pojaz­dów w 15 róż­nych odmia­nach (co prawda nie­które pozo­stały pro­to­ty­pami lub nawet demon­stra­to­rami tech­no­lo­gii). Wśród ich nabyw­ców, poza Szwecją, zna­la­zły się: Dania, Finlandia, Norwegia, Szwajcaria, Holandia i Estonia. Ostatnich kilka lat pro­du­cenci pojazdu mogą uznać za wyjąt­kowo udane. Od grud­nia 2014 r. trwały dostawy nowych i zmo­der­ni­zo­wa­nych CV90 dla Sił Zbrojnych Królestwa Norwegii, które doce­lowo mają dys­po­no­wać 144 pojaz­dami (74 bwp, 21 bwr, 16 trans­por­te­rami wie­lo­za­da­nio­wymi MultiC, 16 pojaz­dami saper­skimi, 15 wozami dowo­dze­nia, 2 pojaz­dami nauki jazdy), z czego 103 sta­no­wić będą wozy Mk I zmo­der­ni­zo­wane do stan­dardu Mk IIIb (CV9030N). W ich przy­padku wzro­sły wymiary zewnętrzne pojazdu, zwięk­szono nośność zawie­sze­nia (o 6,5 t), zasto­so­wano nowy, 8-cylin­drowy sil­nik wyso­ko­prężny Scania DC16 o mocy 595 kW/815 KM, współ­pra­cu­jący z auto­ma­tyczną skrzy­nią bie­gów Allison/Caterpillar X300. Poziom osłony bali­stycz­nej, w zależ­no­ści od potrzeb, może wzro­snąć dzięki zasto­so­wa­niu wymien­nych modu­łów o łącz­nej masie od 4 do 9 t, mak­sy­mal­nie do poziomu powy­żej 5+ wg STANAG 4569A. W celu reduk­cji masy i popra­wie­nia trak­cji zasto­so­wano gumowe gąsie­nice. Uzbrojenie pojaz­dów uzu­peł­niono zdal­nie ste­ro­wa­nym sta­no­wi­skiem Kongsberg Protector Nordic. Pojazd w takiej kon­fi­gu­ra­cji był pre­zen­to­wany pod­czas kie­lec­kiego MSPO w 2015 r.
Również w Danii odno­to­wano suk­cesy – pomimo nie­po­wo­dze­nia trans­por­tera Armadillo (bazu­ją­cego na pod­wo­ziu CV90 Mk III) w kon­kur­sie na następcę trans­por­tera M113, 26 wrze­śnia 2016 r. BAE Systems Hägglunds pod­pi­sał z duń­skim rzą­dem umowę na moder­ni­za­cję i wspar­cie tech­niczne 44 bwp CV9035DK.
Z kolei Holandia zde­cy­do­wała się na rady­kalną reduk­cję swo­jego poten­cjału pan­cer­nego, co skut­ko­wało sprze­dażą m.in. czoł­gów Leopard 2A6NL (do Finlandii) i bwp CV9035NL (do Estonii). Niejako w zamian, 23 grud­nia 2016 r., rząd Holandii zawarł z BAE Systems poro­zu­mie­nie w spra­wie prze­pro­wa­dze­nia testów aktyw­nego sys­temu samo­obrony Iron Fist firmy IMI Systems, pod kątem zasto­so­wa­nia na pozo­sta­łych CV9035NL. W razie powo­dze­nia, należy spo­dzie­wać się moder­ni­za­cji holen­der­skich bwp, w wyniku któ­rej rady­kal­nie powinna zwięk­szyć się ich prze­ży­wal­ność na polu walki.

  • Bartłomiej Kucharski

To jest skrócona wersja artykułu.

CZYTAJ E-WYDANIE KUP WYDANIE PAPIEROWE