Program Wisła na MSPO – nowe rozdanie?

Na MSPO 2016 Raytheon pokazał pełnowymiarową makietę trójantenowej stacji z antenami AESA na GaN, którą koncern chce zastąpić obecną AN/MPQ-65. Stacja ta oferowana jest też Polsce.

Na MSPO 2016 Raytheon poka­zał peł­no­wy­mia­rową makietę trój­an­te­no­wej sta­cji z ante­nami AESA na GaN, którą kon­cern chce zastą­pić obecną AN/MPQ-65. Stacja ta ofe­ro­wana jest też Polsce.

Tegoroczny Międzynarodowy Salon Przemysłu Obronnego z punktu widze­nia pro­gramu Wisła z dwóch powo­dów oka­zał się bar­dzo cie­ka­wym wyda­rze­niem. Pierwszym były, czę­ściowo zaska­ku­jące, decy­zje pod­jęte przez kie­row­nic­two Ministerstwa Obrony Narodowej, które przy­wró­ciły kon­ku­ren­cję w postę­po­wa­niu. Drugim był raport GAO, ame­ry­kań­skiego odpo­wied­nika Najwyższej Izby Kontroli, z sierp­nia br. doty­czący zaawan­so­wa­nia prac nad moder­ni­za­cją sys­temu Patriot oraz roz­woju sys­te­mów IBCS i AIAMD w Stanach Zjednoczonych.

Zachowując chro­no­lo­gię zda­rzeń, wypada zacząć od przy­bli­że­nia wnio­sków raportu, który przy­go­to­wało US Government Accountability Office (GAO). Dokument daje wyśmie­nitą spo­sob­ność do pozna­nia szcze­gó­łów ame­ry­kań­skich pro­gra­mów moder­ni­za­cji sys­temu Patriot, jak rów­nież prac nad per­spek­ty­wicz­nymi sys­te­mami IBCS (Integrated Air and Missile Defense Battle Command System) i AIAMD (Army Integrated Air and Missile Defense, ina­czej IAMD). Raport zawiera także wiele wska­zó­wek odno­śnie dostęp­no­ści ame­ry­kań­skich roz­wią­zań w pro­gra­mie Wisła. Adresatem raportu są odpo­wied­nie komi­sje w Kongresie Stanów Zjednoczonych. Raport oma­wia moder­ni­za­cję sys­temu Patriot od strony insty­tu­cjo­nal­nej, tech­nicz­nej i finan­so­wej. GAO przy­go­to­wał doku­ment w opar­ciu o infor­ma­cje dostar­czone przez Departament Obrony.

Raport GAO

Punktem wyj­ścia do ana­lizy GAO było zapo­trze­bo­wa­nie, zgło­szone przez US Army, na przy­dzie­le­nie środ­ków w wyso­ko­ści 2,9 mld USD, koniecz­nych do dal­szej moder­ni­za­cji i roz­woju sys­temu Patriot w latach podat­ko­wych 2013 – 2021. Dotąd US Army wydały z tego już 1,1 mld USD. Większość tych nakła­dów ma pozwo­lić na wzrost zdol­no­ści ope­ra­cyj­nych sys­temu (zdol­ność zwal­cza­nia poci­sków bali­stycz­nych, odpor­ność na prze­ciw­dzia­ła­nie elek­tro­niczne, zdol­ność wykry­wa­nia nowych typów samo­lo­tów i rakiet itp.). Pominiemy prawne kwe­stie pra­wi­dło­wo­ści przy­zna­wa­nia i wyko­rzy­sty­wa­nia tych środ­ków, sku­pia­jąc się nato­miast na tech­nicz­nych aspek­tach moder­ni­za­cji Patriota, czyli co i kiedy GAO uważa za moż­liwe do wyko­na­nia. To wła­śnie sta­nowi odnie­sie­nie do tre­ści zapy­ta­nia ofer­to­wego (Letter of Request, LoR) wysła­nego przez pol­skie MON, o któ­rym dalej.
W Stanach Zjednoczonych trwają próby nowego sie­cio­cen­trycz­nego sta­no­wi­ska dowo­dze­nia IBCS, opra­co­wy­wa­nego przez kon­cern Northrop Grumman. Wdrożenie IBCS jest kro­kiem na dro­dze do stwo­rze­nia doce­lo­wego, przy­szłego rakie­to­wego sys­temu obrony prze­ciw­lot­ni­czej US Army, czyli AIAMD. Będzie to tzw. sys­tem sys­te­mów, o łatwej do ope­ra­cyj­nego prze­kon­fi­gu­row­nia struk­tu­rze środ­ków wykry­wa­nia i raże­nia (sie­cio­cen­trycz­nie dostępny i kie­ro­wany zasób środ­ków w miej­sce oddziel­nych bate­rii róż­nych sys­te­mów OPL). Wszystko, aby ela­stycz­nie dopa­so­wy­wać siły do zagro­żeń na polu walki. Obecnie do współ­pracy z IBCS są dosto­so­wy­wane sys­temy OPL już uży­wane w US Army, czyli głów­nie Patriot i sta­cje radiolokacyjne
AN/MPQ-64 Sentinel (poza tym IBCS ma współ­dzia­łać z sys­te­mami US Air Force i US Navy). Wymaga to czasu, nakła­dów i testów ze względu na odmienne opro­gra­mo­wa­nie ste­ru­jące sys­temu Patriot, które nie jest fabrycz­nie kom­pa­ty­bilne z opro­gra­mo­wa­niem IBCS o otwar­tej archi­tek­tu­rze, co doty­czy przede wszyst­kim radio­lo­ka­cyj­nej sta­cji kie­ro­wa­nia ogniem AN/MPQ-65. Według obec­nych pla­nów, które naj­pierw trzeba wdro­żyć w życie, dosto­so­wa­nie wszyst­kich bata­lio­nów (odpo­wied­nik dywi­zjonu OPL) Patriotów US Army do współ­dzia­ła­nia z IBCS potrwa osiem lat. Jeżeli prace roz­poczną się w roku podat­ko­wym 2017, to skoń­czą w 2025.
AIAMD ma jed­nak doce­lowo otrzy­mać nowe radary i wyrzut­nie rakiet. Nowy radio­lo­ka­tor, ma zostać wybrany w kon­kur­sie (wię­cej w WiT 8/2016) i robo­czo nazywa się LTAMDS. Wśród już wymie­nia­nych wymo­gów odno­śnie LTAMDS są: kom­pa­ty­bil­ność z IBCS (bez­po­śred­nie pod­łą­cze­nie, bez węzłów pośred­nich), 360° pokry­cia w azy­mu­cie, znacz­nie wyż­sza nie­za­wod­ność i łatwość obsługi od AN/MPQ-65. Rekomendacje wobec spo­sobu zakupu i kon­struk­cji (teo­re­tycz­nie może to być też grun­towna moder­ni­za­cja AN/MPQ-65) LTAMDS oraz nowej wyrzutni zawiera doku­ment tzw. ana­liza alter­na­tyw (LTAMDS AoA), który miał być przy­jęty jesz­cze w trze­cim kwar­tale br. (brak o tym infor­ma­cji na koniec wrze­śnia). Gdyby kon­struk­cja LTAMDS ruszyła w przy­szłym roku, to pierw­szy egzem­plarz seryjny mógłby być prze­ka­zany US Army w roku podat­ko­wym 2028, z zakoń­cze­niem dostaw wszyst­kich zapla­no­wa­nych do zamó­wie­nia rada­rów w ciągu sied­miu lat. Oczywiście, pod warun­kiem bez­pro­ble­mo­wego prze­biegu pro­gramu. Budowa AIAMD wpły­nie też na eks­plo­ata­cję sys­temu Patriot przez jego obec­nych 12 użyt­kow­ni­ków zagra­nicz­nych. Raport odnosi się też do roz­po­czę­tego pro­cesu wpro­wa­dza­nia do uzbro­je­nia bate­rii Patriot US Army poci­sków PAC-3 MSE (16 sierp­nia br. MSE osią­gnął wstępną goto­wość bojową, tzw. IOC), która zapew­nia wzrost wyso­ko­ści raże­nia celu o 50% i zasięgu o 100% w porów­na­niu z wer­sją PAC-3 CRI. Jednakże ogra­ni­cze­nia tech­niczne sta­cji radio­lo­ka­cyj­nej AN/MPQ-65 nie pozwa­lają dziś wyko­rzy­stać pełni poten­cjału MSE.

  • Adam M. Maciejewski

To jest skrócona wersja artykułu.

CZYTAJ E-WYDANIE KUP WYDANIE PAPIEROWE