Próby zmę­cze­niowe Su-22

Su-22UM3K nr 310, na którym przeprowadzono pierwszy etap badań wytrzymałości struktury płatowca.

Su-22U­M3K nr 310, na któ­rym prze­pro­wa­dzono pierw­szy etap badań wytrzy­ma­ło­ści struk­tury pła­towca.

Umowa na prze­pro­wa­dze­nie remontu wery­fi­ka­cyj­nego 12 samo­lo­tów myśliw­sko-bom­bo­wych Su-22M4 i sze­ściu szkolno-bojo­wych Su-22U­M3K, zawarta 9 lutego 2015 r. przez 3. Regionalną Bazę Logistyczną z Wojskowymi Zakładami Lotniczymi nr 2 S.A. w Bydgoszczy, nie byłaby wyko­nalna, gdyby nie prak­tyczne spraw­dze­nie moż­li­wo­ści wydłu­że­nia okresu eks­plo­ata­cji maszyn o 10 lat lub okre­śloną liczbę godzin lotu. Przedsięwzięcie, prze­pro­wa­dzone siłami WZL nr 2 S.A. i Instytutu Technicznego Wojsk Lotniczych, zakoń­czyło się w bie­żą­cym roku i potwier­dziło, że wyre­mon­to­wane i dopo­sa­żone samo­loty mogą bez­piecz­nie latać przez kolejną dekadę.

R iesurs tech­niczny samo­lo­tów Su-22M4/UM3K, okre­ślony przez ich pro­du­centa, wynosi 30 lat lub 4000 godzin nalotu (3000 lądo­wań dla Su-22M4 i 4000 dla Su-22U­M3K), stąd maszyny eks­plo­ato­wane w Polsce, dostar­czone w latach 1984 – 1988, musia­łyby zostać wyco­fane naj­póź­niej w 2018 roku (więk­szość do 2016 r.). Decyzja o wydłu­że­niu okresu eks­plo­ata­cji czę­ści maszyn o 10 lat, pod­jęta przez Ministerstwo Obrony Narodowej w lutym 2014 r., wyma­gała dodat­ko­wych prac, w tym naukowo-badaw­czych, które miały wyko­nać wspól­nie Wojskowe Zakłady Lotnicze nr 2 S.A. i Instytut Techniczny Wojsk Lotniczych. Zostały one prze­pro­wa­dzone na zle­ce­nie Głównego Inżyniera Wojsk Lotniczych, a ich pozy­tywny prze­bieg otwo­rzył drogę do peł­nej reali­za­cji umowy na remonty świ­dwiń­skich Su-22. Próby miały udo­wod­nić, że wytrzy­ma­łość struk­tury pła­towca zapewni bez­pieczną eks­plo­ata­cję przy nalo­cie ok. 3200 godzin lotu bądź 4000 (Su-22M4) i 6000 lądo­wań (Su-22U­M3K).
Powyższe zada­nie wyko­nano dwu­to­rowo. W pierw­szym eta­pie wyko­rzy­stano samo­lot szkolno-bojowy Su-22U­M3K o nume­rze 310, który został wypo­sa­żony w 40 ten­so­me­trów, zało­żo­nych w wyty­po­wa­nych, kry­tycz­nych miej­scach kon­struk­cji i apa­ra­turę badaw­czą prze­zna­czoną do odczytu i reje­stra­cji obcią­żeń wystę­pu­ją­cych w cza­sie lotu. Cykl oblo­tów tej maszyny zre­ali­zo­wano, wyko­rzy­stu­jąc poten­cjał 21. Bazy Lotnictwa Taktycznego w Świdwinie, w okre­sie od 23 lutego do 3 marca 2015 r. Uzyskane dane pozwo­liły na przy­go­to­wa­nie dru­giego etapu prac. Zakładał on budowę sta­no­wi­ska badaw­czego i opra­co­wa­nia sekwen­cji obcią­żeń do nie­lot­nego egzem­pla­rza Su-22U­M3K. Do prób sta­tycz­nych wyty­po­wano samo­lot o nume­rze 507, wypro­du­ko­wany w 1985 r., dostar­czony do Polski w 1986 r., który słu­żył począt­kowo w 40. Pułku Lotnictwa Myśliwsko-Bombowego, a póź­niej w 7. eska­drze lot­nic­twa tak­tycz­nego i 6. elt. Na początku wieku został on wyco­fany z eks­plo­ata­cji i usta­wiony w cha­rak­te­rze pomnika na tere­nie ówcze­snej 33. Bazy Lotniczej w Powidzu. W 2015 r., po zde­mon­to­wa­niu przez pra­cow­ni­ków WZL nr 2 S.A., został prze­trans­por­to­wany do Republiki Czeskiej, gdzie w Lotniczym Instytucie Naukowo-Badawczym (VZLÚ, Výzkumný a zku­šební letecký ústav) w Pradze roz­po­częto cykl jego sta­tycz­nych prób zmę­cze­nio­wych. Niestety, w żad­nym podob­nym ośrodku w naszym kraju nie ma obec­nie ana­lo­gicz­nego sta­no­wi­ska, stąd koniecz­ność prze­pro­wa­dze­nia prób, na zasa­dach czy­sto komer­cyj­nych, za gra­nicą. Stanowisko badaw­cze wypo­sa­żone zostało w obejmy do zamo­co­wa­nia kadłuba i sys­tem siłow­ni­ków hydrau­licz­nych do symu­lo­wa­nia obcią­żeń wystę­pu­ją­cych na skrzy­dłach oraz kadłu­bie. Dodatkowo na pła­towcu zamon­to­wano 40 ten­so­me­trów – w tych samych miej­scach co na egzem­pla­rzu o nume­rze 310. Analiza zebra­nych danych miała pozwo­lić na wypra­co­wa­nie wnio­sków eks­plo­ata­cyj­nych.

  • Łukasz Pacholski

To jest skrócona wersja artykułu.

CZYTAJ E-WYDANIE KUP WYDANIE PAPIEROWE