Powstanie nie­miec­kich wojsk pan­cer­nych

Powstanie niemieckich wojsk pancernych

Powstanie nie­miec­kich wojsk pan­cer­nych. Siłę nie­miec­kich dywi­zji pan­cer­nych w przeded­niu wybu­chu II wojny świa­to­wej sta­no­wiła nie tyle jakość sprzętu, co orga­ni­za­cja oraz wyszko­le­nie ofi­ce­rów i żoł­nie­rzy.

Geneza Panzerwaffe to wciąż nie do końca poznany temat. Pomimo setek ksią­żek i tysięcy arty­ku­łów napi­sa­nych na ten temat powsta­nie i roz­wój nie­miec­kich wojsk pan­cer­nych wciąż kryje w sobie wiele kwe­stii wyma­ga­ją­cych wyja­śnie­nia. Wiąże się z tym m.in. nazwi­sko póź­niej­szego gene­rała puł­kow­nika Heinza Guderiana, któ­rego rola jest dość powszech­nie prze­ce­niana.

Ograniczenia Traktatu Wersalskiego, układu poko­jo­wego pod­pi­sa­nego 28 czerwca 1919 r. i usta­na­wia­ją­cego nowy porzą­dek w Europie po I woj­nie świa­to­wej, spo­wo­do­wały, że nie­miecka armia została dra­stycz­nie zmniej­szona. Zgodnie z arty­ku­łami od 159 do 213 tego trak­tatu Niemcy mogły posia­dać jedy­nie nie­wiel­kie siły obronne, o sta­nie nie prze­kra­cza­ją­cym 100 tysięcy ofi­ce­rów, pod­ofi­ce­rów i żoł­nie­rzy (w tym nie wię­cej niż 15 000 w mary­narce wojen­nej), zor­ga­ni­zo­wa­nych w sie­dem dywi­zji pie­choty i trzy dywi­zje kawa­le­rii oraz dość skromną mary­narkę wojenną (6 sta­rych pan­cer­ni­ków, 6 krą­żow­ni­ków lek­kich, 12 nisz­czy­cieli, 12 tor­pe­dow­ców). Zabronione było posia­da­nie lot­nic­twa woj­sko­wego, czoł­gów, arty­le­rii o kali­brze prze­kra­cza­ją­cym 77 mm, okrę­tów pod­wod­nych i broni che­micz­nej. W nie­któ­rych rejo­nach Niemiec (na przy­kład w Dolinie Renu) naka­zano wybu­rze­nie for­ty­fi­ka­cji, zabra­nia­jąc budowy nowych. Zabroniona była powszechna służba woj­skowa z poboru, żoł­nie­rze i pod­ofi­ce­ro­wie musieli słu­żyć w woj­sku mini­mum 12 lat, a ofi­ce­ro­wie mini­mum 25 lat. Rozwiązany miał być rów­nież nie­miecki Sztab Generalny, uzna­wany za wyjąt­kowo sprawny mózg armii.
Nowe nie­miec­kie pań­stwo powsta­wało w atmos­fe­rze wewnętrz­nych nie­po­ko­jów i walk na wscho­dzie (z woj­skami sowiec­kimi i pol­skimi, które sta­rały się wywal­czyć jak naj­ko­rzyst­niej­szy układ tery­to­rialny dla sie­bie), w okre­sie od 9 listo­pada 1918 r., kiedy to cesarz Wilhelm II został zmu­szony do abdy­ka­cji, do 6 lutego 1919 r. – powsta­nia tzw. Republiki Weimarskiej. Nowe repu­bli­kań­skie ramy prawne funk­cjo­no­wa­nia pań­stwa, w tym nowa kon­sty­tu­cja powsta­wały w Weimarze od grud­nia 1918 r. do począt­ków lutego 1919 r., gdy obra­do­wało tym­cza­sowe Zgromadzenie Narodowe. 6 lutego w Weimarze pro­kla­mo­wano repu­blikę nie­miecką – z zacho­wa­niem nazwy Deutsches Reich (Rzesza Niemiecka, co można rów­nież prze­tłu­ma­czyć jako Imperium Niemieckie), choć nie­ofi­cjal­nie nowo zor­ga­ni­zo­wane pań­stwo nazy­wano
Republiką Weimarską.

  • Michał Fiszer, Jerzy Gruszczyński

To jest skrócona wersja artykułu.

CZYTAJ E-WYDANIE KUP WYDANIE PAPIEROWE