Polemiki Aeroporia

W ramach czterech programów „Peace Xenia” greckie lotnictwo wojskowe otrzymało 170 wielozadaniowych samolotów myśliwskich F-16, których dostawa została zrealizowana w latach 1989-1990, 1997-1998, 2003-2004 i 2009-2010.

W ramach czte­rech pro­gra­mów „Peace Xenia” grec­kie lot­nic­two woj­skowe otrzy­mało 170 wie­lo­za­da­nio­wych samo­lo­tów myśliw­skich F‑16, któ­rych dostawa została zre­ali­zo­wana w latach 1989 – 1990, 1997 – 1998, 2003 – 2004 i 2009 – 2010.

W stycz­niu bie­żą­cego roku minęło 30 lat służby wie­lo­za­da­nio­wych samo­lo­tów myśliw­skich Lockheed Martin F‑16 w Siłach Powietrznych Grecji. 20 stycz­nia 1989 r. pierw­sza grecka „szes­nastka” wylą­do­wała w bazie Nea Anchialos pod Volos. Grecja zaku­piła 170 samo­lo­tów myśliw­skich F‑16, które nale­żały do czte­rech serii pro­duk­cyj­nych. Wyposażono w nie osiem dywi­zjo­nów w czte­rech bazach.

Block 30

Wszystko zaczęło się w listo­pa­dzie 1984 r. kiedy grecki rząd wyra­ził zain­te­re­so­wa­nie zaku­pem 40 wie­lo­za­da­nio­wych samo­lo­tów myśliw­skich F‑16 Block 30, w tym 34 F‑16C (jed­no­miej­scowe) i 6 F‑16D (dwu­miej­scowe) w celu zastą­pie­nia samo­lo­tów myśliw­skich F‑5 Freedom Fighter. Odpowiedni kon­trakt został pod­pi­sany w stycz­niu 1987 r., w ramach pro­gramu „Peace Xenia I”. Pierwszy samo­lot dostar­czono w stycz­niu 1989 r., a ostatni – w stycz­niu 1990 r. Wszystkie „szes­nastki” z dostawy „Peace Xenia I” były napę­dzane sil­ni­kami General Electric F110-GE-100. Dwa dywi­zjony, które otrzy­mały nowe samo­loty to 330. Dywizjon „Keravnos” (Piorun) i 346. Dywizjon „Iason” (Jason).
330. Dywizjon sfor­mo­wano 9 stycz­nia 1989 r. i począt­kowo wyko­rzy­sty­wał on zaple­cze 341. Dywizjonu. Na początku lat 90. sfor­mo­wano 346. Dywizjon, który otrzy­mał pozo­stałe samo­loty serii Block 30. W 1997 r. jed­nostkę prze­nie­siono do bazy lot­ni­czej Larisa i włą­czono w skład 110. Skrzydła Bojowego. 346. Dywizjon roz­wią­zano w 2011 r. Pozostałe po nim „szes­nastki” skie­ro­wano do 330. Dywizjonu, który od tej momentu jest jedy­nym użyt­kow­ni­kiem samo­lo­tów tej serii.
Samoloty myśliw­skie F‑16 Block 30 prze­szły pro­gram moder­ni­za­cji Falcon Up i remont w 1996 r., w wyniku któ­rego zwięk­szono resurs pła­tow­ców z 4000 do 8000 godzin lotu.

Pierwsza dostawa doty­czyła 40 samo­lo­tów F‑16 Block 30, w tym 34 jed­no­miej­scowe F‑16C i 6 dwu­miej­sco­wych F‑16D. Wyposażono w nie dwa dywi­zjony 111. Skrzydła Bojowego (330. i 346.) sta­cjo­nu­ją­cego w bazie Nea Anchialos.

Block 50

Kolejne zamó­wie­nie na „szes­nastki” zło­żono w kwiet­niu 1993 r. i opie­wało ono na 40 samo­lo­tów F‑16 Block 50 w ramach pro­gramu „Peace Xenia II”. Dostawa obej­mo­wała 32 jed­no­miej­scowe egzem­pla­rze F‑16C i 8 dwu­miej­sco­wych F‑16D, napę­dzane sil­ni­kami General Electric F110-GE-129. Pierwsze dwie nowe „szes­nastki” (po jed­nym egzem­pla­rzu F‑16C i F‑16D) ukoń­czono w zakła­dach Fort Worth w Teksasie tego samego dnia, 28 stycz­nia 1997 r. Pierwsze cztery samo­loty (dwa F‑16C o nume­rach 047 i 048 oraz dwa F‑16D o nume­rach 078 i 079) przy­le­ciały do Grecji 28 lipca 1997 r. Ponownie wypo­sa­żono w nie dwie jed­nostki: 347. Dywizjon „Perseas” (Perseus) i 341. Dywizjon „Delos” (Strzała).
Jako pierw­szy został w nie wypo­sa­żony 347. Dywizjon, który został powo­łany do życia 7 lipca 1997 r. Pierwotnie jed­nostka ta została utwo­rzona w 1977 r. w skła­dzie 115. Skrzydła Bojowego w bazie lot­ni­czej Souda i wypo­sa­żona w samo­loty myśliw­sko-bom­bowe Ling-Temco-Vought A‑7H Corsair II. Po czte­rech mie­sią­cach dywi­zjon prze­nie­siono na stałe do bazy Larissa i włą­czono w skład 11. Skrzydła. Miał on 19 A‑7H i TA-7H (odpo­wied­nio: jedno- i dwu­miej­scowe) i latał na nich do 1992 r., kiedy to został roz­wią­zany. Pozostałe po nim samo­loty skie­ro­wano na powrót do 115. Skrzydła Bojowego.
Drugi dywi­zjon, który otrzy­mał pozo­stałe 20 samo­lo­tów F‑16 Block 50 z pro­gramu „Peace Xenia II” to 341. Dywizjon, który został ponow­nie sfor­mo­wany w 1998 r. Wcześniej 341. Dywizjon został utwo­rzony w 1954 r. w bazie lot­ni­czej Elefsina, w skła­dzie 112. Skrzydła i wypo­sa­żony w samo­loty myśliw­skie North American F‑86E Sabre. Po kil­ka­krot­nym wysła­niu pod­od­dzia­łów do 111. Skrzydła (Nea Anchialos) i 114. Skrzydła Bojowego (Tanagra), w 1960 r. został on na stałe prze­nie­siony do Nea Anchialos, do 111. Skrzydła. W 1965 r. dywi­zjon wypo­sa­żono w lek­kie wie­lo­za­da­niowe myśliwce Northrop F‑5 Freedom Fighter. W 1993 r. jed­nostkę roz­wią­zano, prze­ka­zu­jąc sprzęt do 343. Dywizjonu.
Obecnie w służ­bie pozo­stają 32 samo­loty myśliw­skie F‑16 Block 30, w tym 28 F‑16C i 4 F‑16D, wszyst­kie znaj­dują się w 330. Dywizjonie. Natomiast 38 myśliw­ców F‑16 Block 50, w tym 31 F‑16C i 7 F‑16D, jest podzie­lone pomię­dzy 341. i 347. Dywizjon. Wszystkie trzy dywi­zjony two­rzą 111. Skrzydło Bojowe w bazie lot­ni­czej Nea Anchialos pod Volos i jest to naj­więk­sza baza grec­kich „szes­na­stek”.

Block 52+

W czerwcu 2000 r. zamó­wiono kolejne 50 samo­lo­tów myśliw­skich F‑16 Block 52+ z opcją na dodat­ko­wych 10 myśliw­ców (co zostało wyko­rzy­stane we wrze­śniu 2001 r.) w ramach pro­gramu „Peace Xenia III”. Siły Powietrzne Grecji otrzy­mały pierw­sze egzem­pla­rze F‑16C 2 maja 2003 r. Greckie lot­nic­two otrzy­mały tę wer­sję jako pierw­sze na świe­cie. 8 czerwca 2004 r. dostar­czono ostat­nie dwa F‑16 Block 52+.
Wersja F‑16 Block 52+ jest naj­licz­niej repre­zen­to­waną odmianą w służ­bie Sił Powietrznych Grecji. Większość z nich służy w 115. Skrzydle Bojowym w bazie lot­ni­czej Souda na wyspie Kreta, gdzie sta­cjo­nują dwa dywi­zjony mające po 20 samo­lo­tów: 340. Dywizjon „Alepou” (Lis) i 343. Dywizjon „Aster” (Gwiazda). Pozostałe z dostar­czo­nych F‑16 Block 52+ sta­cjo­nują w bazie Larissa w skła­dzie 110. Skrzydła Bojowego, w któ­rym jest 337. Dywizjon „Fantasta” (Duch).
340. Dywizjon został sfor­mo­wany 18 kwiet­nia 1953 r. jako część 112. Skrzydła Bojowego w bazie Elefsina. Został wów­czas wypo­sa­żony w samo­loty myśliw­skie Republic F‑84G Thunderjet. W maju 1958 r. samo­loty te zastą­piono F‑84F Thunderstreak. 4 lutego 1960 r. dywi­zjon prze­nie­siono do 115. Skrzydła Bojowego w bazie Souda, gdzie sta­cjo­nuje do dziś. W sierp­niu 1975 r. jed­nostka zaczęła otrzy­my­wać nowe samo­loty, A‑7H Corsair II, które eks­plo­ato­wano przez ponad 25 lat. 30 wrze­śnia 2001 r. dywi­zjon został roz­wią­zany, zaczęła się bowiem reor­ga­ni­za­cja w związku z prze­zbro­je­niem na kolejne „szes­nastki”. Wszystkie pozo­stałe A‑7H Corsair II zostały prze­ka­zane do 345. Dywizjonu. 50 lat po swoim sfor­mo­wa­niu, 3 marca 2003 r., jed­nostka została na nowo utwo­rzona i wypo­sa­żona w F‑16 Block 52+.
343. Dywizjon został sfor­mo­wany we wrze­śniu 1955 r., także w bazie Elefsina i począt­kowo został wypo­sa­żony w myśliwce F‑86E Sabre. W marcu 1966 r. jed­nostka została prze­zbro­jona w samo­loty myśliw­skie F‑5 Freedom Fighter. Samoloty te słu­żyły w dywi­zjo­nie przez 35 lat, do marca 2001 r., kiedy ich użyt­ko­wa­nie zakoń­czono. 21 lipca 2003 r. ponow­nie reak­ty­wo­wano 343. Dywizjon w bazie Souda na F‑16 Block 52+.
Pozostałe F‑16 Block 52+ zostały dostar­czone do 337. Dywizjonu ze 110. Skrzydła Bojowego z bazy Larissa, po wyco­fa­niu z tej jed­nostki samo­lo­tów myśliw­skich McDonnell Douglas F‑4E Phantom II.
337. Dywizjon to jedna z naj­star­szych jed­no­stek Sił Powietrznych Grecji. Osiągnął on goto­wość bojową 30 marca 1948 r. na samo­lo­tach myśliw­skich Supermarine Spitfire Mk IX. W 1952 r. nastą­piła ważna dla jed­nostki zmiana – otrzy­mała ona odrzu­towe samo­loty bojowe F‑84G Thunderjet, które w kolej­nych latach wymie­niono na F‑86D Sabre (z celow­ni­kiem radio­lo­ka­cyj­nym) i w końcu na F‑5 Freedom Fighter.

  • George Karavantos

To jest skrócona wersja artykułu.

CZYTAJ E-WYDANIE KUP WYDANIE PAPIEROWE