Pierwszy rok pro­gramu Leopard 2PL

demonstrator modernizacji czołgu podstawowego Leopard 2A4 do standardu 2PL

Demonstrator moder­ni­za­cji czołgu pod­sta­wo­wego Leopard 2A4 do stan­dardu 2PL pod­czas prób poli­go­no­wych

Niedawno minęła pierw­sza rocz­nica roz­po­czę­cia pro­cesu moder­ni­za­cji czoł­gów Leopard 2A4 do stan­dardu 2PL, naj­więk­szego tego typu przed­się­wzię­cia reali­zo­wa­nego aktu­al­nie na rzecz Sił Zbrojnych RP. Angażuje on kilka firm nale­żą­cych do Polskiej Grupy Zbrojeniowej S.A., z Zakładami Mechanicznymi Bumar-Łabędy S.A. na czele, a także ich zagra­nicz­nych koope­ran­tów, wśród któ­rych Rheinmetall Landsysteme GmbH, nale­żący do grupy Rheinmetall Defence, ma sta­tus part­nera stra­te­gicz­nego.

Bazowa umowa pomię­dzy Inspektoratem Uzbrojenia MON a kon­sor­cjum w skła­dzie: Polska Grupa Zbrojeniowa S.A. i Zakłady Mechaniczne Bumar-Łabędy S.A. została pod­pi­sana już ponad rok temu, bo 28 grud­nia 2015 r. Jej war­tość brutto wynosi ok. 2,415 mld PLN i prze­wi­duje ona prze­pro­wa­dze­nie do 30 listo­pada 2020 r. moder­ni­za­cji 128 czoł­gów pod­sta­wo­wych Leopard 2A4 do wer­sji 2PL (z opcją na moder­ni­za­cję do 30 listo­pada 2021 r. kolej­nych 14), a także wyko­na­nie prze­glą­dów na pozio­mie F6 wyżej wymie­nio­nych wozów i dopro­wa­dze­nie ich do peł­nej spraw­no­ści tech­nicz­nej na pod­sta­wie odręb­nej umowy (kosz­tów tych prac nie obej­muje umowa bazowa, ponie­waż ich war­tość jest okre­ślana indy­wi­du­al­nie dla każ­dego czołgu, w zależ­no­ści od zakresu nie­zbęd­nych do wyko­na­nia napraw i wymiany zuży­tych zespo­łów). Ważnym ele­men­tem całego pro­gramu jest uzy­ska­nie przez pol­ski prze­mysł poten­cjału gwa­ran­tu­ją­cego wspar­cie cyklu życia zmo­der­ni­zo­wa­nych czoł­gów, zwią­za­nego z trans­fe­rem tech­no­lo­gii wraz ze śro­do­wi­skiem, umoż­li­wia­ją­cym jej zasto­so­wa­nie i roz­wój, w tym know-how, a także pozy­ska­niem spe­cja­li­stycz­nego wypo­sa­że­nia warsz­ta­to­wego i urzą­dzeń testu­ją­cych. Poza tym, prze­pro­wa­dzone mają zostać dodat­kowe przed­się­wzię­cia: moder­ni­za­cja tre­na­że­rów i symu­la­to­rów Ośrodka Szkolenia Leopard w Świętoszowie; dostar­cze­nie pakietu logi­stycz­nego, umoż­li­wia­ją­cego wspar­cie eks­plo­ata­cji czoł­gów w całym ich cyklu życio­wym takie jak narzę­dzia spe­cjalne MES‑3; mody­fi­ka­cja i opra­co­wa­nie w nie­zbęd­nym zakre­sie, ale czę­sto od pod­staw, doku­men­ta­cji tech­nicz­nej TDv zmo­der­ni­zo­wa­nego czołgu oraz doku­men­ta­cji tech­nicz­nej symu­la­to­rów i tre­na­że­rów; dostar­cze­nie pakietu szko­le­nio­wego, obej­mu­ją­cego szko­le­nie załóg wozów i instruk­to­rów oraz per­so­nelu tech­nicz­nego (sze­rzej w WiT 1/2016).

Zagadnienia ogólne i har­mo­no­gram

Poza Zakładami Mechanicznymi Bumar-Łabędy S.A., w pro­gra­mie biorą także udział inne przed­się­bior­stwa Polskiej Grupy Zbrojeniowej S.A. Najważniejsze z nich to:

  • Wojskowe Zakłady Motoryzacyjne S.A. z Poznania, które bio­rąc udział w prze­glą­dach i remon­tach czoł­gów Leopard 2A5, reali­zują także naprawy zespo­łów napę­do­wych;
  • PCO S.A., które dostar­czą dwie kamery ter­mo­wi­zyjne KLW‑1 Asteria do moder­ni­zo­wa­nych celow­ni­ków dzia­ło­no­wego i przy­rządu obser­wa­cyj­nego dowódcy każ­dego czołgu, a także zestaw kamer do obser­wa­cji prze­strzeni z tyłu czołgu KDN‑1 Nyks;
  • Zakłady Mechaniczne Tarnów S.A. i Zakład Mechaniczny Bumar-Mikulczyce S.A. odpo­wia­da­jące za pro­duk­cję i dostawy elek­trycz­nych napę­dów obrotu wieży oraz ukła­dów sta­bi­li­za­cji uzbro­je­nia EWNA;
  • Rosomak S.A. odpo­wie­dzialny za kom­ple­ta­cję i dostawy ele­men­tów dodat­ko­wego opan­ce­rze­nia wieży;
  • Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Urządzeń Mechanicznych OBRUM Sp. z o.o. z Gliwic mający prze­pro­wa­dzić naprawy wyni­kowe i moder­ni­za­cję znaj­du­ją­cych się w kraju symu­la­to­rów oraz tre­na­że­rów.

Cały pro­jekt został, z punktu widze­nia prac wyko­na­nych w ZM Bumar-Łabędy S.A. i jego kra­jo­wych koope­ran­tów, podzie­lony na pięć eta­pów:

  • Etap I – przy­go­to­waw­czy (przy­go­to­wa­nie infra­struk­tury i zaso­bów), sty­czeń – listo­pad 2016 r.;
  • Etap II – ini­cjo­wa­nie i wyko­na­nie pro­ce­sów demon­ta­żo­wych i wery­fi­ka­cyj­nych oraz napraw­czych, listo­pad 2016 – gru­dzień 2017 r.;
  • Etap III – prze­ję­cia kom­pe­ten­cji moder­ni­za­cyj­nych (trans­fer tech­no­lo­gii, szko­le­nia na eta­pie par­tii prób­nej), sty­czeń 2018 – wrze­sień 2018 r.;
  • Etap IV – pro­duk­cja i dostawy par­tii przed­se­ryj­nej, czer­wiec 2018 – marzec 2019 r.;
  • Etap V – pro­duk­cja seryjna i dostawy, sty­czeń 2019 – listo­pad 2020 r.

Jak wyka­zały ana­lizy prze­pro­wa­dzone na eta­pie przy­go­to­wa­nia całego pro­jektu, za nie­odzowny uznano udział w nim stra­te­gicz­nego zagra­nicz­nego part­nera prze­my­sło­wego. Spośród ofert obu współ­pro­du­cen­tów czołgu – Krauss-Maffei Wegmann GmbH & Co. KG i Rheinmetall Landsysteme GmbH, Zakłady Mechaniczne Bumar-Łabędy S.A. i Polska Grupa Zbrojeniowa S.A. reko­men­do­wały zło­żoną przez ten ostatni pod­miot. Rekomendacja została zaak­cep­to­wana przez Inspektorat Uzbrojenia MON, co umoż­li­wiło kon­sor­cjum zło­że­nie 8 grud­nia 2015 r. zak­tu­ali­zo­wa­nej oferty osta­tecz­nej, będą­cej pod­stawą do pod­pi­sa­nia umowy bazo­wej.

Hala Zakładów Mechanicznych Bumar-Łabędy S.A. podczas przeprowadzania weryfikacji stanu technicznego czołgów Leopard 2A4 w ramach przeglądu F6.

Hala Zakładów Mechanicznych Bumar-Łabędy S.A. pod­czas prze­pro­wa­dza­nia wery­fi­ka­cji stanu tech­nicz­nego czoł­gów Leopard 2A4 w ramach prze­glądu F6.

Szczegółowe warunki współ­pracy z Rheinmetall Landsysteme w ramach tego pro­jektu okre­śliła umowa z ZM Bumar-Łabędy S.A., która została pod­pi­sana 18 lutego 2016 r. Na jej mocy nie­miecka firma odpo­wiada za: opra­co­wa­nie pro­jektu moder­ni­za­cji czołgu, przy­go­to­wa­nie wspól­nie z pol­skimi part­ne­rami nie­zbęd­nej doku­men­ta­cji tech­nicz­nej, wyko­na­nie pro­to­typu wozu wer­sji 2PL i czoł­gów par­tii prób­nej, udzie­le­nie ZM Bumar-Łabędy S.A. nie­zbęd­nego wspar­cia tech­nicz­nego w uru­cho­mie­niu pro­duk­cji wozów seryj­nych, dostar­cze­nie nie­zbęd­nych narzę­dzi i prze­ka­za­nie know-how.

Poza Rheinmetall Landsysteme, także inne oddziały Rheinmetall Defence będą odpo­wia­dać za poszcze­gólne ele­menty pakietu moder­ni­za­cyj­nego, a także wspo­ma­gać pol­skie firmy w pozy­ski­wa­niu czę­ści zamien­nych z importu, nie­zbęd-nych w dal­szym okre­sie eks­plo­ata­cji czoł­gów.

Rheinmetall Waffe Munition GmbH współ­pra­cuje z pol­skim prze­my­słem w zakre­sie moder­ni­za­cji armaty i dostaw amu­ni­cji, a Rheinmetall Defence Electronics GmbH uczest­ni­czyć będzie w moder­ni­za­cji celow­nika dzia­ło­no­wego EMES 15 i sys­temu kie­ro­wa­nia ogniem czołgu, a także innych ele­men­tów jego wypo­sa­że­nia elek­tro­nicz­nego (sze­rzej w WiT 1 i 3/2016). Modernizacja przy­rzą­dów obser­wa­cyj­nych dowódcy PERI R17, a także ich obsługa i naprawa wyko­ny­wane będzą we współ­pracy PCO S.A. z Airbus DS Optronics GmbH, a firma Jenoptik Defence & Civil Systems ESW GmbH w koope­ra­cji z Zakładami Mechanicznymi Tarnów S.A. i Zakładem Mechanicznym Bumar-Mikulczyce S.A. współ­pra­co­wać będzie w pro­duk­cji elek­trycz­nych napę­dów wieży i armaty EWNA. Kidde-Deugra Brandschutzsysteme GmbH wraz z Rosomak S.A. będą współ­pra­co­wać przy mon­tażu sys­temu prze­ciw­wy­bu­cho­wego ze środ­kiem gaśni­czym Deugen‑N i moder­ni­za­cji ist­nie­ją­cego układu prze­ciw­po­ża­ro­wego (mon­taż nowego pul­pitu ste­ru­ją­cego i butli ze środ­kiem Deugen‑N). Na final­nym eta­pie nego­cja­cji jest umowa pomię­dzy IBD Deisenroth Engineering GmbH i Rosomak S.A., doty­cząca współ­pracy przy kom­ple­to­wa­niu i dosta­wach pan­ce­rza dodat­ko­wego wieży oraz wykła­dzin prze­ciw­od­pry­sko­wych.

Pierwszy etap pro­jektu

Pierwszy etap prac zwią­zany z reali­za­cją pro­gramu moder­ni­za­cji czoł­gów Leopard 2A4 do stan­dardu 2PL roz­po­czął się tuż po pod­pi­sa­niu umowy. Miał on cha­rak­ter przy­go­to­waw­czy, tak w zakre­sie orga­ni­za­cji przed­się­wzię­cia, jak i przy­go­to­wa­nia infra­struk­tury i zaso­bów. W jego ramach roz­po­częto także prace zali­czone do II etapu, a doty­czące demon­tażu i wery­fi­ka­cji stanu tech­nicz­nego czoł­gów oraz ich napraw. To przy­spie­sze­nie wią­zało się z koniecz­no­ścią uzy­ska­nia przez Zakłady Mechaniczne Bumar-Łabędy S.A. zdol­no­ści w zakre­sie prze­glą­dów poziomu F6 czoł­gów Leopard 2A4 w ter­mi­nie do kwiet­nia ub.r., potwier­dzo­nych odbio­rem woj­sko­wym pod­da­nych nim czoł­gów. Jeśli cho­dzi o przed­się­wzię­cia o cha­rak­te­rze stricte orga­ni­za­cyj­nym, zostały powo­łane komórki zarzą­dza­jące pro­jek­tem (komi­tet ste­ru­jący) i zapew­nia­jące komu­ni­ka­cję w pro­jek­cie – tak na pozio­mie koope­ran­tów kra­jo­wych i zagra­nicz­nych, jak i spo­tkań z klien­tem. Odpowiadają one także za: moni­to­ro­wa­nie postę­pów prac (wewnętrzny nad­zór nad pro­wa­dzo­nymi dzia­ła­niami, skła­da­nie rapor­tów PGZ S.A.); zarzą­dza­nie dosta­wami (pla­no­wa­nie nie­zbęd­nych zaku­pów usług i sprzętu, kon­trola postę­pów prac u pod­wy­ko­naw­ców); zarzą­dza­nie kosz­tami (moni­to­ro­wa­nie ilo­ściowe i mery­to­ryczne kosz­tów zle­ce­nia).

Jeśli cho­dzi o prace zwią­zane bez­po­śred­nio ze sprzę­tem, doty­czyły one przede wszyst­kim suk­ce­syw­nego przej­mo­wa­nia i wery­fi­ka­cji stanu tech­nicz­nego sprzętu prze­zna­czo­nego do moder­ni­za­cji. Z punktu widze­nia ZM Bumar-Łabędy, ma on pozwo­lić nie tylko na okre­śle­nie stanu czołgu i zdia­gno­zo­wa­nie systemów/zespołów/podzespołów wyma­ga­ją­cych naprawy lub wymiany, ale także – w miarę moż­li­wo­ści – usta­le­nie stop­nia zuży­cia pozo­sta­łych zespołów/podzespołów, czę­sto eks­plo­ato­wa­nych już ponad 30 lat. Z racji wymogu udzie­le­nia 12-mie­sięcz­nej gwa­ran­cji na bez­a­wa­ryjną pracę całego czołgu, a więc także sys­te­mów, które nie pod­le­gają modernizacji/przeglądowi, a któ­rych warunki i reżimy pracy ule­gną pogor­sze­niu (np. ze względu na wzrost masy bojo­wej czołgu 2PL o ok. 5 ton), ter­min „wery­fi­ka­cja” należy trak­to­wać dość sze­roko.

W pierwszym etapie programu modernizacji polskich Leopardów 2 do standardu 2PL jednym z zadań dla zakładów z Łabęd było m.in. zdobycie kompetencji w zakresie przeglądów F6 czołgów i przywrócenia im pełnej sprawności, a także pozyskanie dokumentacji technicznej i wyposażenia specjalistycznego oraz narzędzi.

W pierw­szym eta­pie pro­gramu moder­ni­za­cji pol­skich Leopardów 2 do stan­dardu 2PL jed­nym z zadań dla zakła­dów z Łabęd było m.in. zdo­by­cie kom­pe­ten­cji w zakre­sie prze­glą­dów F6 czoł­gów i przy­wró­ce­nia im peł­nej spraw­no­ści, a także pozy­ska­nie doku­men­ta­cji tech­nicz­nej i wypo­sa­że­nia spe­cja­li­stycz­nego oraz narzę­dzi.

Dlatego warto na chwilę zatrzy­mać się przy tym zagad­nie­niu i przed­sta­wić je moż­li­wie pre­cy­zyj­nie. Proces wery­fi­ka­cji stanu tech­nicz­nego przej­mo­wa­nego do moder­ni­za­cji czołgu odbywa się w trzech eta­pach. Pierwszy reali­zo­wany jest w jed­no­stce woj­sko­wej, pod­czas odbioru czołgu od dotych­cza­so­wego użyt­kow­nika i obej­muje: prze­gląd wizu­alny; spraw­dze­nie kom­plet­no­ści; spraw­dze­nie pły­nów eks­plo­ata­cyj­nych; wyko­na­nie testu FLOK; spraw­dze­nie funk­cjo­nalne celow­nika EMES, przy­rządu PERI i SKO, a także pery­sko­pów; spraw­dze­nie układu prze­ciw­po­ża­ro­wego; spraw­dze­nie układu pod­grze­wa­nia. Drugi etap jest prze­pro­wa­dzany u wyko­nawcy prze­glądu (w przy­padku czoł­gów A4 w ZM Bumar-Łabędy) i zakres spraw­dzeń w jego ramach obej­muje: próbę trak­cyjną na dystan­sie 5 km; spraw­dze­nie stanu i dzia­ła­nia hamul­ców; spraw­dze­nie układu zawie­sze­nia; kon­trolę rolek pod­trzy­mu­ją­cych; spraw­dze­nie zespołu napę­do­wego; spraw­dze­nie insta­la­cji elek­trycz­nej, kon­trolę lufy; kon­trolę kara­bi­nów maszy­no­wych; kon­trolę układu ochrony przed bro­nią maso­wego raże­nia; spraw­dze­nie układu dymo­twór­czego; spraw­dze­nie układu uszczel­nia­nia do poko­ny­wa­nia prze­szkód wod­nych po dnie; spraw­dze­nie aku­mu­la­to­rów. Etap trzeci jest wyko­ny­wany pod­czas demon­tażu czołgu, połą­czo­nego ze szcze­gó­łową wery­fi­ka­cją stanu tech­nicz­nego oraz na eta­pie demon­tażu uszko­dzo­nych systemów/zespołów/podzespołów (w zakła­dzie wio­dą­cym lub u pod­wy­ko­nawcy). W tym eta­pie spraw­dza się i kon­tro­luje stan tech­niczny sys­te­mów i zespo­łów w trak­cie demon­tażu z uwagi na ich umiej­sco­wie­nie i ogra­ni­czony dostęp; spraw­dza i kon­tro­luje pod­ze­społy w cza­sie prze­glą­dów tech­nicz­nych; okre­śla się sto­pień wyeks­plo­ato­wa­nia wybra­nych zespo­łów i pod­ze­spo­łów; wery­fi­kuje się stan tech­niczny systemów/zespołów/podzespołów uzna­nych za nie­sprawne pod­czas II etapu (reko­men­da­cja – naprawa lub wymiana). Dopiero prze­pro­wa­dze­nie wszyst­kich trzech eta­pów wery­fi­ka­cji stanu tech­nicz­nego pozwala okre­ślić zakres nie­zbęd­nych prac napraw­czo-remon­to­wych i może być pod­stawą do opra­co­wa­nia kosz­to­rysu prac nie­zbęd­nych w przy­padku kon­kret­nego czołgu.

Na prze­strzeni pierw­szych trzech kwar­ta­łów 2016 r. ZM Bumar-Łabędy prze­jął 48 czoł­gów Leopard 2A4. W ramach prac zwią­za­nych z przy­go­to­wa­niem zakła­dów do pro­cesu wery­fi­ka­cji stanu tech­nicz­nego czoł­gów prze­wi­dzia­nych do moder­ni­za­cji, zre­ali­zo­wane zostały nastę­pu­jące prace:
❚ uru­cho­mie­nie pro­jektu w marcu 2016 r.,
❚ pozy­ska­nie doku­men­ta­cji tech­nicz­nej TDv i jej sys­te­ma­tyczne tłu­ma­cze­nie w wyma­ga­nym zakre­sie,
❚ szko­le­nie pra­cow­ni­ków w Rheinmetall Landsysteme i uzy­ska­nie przez nich cer­ty­fi­ka­tów kom­pe­ten­cji,
❚ usta­no­wie­nie poten­cjału do wyko­na­nia obsług czoł­gów do poziomu F6,
❚ przy­go­to­wa­nie infra­struk­tury zakładu do pro­cesu moder­ni­za­cji czoł­gów (pla­no­wa­nie i pro­jek­to­wa­nie pro­ce­sów, stanowisk/gniazd; zamó­wie­nie
narzę­dzi spe­cja­li­stycz­nych u zewnętrz­nych dostaw­ców; przy­go­to­wa­nie wła­snych narzę­dzi spe­cja­li­stycz­nych; przy­go­to­wa­nie oprzy­rzą­do­wa­nia sta­no­wi­sko­wego – sto­ja­ków mon­ta­żo­wych, trans­por­to­wych, sto­ja­ków do testo­wa­nia; orga­ni­za­cja gniazd – demon­tażu pod­wo­zia, demon­tażu wieży, testo­wa­nia power-packa, szko­le­nio­wych),
❚ opra­co­wa­nie doku­men­ta­cji tech­no­lo­gicz­nej pro­cesu demontażu/weryfikacji, maga­zy­no­wa­nia.

W ciągu całego roku wyko­nano także prze­glądy F6 14 czoł­gów Leopard 2A4 i prze­pro­wa­dzono ich uspraw­nie­nie. Prace te zre­ali­zo­wano na pod­sta­wie indy­wi­du­al­nych kosz­to­ry­sów, w ramach umowy z Inspektoratem Wsparcia, a uczest­ni­czyli w nich także spe­cja­li­ści z Rheinmetall Landsysteme. Naprawa pię­ciu power-pac­ków została wyko­nana w WZM S.A. w Poznaniu.
W ramach pro­gramu moder­ni­za­cji czoł­gów Leopard 2A4, pięć pojaz­dów prze­ka­zano w grud­niu 2016 r. do Rheinmetall Landsysteme. Kolejny egzem­plarz, także w grud­niu 2016 r., tra­fił do Wojskowego Instytutu Techniki Pancernej i Samochodowej w Sulejówku, gdzie prze­pro­wa­dzone zostały jego bada­nia i pomiary jako tzw. egzem­pla­rza bazo­wego przed moder­ni­za­cją. Później ich wyniki zostaną porów­nane z wozem zmo­der­ni­zo­wa­nym do stan­dardu 2PL.

Jeden z pierwszych czołgów Leopard 2A4, które przeszły przegląd F6 i proces przywrócenia pełnej sprawności w ZM Bumar-Łabędy.

Jeden z pierw­szych czoł­gów Leopard 2A4, które prze­szły prze­gląd F6 i pro­ces przy­wró­ce­nia peł­nej spraw­no­ści
w ZM Bumar-Łabędy.

Zgodnie z umową, od momentu jej pod­pi­sa­nia do dostar­cze­nia pierw­szego zmo­der­ni­zo­wa­nego w Polsce czołgu (7. egzem­plarz), wyko­nawca ma około trzy lata (do grud­nia 2018 r.) na budowę nie­zbęd­nej infra­struk­tury, prze­szko­le­nie per­so­nelu i uzy­ska­nie nie­zbęd­nych kom­pe­ten­cji. W związku z tym przy­jęto zało­że­nie, że 2016 r. posłuży do kom­plek­so­wego przy­go­to­wa­nia pro­cesu moder­ni­za­cji (w tym demon­tażu i wery­fi­ka­cji), a prak­tyczny począ­tek prac nastą­pił na prze­ło­mie 2016/2017 roku.

Należy dobit­nie pod­kre­ślić, że przej­mu­jąc czołgi od Bundeswehry (pierw­sza par­tia w latach 2002 – 2003, druga 2014 – 2015) Ministerstwo Obrony Narodowej nie zagwa­ran­to­wało sobie w zawar­tych poro­zu­mie­niach prze­ka­za­nia jakiej­kol­wiek doku­men­ta­cji kon­struk­cyj­nej oraz remon­to­wej. Doprowadziło to do cał­ko­wi­tego uza­leż­nie­nia się w zakre­sie ser­wisu, napraw i dostaw czę­ści zamien­nych od firm nie­miec­kich (KMW, Rheinmetall i ich pod­do­stawcy), stąd nie może dzi­wić, że w rela­cjach z pol­skim prze­my­słem, do chwili pod­pi­sa­nia umowy na moder­ni­za­cję czoł­gów, strona nie­miecka nie wyra­żała zain­te­re­so­wa­nia peł­nym trans­fe­rem tech­no­lo­gii remontu i napraw czoł­gów do Polski (acz­kol­wiek pewne kom­pe­ten­cje zbu­do­wane zostały w ZM Bumar-Łabędy i w WZM S.A., naj­pierw pod­czas wspól­nych prac jako pod­wy­ko­naw­ców firm nie­miec­kich, a potem na bazie – indy­wi­du­al­nie nego­cjo­wa­nych – umów dwu­stron­nych). Umowa moder­ni­za­cyjna prze­wi­duje czę­ściowe finan­so­wa­nie wybra­nych obsza­rów two­rze­nia poten­cjału obsłu­gowo-napraw­czego i trans­feru tech­no­lo­gii, nie obej­muje jed­nak swym zakre­sem sys­te­mów, pod­ze­spo­łów i zespo­łów nie­prze­wi­dzia­nych do moder­ni­za­cji, co nie daje moż­li­wo­ści unie­za­leż­nie­nia się w tych obsza­rach od part­ne­rów nie­miec­kich. Prowadzony w Polsce pro­ces moder­ni­za­cji czoł­gów, połą­czony z ich peł­nym demon­ta­żem i wery­fi­ka­cją stanu, daje prze­my­słowi moż­li­wość uzy­ska­nia dodat­ko­wej wie­dzy, która może słu­żyć do opra­co­wy­wa­nia wła­snej doku­men­ta­cji napraw­czej i remon­to­wej, jak rów­nież zasad uzna­wa­nia pol­skich zamien­ni­ków, co wyma­gać będzie jed­nak akcep­ta­cji ze strony MON takiego zakresu wery­fi­ka­cji wraz z towa­rzy­szącą doku­men­ta­cją, celem wpro­wa­dze­nia do uży­cia i nad­zo­ro­wa­nia przez komórki odbioru woj­sko­wego wyko­ny­wa­nia prac na ich pod­sta­wie. Tego typu prace zostały już zaini­cjo­wane w ZM Bumar-Łabędy i aktu­al­nie opra­co­wy­wana jest we wła­snym zakre­sie m.in.: doku­men­ta­cja tech­no­lo­giczna, towa­rzy­sząca pro­ce­sowi demon­tażu, tech­no­lo­gia wstęp­nej wery­fi­ka­cji kom­plet­nego czołgu, tech­no­lo­gia demon­tażu ele­men­tów pod­wo­zia, tech­no­lo­gia demon­tażu ele­men­tów wieży, doku­men­ta­cja towa­rzy­sząca wery­fi­ka­cji stanu tech­nicz­nego, wery­fi­ka­tory szcze­gó­łowe zde­mon­to­wa­nych zespo­łów i czę­ści (do 200 czę­ści lub ich grup), warunki tech­niczne na wyko­na­nie napraw wybra­nych układów/zespołów/podzespołów (np. napraw pęk­nięć kor­pusu czołgu, prze­glą­dów i napraw: prze­kładni bocz­nych, hamul­ców posto­jo­wych, gąsie­nic, waha­czy, kół nośnych, rolek pod­trzy­mu­ją­cych, mecha­ni­zmów napi­na­nia gąsie­nic itp.).

Nie tylko w Łabędach

Równolegle trwały prace pro­jek­towe zwią­zane z przy­go­to­wa­niem pro­jektu czołgu, za co odpo­wiada Rheinmetall Landsysteme. Oczywiście w pra­cach tych uczest­ni­czą także pol­scy spe­cja­li­ści. Pierwszą wer­sję pro­jektu kon­cep­cyj­nego zapre­zen­to­wano zespo­łowi ste­ru­ją­cemu IU MON na posie­dze­niu 28 kwiet­nia 2016 r., zaś for­mal­nie doku­ment ten prze­ka­zano 6 maja 2016 r. W następ­nych mie­sią­cach woj­skowi ana­li­zo­wali pro­jekt i wno­sili do niego poprawki (pierw­sza i druga 29 lipca oraz 31 sierp­nia, trze­cia – 19 grud­nia ub.r.). W mię­dzy­cza­sie Rheinmetall Landsysteme wyko­nał demon­stra­tor moder­ni­za­cji czołgu do stan­dardu Leopard 2PL, który we wrze­śniu ub.r. miał swą publiczną pre­mierę pod­czas kie­lec­kiego MSPO, a w dniach 15 – 16 wrze­śnia był poka­zy­wany przed­sta­wi­cie­lom kon­tra­henta na poli­go­nie w Świętoszowie.

Po wpro­wa­dze­niu popra­wek nr 1 i 2, wnio­sko­wa­nych przez IU MON, został on ponow­nie zapre­zen­to­wany zespo­łowi ste­ru­ją­cemu zama­wia­ją­cego pod­czas wyjaz­do­wego posie­dze­nia w sie­dzi­bie Rheinmetall Landsysteme w Unterlüß 29 i 30 listo­pada 2016 r. Finalny pro­jekt, na pod­sta­wie któ­rego będzie wyko­nany pierw­szy pro­to­typ zmo­der­ni­zo­wa­nego czołgu, miał zostać zatwier­dzony w pierw­szym kwar­tale tego roku.

Analiza rozwiązań demonstratora modernizacji Leopard 2PL została wykorzystana przy korektach wstępnego projektu modernizacji i posłuży do opracowania projektu finalnego, na bazie którego powstanie pierwszy prototyp.

Analiza roz­wią­zań demon­stra­tora moder­ni­za­cji Leopard 2PL została wyko­rzy­stana przy korek­tach wstęp­nego pro­jektu moder­ni­za­cji i posłuży do opra­co­wa­nia pro­jektu final­nego, na bazie któ­rego powsta­nie pierw­szy pro­to­typ.

Ważną rolę w pro­ce­sie wspar­cia eks­plo­ata­cji, a także moder­ni­za­cji pol­skich Leopardów 2 wszyst­kich wer­sji, ode­grają także poznań­skie Wojskowe Zakłady Motoryzacyjne S.A. Jeśli cho­dzi o pro-
jekt Leopard 2PL bazą do współ­pracy pomię­dzy WZM S.A. i ZM Bumar-Łabędy S.A. jest poro­zu­mie­nie o podziale kom­pe­ten­cji i współ­pracy w zakre­sie prze­glą­dów tech­nicz­nych F6 oraz napraw Leopardów 2A4 i A5, zawarte 28 grud­nia 2015 r. Niezależnie od pod­pi­sa­nego poro­zu­mie­nia, w Poznaniu będą wyko­ny­wane naprawy power-pac­ków wszyst­kich pol­skich Leopardów 2.
Działania zwią­zane z moder­ni­za­cją czoł­gów Leopard 2A4 do stan­dardu 2PL, zre­ali­zo­wane w ostat­nich kil­ku­na­stu mie­sią­cach przez przed­się­bior­stwa pol­skiego prze­my­słu obron­nego i ich part­ne­rów, potwier­dzają, że obec­nie nie ist­nieją zagro­że­nia dla har­mo­no­gramu całego przed­się­wzię­cia. Zadania prze­wi­dziane na ten rok będą wyko­ny­wane pla­nowo.

  • Andrzej Kiński

To jest skrócona wersja artykułu.

CZYTAJ E-WYDANIE KUP WYDANIE PAPIEROWE