Patrioty w Szwecji, Niemczech i Polsce

Odpalenie pocisku PAC-2 z niemieckiej wyrzutni systemu Patriot podczas strzelan na poligonie NATO – Missile Firing Installation (NAMFI) na Krecie w 2016 r.

Odpalenie poci­sku PAC-2 z nie­miec­kiej wyrzutni sys­temu Patriot pod­czas strze­lan na poli­go­nie NATO – Missile Firing Installation (NAMFI) na Krecie w 2016 r.

Wiele wska­zuje na to, że pod koniec marca zosta­nie wresz­cie pod­pi­sana umowa doty­cząca reali­za­cji pierw­szej fazy pro­gramu Wisła – prze­ciw­lot­ni­czego i prze­ciw­ra­kie­to­wego sys­temu prze­ciw­lot­ni­czego śred­niego zasięgu –przez wielu uzna­wa­nego za naj­waż­niej­szy pro­gram moder­ni­za­cyjny Wojska Polskiego w ramach obo­wią­zu­ją­cego Planu Modernizacji Technicznej Sił Zbrojnych RP na lata 2013 – 2022. Będzie to kolejny euro­pej­ski suk­ces pro­du­cen­tów sys­temu Patriot na prze­strzeni ostat­nich kil­ku­na­stu mie­sięcy. W 2017 r. umowę na zakup ame­ry­kań­skiego sys­temu pod­pi­sała Rumunia, a decy­zję o jego pozy­ska­niu pod­jął rząd Królestwa Szwecji.

Emocje wokół zakupu Patriota przez Polskę bynaj­mniej nie wyga­sają, choć na obec­nym eta­pie pro­gramu Wisła nie kon­cen­trują się już one na kwe­stii słusz­no­ści wyboru wła­śnie tego sys­temu i jego – rze­czy­wi­stych bądź domnie­ma­nych wadach i zale­tach – ale na final­nej kon­fi­gu­ra­cji i wyni­ka­ją­cych z niej kosz­tów zakupu, ter­mi­nach dostaw, a także zakre­sie współ­pracy z pol­skim prze­my­słem obron­nym. Wypowiedzi przed­sta­wi­cieli Ministerstwa Obrony Narodowej z ostat­nich kil­ku­na­stu dni bynaj­mniej tych wąt­pli­wo­ści nie wyja­śniły… Biorąc jed­nak pod uwagę, że tak MON, jak i przed­sta­wi­ciele głów­nego pro­du­centa sys­temu oraz jego klu­czo­wych pod­do­staw­ców zgod­nie twier­dzą, że już na początku lutego pra­wie wszystko było usta­lone i wyne­go­cjo­wane, łącz­nie z umo­wami off­se­to­wymi, warto pocze­kać kil­ka­na­ście dni lub kilka tygo­dni i dys­ku­to­wać o fak­tach zamiast spe­ku­lo­wać. Obecne zawi­ro­wa­nia w pol­sko-ame­ry­kań­skich rela­cjach, wywo­łane przy­ję­ciem przez Polskę zmiany ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej, na pod­pi­sa­nie umowy z Polską raczej nie powinny mieć wpływu, a więc mar­cowy ter­min wydaje się być realny.

Patrioty coraz bli­żej Szwecji

W ubie­głym roku na zakup sys­temu Patriot zde­cy­do­wała się Szwecja, w któ­rej ofertę ame­ry­kań­ską, podob­nie jak w 2015 r. w Polsce, uznano za bar­dziej korzystną od pro­po­zy­cji euro­pej­skiej grupy MBDA, ofe­ru­ją­cej sys­tem SAMP/T. W Szwecji Patrioty zastą­pić mają sys­tem RBS 97 HAWK, także ame­ry­kań­skiej pro­we­nien­cji. Choć sys­te­ma­tycz­nie moder­ni­zo­wane, szwedz­kie Hawki obec­nie nie tylko nie speł­niają wyma­gań współ­cze­snego pola walki, ale i nie­uchron­nie zbli­żają się do końca swej tech­nicz­nej żywot­no­ści.
7 listo­pada 2017 r. rząd kró­le­stwa Szwecji for­mal­nie ogło­sił zamiar zakupu sys­temu Patriot od rządu Stanów Zjednoczonych w ramach pro­ce­dury Foreign Military Sales i prze­ka­zał Amerykanom zapy­ta­nie ofer­towe (Letter of Request, LOR) w tej spra­wie. Odpowiedź nade­szła 20 lutego br., gdy Departament Stanu Stanów Zjednoczonych poin­for­mo­wał o wyda­niu zgody na poten­cjalną sprze­daż do Szwecji czte­rech jed­no­stek ognio­wych sys­temu obrony prze­ciw­lot­ni­czej Raytheon Patriot w wer­sji Configuration 3+ PDB-8. W upu­blicz­nio­nym wnio­sku eks­por­to­wym, który tra­fił do auto­ry­za­cji Kongresu, wyszcze­gól­niono pakiet sprzętu i usług, któ­rego łączny koszt może się­gnąć 3,2 mld USD. Na szwedz­kiej liście zna­la­zły się: cztery sta­cje radio­lo­ka­cyjne AN/MPQ-65, cztery sta­no­wi­ska dowo­dze­nia i kie­ro­wa­nia ogniem AN//MSQ-132, dzie­więć (jeden zapa­sowy) zespoły ante­nowe AMG, cztery gene­ra­tory elek­tryczne EPP III, dwa­na­ście wyrzutni M903 i 300 kie­ro­wa­nych poci­sków rakie­to­wych (100 MIM-104E GEM-T i 200 MIM-104F MSE). Poza tym pakiet ma objąć: urzą­dze­nia łącz­no­ści, wypo­sa­że­nie kon­tro­lne, narzę­dzia, czę­ści zamienne, pojazdy mecha­niczne, w tym cią­gniki, a także nie­zbędną doku­men­ta­cję i wspar­cie logi­styczno-szko­le­niowe.
Jak widać z powyż­szego wnio­sku, Szwecja –wzo­rem Rumunii – zde­cy­do­wała się na Patriota w stan­dar­dzie z „półki”. Podobnie jak w przy­padku Rumunii, brak na powyż­szej liście ele­men­tów sys­temu dowo­dze­nia wykra­cza­ją­cych poza szcze­bel bate­rii, np. wyko­rzy­sty­wa­nych na szcze­blu bata­lionu Patriotów US Army sta­no­wisk Information Coordination Central (ICC) i Tactical Command Station (TCS), co może wska­zy­wać na zamiar zakupu w przy­szło­ści nowych ele­men­tów sys­temu dowo­dze­nia OP roz­wi­ja­nych obec­nie w ramach pro­gramu Integrated Air and Missile Battle Command System (IBCS).
Podpisanie umowy ze Szwecją powinno nastą­pić w pierw­szej poło­wie roku i nie będzie to uza­leż­nione od wyne­go­cjo­wa­nia towa­rzy­szą­cego trans­ak­cji pakietu off­se­to­wego. To ma pozwo­lić na reduk­cję kosz­tów i przy­spie­sze­nie dostaw, które mia­łyby się roz­po­cząć już w 2020 r., po 24 mie­sią­cach od pod­pi­sa­nia umowy. Niemal pewne jest jed­nak, że pod­mioty szwedz­kiego prze­my­słu obron­nego uzy­skają okre­ślone korzy­ści wyni­ka­jące z wpro­wa­dze­nia Patriotów do uzbro­je­nia, przede wszyst­kim doty­czące wspar­cia ich eks­plo­ata­cji, a potem także moder­ni­za­cji. Może obę­dzie się to na dro­dze odręb­nych poro­zu­mień na szcze­blu rzą­do­wym lub trans­ak­cji o cha­rak­te­rze komer­cyj­nym. Nie można też wyklu­czyć, że trans­ak­cja ta nie pozo­sta­nie bez wpływu na skalę zaku­pów sprzętu szwedz­kiej kon­struk­cji i pro­duk­cji przez Siły Zbrojne Stanów Zjednoczonych.

  • Tomasz Wachowski, Łukasz Pacholski

To jest skrócona wersja artykułu.

CZYTAJ E-WYDANIE KUP WYDANIE PAPIEROWE