Northrop Grumman RQ-4 Global Hawk

RQ-4 Global Hawk – 15 lat w służbie

RQ-4 Global Hawk – 15 lat w służ­bie

20 listo­pada 2001 r. samo­lot Global Hawk wystar­to­wał do swo­jej pierw­szej bojo­wej misji w ramach USAF wspie­ra­jąc dzia­ła­nia sił koali­cyj­nych pod­czas ope­ra­cji „Enduring Freedom”. Od tego czasu na jego kon­cie zano­to­wano ponad 200 000 h w powie­trzu i stał się on waż­nym ele­men­tem sys­temu bez­pie­czeń­stwa Stanów Zjednoczonych i nie tylko.

Pierwotnie miał on być plat­formą testową dla Defense Advanced Research Projects Agency (DARPA) i wspie­rać bada­nia nad apa­ra­tami zdol­nymi do dłu­go­trwa­łych lotów na dużych wyso­ko­ściach. Demonstrator tech­no­lo­gii wzbił się w powie­trze 28 lutego 1998 r. i wzniósł się na 32 000 stóp. Użycie ope­ra­cyjne RQ-4 Global Hawk zostało przy­spie­szone przez wyda­rze­nia z 11 wrze­śnia 2001 r. Już w listo­pa­dzie samo­lot został prze­ka­zany siłom zbroj­nym i w prze­ciągu 10 dni roz­po­czął loty wspie­ra­jące dzia­ła­nia wojsk Stanów Zjednoczonych.
W ramach prac nad pro­jek­tem zasto­so­wano powszechne w lot­nic­twie bloki odpo­wia­da­jące kolej­nym fazom roz­wo­jo­wym apa­ratu. Block 0 był maszyną przed­pro­duk­cyjną, a do regu­lar­nej służby w 2003 r. weszła odmiana Block 10. Block 20 wszedł do pro­duk­cji w 2006 r., a do służby w 2009. kolejna wer­sja ozna­czona jako Block 30 cecho­wała się ulep­szo­nymi moż­li­wo­ściami roz­po­zna­nia elek­tro­nicz­nego, a z kolei ostat­nia wer­sja, czyli Block 40, to plat­forma prze­wi­dziana do zabu­dowy nowego radaru „powie­trze-zie­mia” będą­cego czę­ścią pro­gramu wie­lo­plat­for­mo­wej tech­no­lo­gii rada­ro­wej MP-RTIP (Multi-Platform Radar Technology Insertion Program).

Początki

W swym zało­że­niu kon­struk­cja miała być plat­formą, która zastąpi już wtedy wie­kowe samo­loty U-2 i zapewni dowód­com obrazy wyso­kiej roz­dziel­czo­ści dużych połaci terenu dostar­czane nie­mal w cza­sie rze­czy­wi­stym. Po udo­wod­nie­niu swej przy­dat­no­ści dla armii pro­gram Global Hawk zaczął nabie­rać tempa. W 2001 r. Northrop Grumman otrzy­mał kon­trakt na prze­pro­wa­dze­nie prac w ramach fazy Engineering and Manufacturing Development (EMD). Na tym eta­pie jed­nym z głów­nych zadań było opra­co­wa­nie glo­bal­nego sys­temu nawi­ga­cji, zarzą­dza­nia ruchem i sys­temu uni­ka­nia koli­zji, co miało umoż­li­wić ope­ro­wa­nie bez­za­ło­gowca w każ­dych warun­kach. Prace miały potrwać do lutego 2003 r.
W marcu 2001 r. doszło do rekor­do­wego lotu który trwał 30 h i 24 min w trak­cie któ­rego samo­lot wzniósł się na 65 191 stóp. Jednak celem misji nie było usta­no­wie­nie rekordu, ale spraw­dze­nie mody­fi­ka­cji pozwa­la­ją­cych na sku­teczne ope­ro­wa­nie na bar­dzo dużych wyso­ko­ściach i przy bar­dzo niskich tem­pe­ra­tu­rach w oko­li­cach rów­nika. Za kon­trolę nad maszyną odpo­wia­dał mek­sy­kań­ski sate­lita Satellites Mexicanos 5 (SATMEX 5), który zapew­niał łącz­ność.
Mając spraw­dzone nie­zbędne do bez­piecz­nego lotu sys­temy firma zde­cy­do­wała się pod­jąć kolejny krok w roz­woju pro­gramu i wysłać samo­lot w drogę do Australii. Przelot trwał nie­mal 23 h i 20 min. Maszyna wystar­to­wała z bazy Edwards w Kalifornii, a po przy­lo­cie na miej­sce Global Hawk wziął udział we wspól­nych ćwi­cze­niach i poka­zach wspo­ma­ga­jąc m.in. manewry któ­rych zada­niem było dozo­ro­wa­nie wybrzeża Australii. W ramach prze­pro­wa­dzo­nych misji doszło do prze­kro­cze­nia gra­nicy 1000 h w powie­trzu pod­czas 81 lotu. Misja pod­czas któ­rej się to wyda­rzyło była pierw­szą w ramach rok­rocz­nych ćwi­czeń „Tandem Thrust” prze­pro­wa­dza­nych przez Royal Australian Navy i US Navy.
W czerwcu 2001 r. pod­pi­sano pierw­szy kon­trakt mający przy­go­to­wać pro­gram do fazy Low Rate Initial Production (RIP), a jego reali­za­cja miała zakoń­czyć się w marcu 2003 r. W tym samym mie­siącu pod­czas salonu lot­ni­czego w Paryżu pro­gram otrzy­mał nagrodę Flight International Aerospace Industry. W tym cza­sie samo­lot miał już na swoim kon­cie rów­nież prze­lot przez Atlantyk, który odbył się w 2000 r. w ramach „NATO Linked Seas 00” oraz odbyte ćwi­cze­nia „Joint Task Force Exercise” (JTFE) oraz był rów­nież ele­men­tem szer­szego pro­gramu okre­śla­nego jako Affordable Moving Surface Target Engagement (AMSTE) i pro­wa­dzo­nego przez DARPA.
W stycz­niu 2002 r. Northrop Grumman otrzy­mał kolejny kon­trakt na prace inży­nie­ryjne i roz­wój pro­duk­cji – jego głów­nym celem była dal­sza inte­gra­cja moż­li­wo­ści ope­ro­wa­nia na całym świe­cie, udo­sko­na­le­nie sys­temu pla­no­wa­nia misji, wspar­cia logi­stycz­nego oraz testy w locie.
Krótko potem, w lutym tego roku firma otrzy­mała pierw­szy kon­trakt na roz­po­czę­cie serii LRIP samo­lo­tów Global Hawk. W jego ramach dostar­czono dwie maszyny i ele­ment kon­troli misji wcho­dzący w skład naziem­nej sta­cji kon­troli. Do tej pory w ramach innych umów prze­ka­zano sie­dem sztuk tych samo­lo­tów oraz dwa sys­temy kon­troli misji.

  • Krzysztof Kuska

To jest skrócona wersja artykułu.

CZYTAJ E-WYDANIE KUP WYDANIE PAPIEROWE