Northrop Grumman B-2A Spirit

Northrop Grumman B-2A-Spirit.

Fot. Northrop Grumman

Program mający na celu zbu­do­wa­nie 132 trud­no­wy­kry­wal­nych stra­te­gicz­nych samo­lo­tów bom­bo­wych B-2A pod­jęto w Stanach Zjednoczonych w 1977 r. za pre­zy­den­tury Jimmy Cartera, w momen­cie kiedy zamknięto pro­gram samo­lotu bom­bo­wego Rockwell International B-1A. Prace badaw­czo-roz­wo­jowe nad tak zaawan­so­waną kon­struk­cją musiały potrwać odpo­wied­nio długo, dla­tego oblot samo­lotu B-2A wyko­nano dopiero w 1989 r. Z powodu zakoń­cze­nia zim­nej wojny i zwią­za­nego z tym ogól­no­świa­to­wego odprę­że­nia pro­duk­cję B-2A zakoń­czono na 21. egzem­pla­rzu.

Firma Northrop Corporation Aircraft Division z Hawthorne w Kalifronii, w któ­rej powstał ten super­no­wo­cze­sny bom­bo­wiec, pod­jęła prace nad zmniej­sze­niem sku­tecz­nej powierzchni odbi­cia radio­lo­ka­cyj­nego w 1966 r. Inspiracją dla tych badań była praca sowiec­kiego fizyka Piotra J. Ufimcewa, który zaj­mo­wał się dyfrak­cją (odbi­ciem) fal świetl­nych i radio­wych (w tym radio­lo­ka­cyj­nych) od przed­mio­tów o róż­nym kształ­cie. Jego prace pro­wa­dzone w Instytucie Fizyki Uniwersytetu Państwowego w Odessie od 1952 r. nie wzbu­dziły niczy­jego zain­te­re­so­wa­nia. Sugerowano mu nawet, że mar­nuje czas. Nikt nie sprze­ci­wiał się więc jaw­nemu opu­bli­ko­wa­niu jego teo­rii geo­me­trycz­nej i fizycz­nej dyfrak­cji fal radio­wych. Ukazała się ona w 1962 r. i szybko została prze­tłu­ma­czona na angiel­ski. W Stanach Zjednoczonych zain­te­re­so­wały się tą teo­rią m.in. duże firmy lot­ni­cze, a szcze­gólne osią­gnię­cia na polu jej wyko­rzy­sta­nia miał Lockheed i Northrop.
Dla firmy Northrop teo­rię Ufimcewa roz­wi­nął pra­cu­jący dla niej fizyk, dr Kenneth M. Mitzner. W 1970 r. powstał skom­pli­ko­wany model mate­ma­tyczny pozwa­la­jący na obli­cze­nie sku­tecz­nej powierzchni odbi­cia radio­lo­ka­cyj­nego samo­lotu, który to model spraw­dzono doko­nu­jąc mate­ma­tycz­nego obli­cze­nia powierzchni odbi­cia radio­lo­ka­cyj­nego samo­lotu F-4C. Okazało się, że obli­cze­nia teo­re­tyczne były zgodne z pomia­rami prak­tycz­nymi. W 1974 r. opra­co­wano pro­gram kom­pu­te­rowy znany jako GEMSCAT, umoż­li­wia­jący obli­cza­nie sku­tecz­nej powierzchni odbi­cia radio­lo­ka­cyj­nego róż­nych kształ­tów pła­towca. Oczywiście, nie zanie­dbano też rów­no­le­głych prac nad mate­ria­łami absor­bu­ją­cymi pro­mie­nio­wa­nie radio­lo­ka­cyjne RAM (Radar Absorbing Material), pro­wa­dzo­nych rów­no­le­gle do badań firmy Lockheed.
W grud­niu 1974 r. Agencja Zaawansowanych Obronnych Projektów Badawczych Departamentu Obrony USA (Defense Advanced Research Projects Agency, DARPA), pod­jęła stu­dia nad obli­cze­niem mak­sy­mal­nej sku­tecz­nej powierzchni odbi­cia radio­lo­ka­cyj­nego, gwa­ran­tu­ją­cej poko­na­nie radziec­kiego sys­temu obrony powietrz­nej. Kontrakt na prze­pro­wa­dze­nie tych badań otrzy­mały firmy Northrop i McDonnell Douglas.
W fir­mie Northrop pra­cami tymi zajął się John F. Cashen, inży­nier elek­tryk, absol­went New Jersey Institute of Technology w Newark, który w latach 1960 – 1965 pra­co­wał w Bell Laboratories, a następ­nie jako inży­nier elek­tro­nik w Hughes Aircraft Company w latach 1965 – 1973, nim pod­jął pracę w fir­mie Northrop. Tutaj od początku pra­co­wał w gru­pie, zaj­mu­ją­cej się reduk­cją odbi­cia radio­lo­ka­cyj­nego samo­lotu, pra­cu­jąc w gru­pie fizy­ków i mate­ma­ty­ków dr. Mitznera, w któ­rej pra­co­wali też S. Stanley Locus, Fred K. Oshiro, Hugh C. Heath, Moe Star, Randall J. Coleman. W mię­dzy­cza­sie John F. Cashen skoń­czył stu­dia magi­ster­skie na Uniwersytecie Kalifornijskim, a następ­nie obro­nił na nim dok­to­rat. W tej gru­pie Moe Star zaj­mo­wał się opra­co­wa­niem kształtu samo­lotu o naj­mniej­szej wykry­wal­no­ści, dr Cashen był spe­cja­li­stą od fal elek­tro­ma­gne­tycz­nych, cało­ścią zaś kie­ro­wał dr Mitzner.

Fot. Northrop Grumman

  • Michał Fiszer, Jerzy Gruszczyński

To jest skrócona wersja artykułu.

CZYTAJ E-WYDANIE KUP WYDANIE PAPIEROWE