Niszczyciele czoł­gów na MSPO 2019

Podczas MSPO 2019 firmy Grupy Kapitałowej PGZ zaprezentowały trzy propozycje niszczycieli czołgów. Miały one charakter poglądowy, a ich celem było pokazanie wielowariantowości potencjalnej oferty. GK PGZ chciała w ten sposób zaznaczyć gotowość polskiego przemysłu do dostarczenia określonego rodzaju uzbrojenia w taki sposób, by spełnić wymagania użytkownika, który miałby wskazać zarówno typ podwozia, jak i importowany system uzbrojenia.

Podczas MSPO 2019 firmy Grupy Kapitałowej PGZ zapre­zen­to­wały trzy pro­po­zy­cje nisz­czy­cieli czoł­gów. Miały one cha­rak­ter poglą­dowy, a ich celem było poka­za­nie wie­lo­wa­rian­to­wo­ści poten­cjal­nej oferty. GK PGZ chciała w ten spo­sób zazna­czyć goto­wość pol­skiego prze­my­słu do dostar­cze­nia okre­ślo­nego rodzaju uzbro­je­nia w taki spo­sób, by speł­nić wyma­ga­nia użyt­kow­nika, który miałby wska­zać zarówno typ pod­wo­zia, jak i impor­to­wany sys­tem uzbro­je­nia.

Podczas MSPO 2019 firmy Grupy Kapitałowej PGZ zapre­zen­to­wały trzy pro­po­zy­cje nisz­czy­cieli czoł­gów. Miały one cha­rak­ter poglą­dowy, a ich celem było poka­za­nie wie­lo­wa­rian­to­wo­ści poten­cjal­nej oferty. GK PGZ chciała w ten spo­sób zazna­czyć goto­wość pol­skiego prze­my­słu do dostar­cze­nia okre­ślo­nego rodzaju uzbro­je­nia w taki spo­sób, by speł­nić wyma­ga­nia użyt­kow­nika, który miałby wska­zać zarówno typ pod­wo­zia, jak i impor­to­wany sys­tem uzbro­je­nia.

Obecnie w Wojskach Lądowych pozo­stało kil­ka­dzie­siąt, zupeł­nie dziś prze­sta­rza­łych, samo­bież­nych wyrzutni prze­ciw­pan­cer­nych poci­sków kie­ro­wa­nych 9P133 sys­temu 9K11P, wko­rzy­stu­ją­cych jako nośnik zmo­dy­fi­ko­wane roz­po­znaw­cze pojazdy opan­ce­rzone BRDM‑2. Ich uzbro­je­nie sta­no­wią prze­ciw­pan­cerne poci­ski kie­ro­wane 9M14P/P1 Maliutka, mające na współ­cze­snym polu walki war­tość naj­wy­żej sen­ty­men­talną. Stanowią one m.in. uzbro­je­nie 14. Suwalskiego Pułku Artylerii Przeciwpancernej (na mocy decy­zji Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 lipca br. prze­for­mo­wany z dywi­zjonu – na razie na papie­rze). Pojazdy są w coraz gor­szym sta­nie tech­nicz­nym, pod­no­szona od lat kwe­stia ich moder­ni­za­cji dziś jest raczej dys­ku­syjna, a sam sys­tem uzbro­je­nia nie speł­nia żad­nych stan­dar­dów współ­cze­snego pola walki, mogąc sta­no­wić zagro­że­nie jedy­nie dla lżej opan­ce­rzo­nych pojaz­dów (o ile zało­dze uda się w ogóle namie­rzyć cel, a sam pocisk nie okaże się nie­sprawny). Oznacza to, że coraz bar­dziej paląca staje się potrzeba wymiany gene­ra­cyj­nej 9P133 na nowe wozy uzbro­jone w nowo­cze­sny rakie­towy sys­tem prze­ciw­pan­cerny. Ich poja­wie­nie się w Wojskach Rakietowych i Artylerii ma nastą­pić rów­no­le­gle z wdro­że­niem do służby w Wojskach Pancernych i Zmechanizowanych bojo­wych wozów pie­choty Borsuk z wieżą bez­za­ło­gową ZSSW-30, w skład sys­temu uzbro­je­nia któ­rej wcho­dzą ppk Rafael Spike LR, oraz w Wojskach Zmotoryzowanych Rosomaków z tą samą wieżą. Nie można także wyklu­czyć, że w przy­szło­ści doj­dzie do skutku moder­ni­za­cja star­szych bojo­wych Rosomaków z wie­żami HITFIST-30P i ich dozbro­je­nie w sys­tem Spike. Wyspecjalizowane nisz­czy­ciele czoł­gów mają być jed­nak uzbro­jone w sys­tem o wyż­szych para­me­trach. Jakie są moż­li­wo­ści w tym zakre­sie?

Konfiguracja II to wyrzutnia na specjalnie dostosowanym przez WZM S.A. podwoziu BWP-1. Była to jedyna propozycja ze sprecyzowanym typem przenoszonego pocisku i autoryzowana przez zagranicznego partnera – koncern MBDA. Konfiguracja II to wyrzutnia na specjalnie dostosowanym przez WZM S.A. podwoziu BWP-1. Była to jedyna propozycja ze sprecyzowanym typem przenoszonego pocisku i autoryzowana przez zagranicznego partnera – koncern MBDA.

Konfiguracja II to wyrzut­nia na spe­cjal­nie dosto­so­wa­nym przez WZM S.A. pod­wo­ziu BWP‑1. Była to jedyna pro­po­zy­cja ze spre­cy­zo­wa­nym typem prze­no­szo­nego poci­sku i auto­ry­zo­wana przez zagra­nicz­nego part­nera – kon­cern MBDA.

Najpierw Barakuda – rakiety czy poci­ski kine­tyczne?

W stycz­niu 2017 r. Inspektorat Uzbrojenia roz­po­czął fazę ana­li­tyczno-kon­cep­cyjną w zakre­sie „Osiągnięcia moż­li­wo­ści zwal­cza­nia środ­ków pan­cer­nych i opan­ce­rzo­nych przez nisz­czy­ciele czoł­gów”. Program otrzy­mał kryp­to­nim Barakuda. Ogłoszenie opu­bli­ko­wane przez IU nie było pre­cy­zyjne, nie uszcze­gó­ło­wiono w nim bowiem zestawu uzbro­je­nia przy­szłego nisz­czy­ciela czoł­gów (miały to być „kine­tyczne środki ogniowe oraz prze­ciw­pan­cerne poci­ski kie­ro­wane”) ani pod­wo­zia (kołowe lub gąsie­ni­cowe), choć na póź­niej­szym eta­pie IU zaczął skła­niać się raczej ku trak­cji gąsie­ni­co­wej (nośnik WWB Gepard i NBPWP Borsuk) oraz ku uzbro­je­niu jed­no­cze­śnie w armatę (praw­do­po­dob­nie 120 mm) i ppk (odpa­lane z tejże lub kla­syczne), zdolne do nisz­cze­nia celów ciężko opan­ce­rzo­nych. Ważnym novum było uję­cie w wyma­ga­niach zdol­no­ści do prze­ła­ma­nia aktyw­nych środ­ków samo­obrony pojazdu, w tym typu hard kill. Do 31 maja 2017 r. zain­te­re­so­wa­nie udzia­łem w dia­logu tech­nicz­nym zgło­siło 10 pod­mio­tów, w tym m.in.: Polska Grupa Zbrojeniowa S.A, AMZ-KUTNO S.A., Huta Stalowa Wola S.A., OBRUM Sp. z o.o., CMI Defence Polska Sp. z o.o. i MBDA. Dostawy prze­wi­dy­wano po 2022 r., a wio­dą­cym użyt­kow­ni­kiem miał być suwal­ski dywi­zjon. Podczas MSPO w 2017 r. zapre­zen­to­wano kilka moż­li­wych kon­fi­gu­ra­cji Barakudy, w tym pojazdy sto­sun­kowo lek­kie (GDELS Eagle i Rheinmetall/KMW AMPV, uzbro­jone w ppk Spike LR), jak też cięż­sze (Rosomak 6×6 z ppk Spike NLOS), w tym rów­nież z uzbro­je­niem arty­le­ryj­skim (Rosomak 8×8 z wieżą Leonardo HITFACT-120). Mimo mno­go­ści i róż­no­rod­no­ści ofert (w tym star­szych, bowiem Rosomak był w poprzed­nich latach pre­zen­to­wany także z wie­żami CMI Defence, a w 2013 r. uni­wer­salna plat­forma bojowa Anders była poka­zana w kon­fi­gu­ra­cji nisz­czy­ciela czoł­gów z wyrzut­nią AMUR), żadne z pro­po­no­wa­nych roz­wią­zań nie wyszło poza etap wysta­wo­wego eks­po­natu, a dal­szych eta­pów pro­gramu Barakuda nie uru­cho­miono.

Ottokar Brzoza

Nie ozna­cza to, że pro­gram nisz­czy­ciela czoł­gów dla suwal­skiego dywi­zjonu (potem pułku), a może i nie tylko, został zarzu­cony. Zmieniono nieco wyma­ga­nia, a wraz z nimi kryp­to­nim. Obecnie pro­gram nosi nazwę Ottokar Brzoza, od puł­kow­nika (pośmiert­nie awan­so­wany na gene­rała bry­gady, zm. w 1968 r.) Wincentego Ottokara Brzozy-Brzeziny, arty­le­rzy­sty i uczest­nika obu wojen świa­to­wych oraz boha­tera wojny pol­sko-bol­sze­wic­kiej. Co do wyma­gań, to cytu­jąc za infor­ma­cją Inspektoratu Uzbrojenia z 27 lutego br. o zamia­rze prze­pro­wa­dze­nia dia­logu tech­nicz­nego: Celem reali­za­cji przed­mio­to­wego zada­nia jest pozy­ska­nie modułu dywi­zjo­no­wego prze­zna­czo­nego do zwal­cza­nia środ­ków pan­cer­nych i opan­ce­rzo­nych naj­now­szej gene­ra­cji wypo­sa­żo­nych w sys­temy obrony aktyw­nej […] Samobieżny nisz­czy­ciel czoł­gów powi­nien mieć zdol­ność raże­nia ognio­wego za pomocą prze­ciw­pan­cer­nych poci­sków kie­ro­wa­nych. Platformą jezdną dla samo­bież­nych nisz­czy­cieli czoł­gów powinna być nowo­cze­sna plat­forma gąsie­ni­cowa.
Zamiast odpo­wie­dzieć na pyta­nia, powyż­szy cytat sta­wia przed czy­tel­ni­kiem kolejne. Przeciwpancernym poci­skiem kie­ro­wa­nym jest bowiem zarówno lekki, mały i ofe­ru­jący mocno ogra­ni­czony zasięg Spike SR, jak i o wiele więk­szy, cięż­szy i sku­tecz­niej­szy Spike NLOS. Domyślnie jed­nak uważa się, że uzbro­je­niem przy­szłego nisz­czy­ciela czoł­gów powinny być cięż­kie ppk o dużym zasięgu, o czym dalej. Podobnie trudno powie­dzieć, czym wg Inspektoratu Uzbrojenia jest „nowo­cze­sna plat­forma gąsie­ni­cowa” i co sta­nowi o jej nowo­cze­sno­ści: rok zapre­zen­to­wa­nia pro­to­typu, zasto­so­wane mate­riały, układ kon­struk­cyjny, wypo­sa­że­nie dodat­kowe, okre­ślone cechy użyt­kowe?
W wyzna­czo­nym przez IU ter­mi­nie skła­da­nia zgło­szeń do udziału w dia­logu tech­nicz­nym, tj. do 11 marca 2019 r., zgło­siło się 13 pod­mio­tów: Polska Grupa Zbrojeniowa S.A, Lockheed Martin Global Inc. – Oddział w Polsce, WB Electronics S.A., Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Urządzeń Mechanicznych OBRUM Sp. z o.o., H. Cegielski-Poznań S.A., Rheinmetall Defence Polska Sp. z o.o., Wojskowe Zakłady Motoryzacyjne S.A., Huta Stalowa Wola S.A., MBDA UK Ltd, IMI Systems-Elbit Systems Ltd, BAE Systems Sweden, BAE Systems USA Combat Vehicles oraz Milrem A.S. Inspektorat zamie­rzał prze­pro­wa­dzić pro­ce­durę dia­logu tech­nicz­nego mię­dzy 15 kwiet­nia a 28 czerwca br. Zakończenie fazy ana­li­tyczno-kon­cep­cyj­nej prze­wi­dziano na I kwar­tał przy­szłego roku. Spośród wymie­nio­nych firm do dal­szej współ­pracy zapro­szono: PGZ, OBRUM, HSW, MBDA UK i IMI Systems-Elbit Systems Ltd.

  • Bartłomiej Kucharski

To jest skrócona wersja artykułu.

CZYTAJ E-WYDANIE KUP WYDANIE PAPIEROWE