Mitsubishi Heavy Industries

Trzeci prototyp samolotu komunikacji regionalnej MRJ90 (FTA-3; rej. JA23MJ) w barwach pierwszego klienta – japonskich linii lotniczych ANA. MRJ to najwazniejszy program lotniczy realizowany obecnie przez MHI.

Trzeci pro­to­typ samo­lotu komu­ni­ka­cji regio­nal­nej MRJ90 (FTA-3; rej. JA23MJ) w bar­wach pierw­szego klienta – japon­skich linii lot­ni­czych ANA. MRJ to naj­wa­zniej­szy pro­gram lot­ni­czy reali­zo­wany obec­nie przez MHI.

Mitsubishi Heavy Industries (MHI) to jeden z czte­rech gigan­tów japoń­skiego prze­my­słu cięż­kiego (obok Kawasaki Heavy Industries, Fuji Heavy Industries i IHI Corporation). Działa w branży maszy­no­wej, moto­ry­za­cyj­nej, stocz­nio­wej, ener­ge­tycz­nej, lot­ni­czej, kosmicz­nej i zbro­je­nio­wej. Pasjonatom lot­nic­twa jest znany przede wszyst­kim jako pro­du­cent słyn­nego myśliwca A6M Zero z okresu dru­giej wojny świa­to­wej. MHI ma wszakże w swoim dorobku wiele typów samo­lo­tów, a także śmi­głow­ców, sil­ni­ków lot­ni­czych, poci­sków rakie­to­wych i rakiet nośnych. Obecnie naj­waż­niej­szym pro­gra­mem lot­ni­czym reali­zo­wa­nym przez MHI jest samo­lot komu­ni­ka­cji regio­nal­nej MRJ.

Koncern Mitsubishi Jūkōgyō Kabushiki Gaisha (Mitsubishi Heavy Industries, Ltd.) jest znany w Japonii pod skró­coną nazwą Mitsubishi Jūkō, a na świe­cie pod skró­tem MHI lub po pro­stu jako Mitsubishi (choć ta ostat­nia nazwa jest nie­jed­no­znaczna, gdyż posłu­guje się nią wiele firm). Stanowi ważny ele­ment Grupy Mitsubishi (Mitsubishi Gurūpu lub – nie­ofi­cjal­nie – Mitsubishi Keiretsu), zrze­sza­ją­cej ponad 30 firm. Oprócz MHI dwie naj­więk­sze to Mitsubishi Shōji Kabushiki Gaisha (Mitsubishi Corporation) i Kabushiki Gaisha Mitsubishi UFJ Finansharu Gurūpu (Mitsubishi UFJ Financial Group, Inc.). MHI ma jede­na­ście zakła­dów pro­duk­cyj­nych, dzie­więć pla­có­wek badaw­czo-roz­wo­jo­wych i sześć biur w Japonii (w tym dwa główne w Tokio i Jokohamie) oraz sie­dem biur w innych kra­jach. W skład Grupy MHI (MHI Group) wcho­dzą 74 spółki japoń­skie i 156 zagra­nicz­nych, któ­rych MHI jest więk­szo­ścio­wym lub jedy­nym udzia­łow­cem i któ­rych wyniki finan­sowe wli­czane są do skon­so­li­do­wa­nego wyniku kon­cernu. Oprócz tego MHI ma mniej­szo­ściowe udziały w wielu innych fir­mach na całym świe­cie. Koncernem kie­ruje jede­na­sto­oso­bowa rada dyrek­to­rów. Od kwiet­nia 2014 r. jej prze­wod­ni­czą­cym jest Hideaki Ōmiya, a pre­ze­sem i dyrek­to­rem gene­ral­nym Shunichi Miyanaga.
MHI jest publiczną spółką akcyjną noto­waną na gieł­dach papie­rów war­to­ścio­wych w Tokio, Nagoi, Fukuoce i Sapporo. Jej akcjo­na­riat jest bar­dzo roz­pro­szony – 31 marca 2018 r. liczba posia­da­czy akcji MHI wyno­siła 270 890. Do naj­więk­szych akcjo­na­riu­szy należą: Nihon Masutā Torasuto Shintaku Ginkō (The Master Trust Bank of Japan, Ltd.), posia­da­jący 4,88 % akcji w zarzą­dzie powier­ni­czym; Nihon Torasuti Sābisu Shintaku Ginkō (Japan Trustee Services Bank, Ltd.) – pięć osob­nych pakie­tów akcji (3,43 %, 1,89 %, 1,59 %, 1,41 % i 1,38 %) w zarzą­dzie powier­ni­czym; Meiji Yasuda Seimei Hoken (Meiji Yasuda Life Insurance Co.) – 2,37 % akcji; Nomura Shintaku Ginkō (The Nomura Trust and Banking Co., Ltd.) – 1,93 % akcji w zarzą­dzie powier­ni­czym; State Street Bank – 1,84 %; Mizuho Shōken (Mizuho Securities Co., Ltd.) – 1,81 %.
Po zakoń­czo­nej w kwiet­niu 2017 r. reor­ga­ni­za­cji cała dzia­łal­ność pro­jek­towa, badaw­czo-roz­wo­jowa, pro­duk­cyjna, sprze­da­żowa i usłu­gowa MHI zgru­po­wana jest w trzech sek­to­rach (obsza­rach biz­ne­so­wych): Power Systems, Industry & Infrastructure oraz Aircraft, Defense & Space. Każdy sek­tor ma swój wydział pla­no­wa­nia, zarzą­dza­nia i roz­woju. Sektor Power Systems zaj­muje się ener­ge­tyką (cieplną, nukle­arną i odna­wialną), tur­bi­nami gazo­wymi, sprę­żar­kami i sil­ni­kami lot­ni­czymi. Główne firmy tego sek­tora to Mitsubishi Hitachi Power Systems, Ltd.; MHI Marine Machinery & Equipment Co., Ltd. i MHI Aero Engines, Ltd. Firmy sek­tora Industry & Infrastructure pro­du­kują m.in. wózki widłowe, sil­niki wyso­ko­prężne, tur­bo­sprę­żarki, pompy, urzą­dze­nia kli­ma­ty­za­cyjne, agre­gaty chłod­ni­cze, statki, maszyny dla prze­my­słu, maszyny rol­ni­cze, maszyny dru­kar­skie, sprzęt medyczny, pojazdy szy­nowe, urzą­dze­nia infra­struk­tury komu­ni­ka­cyj­nej, prąd­nice i gene­ra­tory, kom­pletne elek­trow­nie, zakłady che­miczne i uty­li­za­cyjne. Są to m.in. Mitsubishi Shipbuilding Co., Ltd.; MHI Engineering, Ltd.; MHI Machinery Systems, Ltd. i MHI Forklift, Engine & Turbocharger Holdings, Ltd. Sektor Aircraft, Defense & Space zaj­muje się pro­duk­cją cywil­nych i woj­sko­wych samo­lo­tów i śmi­głow­ców (oraz pod­ze­spo­łów i czę­ści dla innych pro­du­cen­tów), poci­sków rakie­to­wych i ich wyrzutni, tor­ped, okrę­tów, czoł­gów i pojaz­dów opan­ce­rzo­nych, rakiet nośnych, sil­ni­ków rakie­to­wych, stat­ków kosmicz­nych i sate­li­tów. W odróż­nie­niu od pozo­sta­łych sek­to­rów, Aircraft, Defense & Space ma scen­tra­li­zo­waną struk­turę. Jedyną wydzie­loną firmą tego sek­tora jest Mitsubishi Aircraft Corporation, zaj­mu­jąca się roz­wo­jem i pro­duk­cją samo­lotu komu­ni­ka­cji regio­nal­nej MRJ.
Produkcja na rzecz wszyst­kich sek­to­rów pro­wa­dzona jest w 23 fabry­kach (seisa­ku­sho – plants) w Japonii, z czego 20 należy do 10 zakła­dów (kōjō – works): Nagasaki Shipyard & Machinery Works, Shimonoseki Shipyard & Machinery Works, Hiroshima Machinery Works, Mihara Machinery Works, Kobe Shipyard & Machinery Works, Takasago Machinery Works, Nagoya Aerospace Systems Works, Nagoya Guidance & Propulsion Systems Works, Yokohama Dockyard & Machinery Works i Sagamihara Machinery Works.
Głównym pro­du­cen­tem woj­sko­wych i cywil­nych samo­lo­tów i śmi­głow­ców oraz sprzętu kosmicz­nego jest zakład Nagoya Aerospace Systems Works (Nagoya Kōkū Uchū Shisutemu Seisakusho), zarzą­dza­jący trzema fabry­kami: Oye Plant (Ōe Kōjō) w Nagoi, Tobishima Plant (Tobishima Kōjō) w Tobishima i Komaki South Plant (Komaki Minami Kōjō) w Toyoyama koło Komaki (wszyst­kie w pre­fek­tu­rze Aichi). Części i pod­ze­społy kon­struk­cji samo­lo­tów są też wytwa­rzane w fabry­kach innych zakła­dów. Silniki lot­ni­cze, prze­kład­nie do śmi­głow­ców, wypo­sa­że­nie kosmiczne i poci­ski rakie­towe to domena zakładu Nagoya Guidance & Propulsion Systems Works (Nagoya Yūdō Suishin Shisutemu Seisakusho), mają­cego główną fabrykę Main Plant (Hon Kōjō) w Komaki w pre­fek­tu­rze Aichi i ośro­dek doświad­czalny Tashiro Field Laboratory (Tashiro Shikenjō) w Odate w pre­fek­tu­rze Akita.
Historia obu zakła­dów sięga zało­żo­nej w 1920 r. w Oye-machi w Nagoi firmy Mitsubishi Internal Combustion Manufacturing Co., Ltd. (zob. dalej). W 1952 r. zbu­do­wano drugą fabrykę – Komaki South Plant. 1 paź­dzier­nika 1956 r. gru­pu­jący obie fabryki zakład Nagoya Manufacturing Works (Nagoya Seisakusho) został prze­mia­no­wany na Nagoya Aircraft Manufacturing Works (Nagoya Kōkūki Seisakusho). W 1972 r. uru­cho­miono trze­cią fabrykę – Komaki North Plant (Komaki Kita Kōjō), a w 1979 r. czwartą – Oye Branch Plant (Ōe Bun Kōjō; od 1992 r. znaną jako Tobishima Plant). W związku z roz­bu­dową zakładu i posze­rze­niem asor­ty­mentu pro­duk­cji, 1 lipca 1989 r. podzie­lono go na dwa oddzielne zakłady – Nagoya Aerospace Systems Works z fabry­kami Oye, Komaki South i Tobishima Plant oraz Nagoya Guidance & Propulsion Systems Works z fabryką Komaki North Plant (zwaną teraz Main Plant) i ośrod­kiem doświad­czal­nym Tashiro (zbu­do­wa­nym w paź­dzier­niku 1976 r.).
W roku budże­to­wym 2017 (od 1 kwiet­nia 2017 do 31 marca 2018 r.) skon­so­li­do­wany przy­chód ze sprze­daży całej Grupy MHI wyniósł 4110,8 mld jenów (wzrost o 5 % w porów­na­niu z rokiem budże­to­wym 2016), dochód ope­ra­cyjny 126,5 mld jenów (spa­dek o 16 %), a zysk netto 70,484 mld jenów (spa­dek o 19,6 %). Sektor Power Systems uzy­skał przy­chód 1493,9 mld jenów (co sta­no­wiło 36,3 % przy­chodu całego kon­cernu; wzrost o 3,1 %), Industry & Infrastructure – 1898,9 mld (46,2 %; wzrost o 8,7 %), Aircraft, Defense & Space – 722,9 mld (17,6 %; wzrost o 2,8 %), a inne – 120,8 mld (2,9 %; spa­dek o 31,3 %). Całkowity przy­chód zmniej­szył się wszakże o 125,9 mld jenów (3%) wsku­tek strat na ope­ra­cjach wewnątrz grupy (pomię­dzy sek­to­rami i spół­kami). Sprzedaż na rynku kra­jo­wym przy­nio­sła 46 % cał­ko­wi­tego przy­chodu (1881,2 mld jenów), a na ryn­kach zagra­nicz­nych 54 % (2229,6 mld jenów). Jeśli cho­dzi o dochód ope­ra­cyjny, to sek­tor Power Systems uzy­skał 108,9 mld jenów, Industry & Infrastructure – 40,8 mld jenów, inne – 5 mld jenów. Aircraft, Defense & Space zano­to­wał stratę w wyso­ko­ści 15,1 mld jenów, a straty na ope­ra­cjach wewnątrz grupy obni­żyły łączny dochód o kolej­nych 13,2 mld jenów. Koncern zebrał zamó­wie­nia o łącz­nej war­to­ści 3875,7 mld jenów (spa­dek o 9,4 %). Portfel zamó­wień na koniec roku budże­to­wego 2017 osią­gnął war­tość 6111,6 mld jenów (spa­dek o 15 %). Nie uwzględ­nia on wszakże zamó­wień na samo­loty MRJ, maszyna bowiem nie jest jesz­cze dopusz­czona do sprze­daży.

  • Leszek A. Wieliczko

To jest skrócona wersja artykułu.

CZYTAJ E-WYDANIE KUP WYDANIE PAPIEROWE