Międzynarodowa wystawa prze­my­słu obron­nego ADEX-2018 cz. 1

Elementy systemu rakietowego Polonez w barwach Sil Zbrojnych Republiki Azerbejdzanu. Po lewej woz dowodzenia MBU, po prawej wyrzutnia-woz bojowy BM z podniesionym pakietem pojemnikow transportowo-startowych rakiet.

Elementy sys­temu rakie­to­wego Polonez w bar­wach Sil Zbrojnych Republiki Azerbejdzanu. Po lewej woz dowo­dze­nia MBU, po pra­wej wyrzut­nia-woz bojowy BM z pod­nie­sio­nym pakie­tem pojem­ni­kow trans­por­towo-star­to­wych rakiet.

W dniach 25 – 27 wrze­śnia w sto­licy Azerbejdżanu Baku odbyła się po raz trzeci mię­dzy­na­ro­dowa wystawa prze­my­słu obron­nego ADEX (Azerbaijan International Defence Exhibition).

Przedsięwzięcie odbyło się w halach cen­trum wysta­wien­ni­czego Baku Expo Center, zajęło także nie­wielką część otwar­tej prze­strzeni przed nimi, gdzie zostały wysta­wione eks­po­naty o więk­szych roz­mia­rach. Organizatorem ADEX‑u jest Ministerstwo Przemysłu Obronnego Republiki Azerbejdżanu przy współ­pracy z lokal­nym resor­tem obrony. Za kwe­stie wysta­wien­ni­cze odpo­wiada firma Caspian Event Organizers (CEO).
Tegoroczny ADEX zacho­wał swój lokalny cha­rak­ter i ade­kwatną do tego wiel­kość, acz­kol­wiek z czy­stym sumie­niem można stwier­dzić, że jest to naprawdę impreza mię­dzy­na­ro­dowa. W tym roku w wysta­wie wzięły udział 224 firmy i inne pod­mioty z 29 kra­jów, a ADEX-2018 odwie­dziły 34 ofi­cjalne dele­ga­cje z 23 państw. 11 państw zor­ga­ni­zo­wało swe sto­iska naro­dowe: Azerbejdżan, Białoruś, Chińska Republika Ludowa, Francja, Iran, Izrael, Pakistan, Rosja, Serbia, Turcja i Ukraina.
Wystawa stała się nie tylko miej­scem pre­zen­ta­cji pro­po­zy­cji w obsza­rach, w któ­rych Azerbejdżan pro­wa­dzi lub przy­go­to­wuje pro­ce­dury zaku­powe, a także oferty lokal­nych pro­du­cen­tów, ale też oka­zją do zapre­zen­to­wa­niu opi­nii publicz­nej nie­któ­rych spo­śród sys­te­mów uzbro­je­nia, które weszły do uzbro­je­nia Sił Zbrojnych Republiki Azerbejdżanu w ostat­nim cza­sie.

Samobieżne moź­dzie­rze 120 mm

Co wyraź­nie poka­zała tego­roczna wystawa, jed­nym z głów­nych przed­się­wzięć moder­ni­za­cyj­nych SZ Republiki Azerbejdżanu w naj­bliż­szym okre­sie będzie zakup nowego samo­bież­nego sys­temu moź­dzie­rzo­wego kal. 120 mm. Na wysta­wie sta­tycz­nej pre­zen­to­wano aż trzy tego typu gotowe roz­wią­za­nia. Było po nich widać, że wyma­ga­nia woj­ska stop­niowo ewo­lu­ują i dosto­so­wują się do zmie­nia­ją­cych się potrzeb i nowych zagro­żeń. Stąd z dużą dozą praw­do­po­do­bień­stwa można sądzić, że przy­naj­mniej część tego typu sys­te­mów Azerbejdżan chciałby zaku­pić w odmia­nie o zwięk­szo­nej odpor­no­ści bali­stycz­nej.
Dwa z trzech wspo­mnia­nych sys­te­mów moź­dzie­rzo­wych kal. 120 mm wysta­wiła izra­el­ska firma Elbit Systems – samo­bieżny moź­dzierz sys­temu Spear Mk2 i demon­stra­tor per­spek­ty­wicz­nego sys­temu na bazie kon­struk­cji moź­dzie­rza Cardom 10, wyko­rzy­stu­jący zmo­dy­fi­ko­wane pod­wo­zie trans­por­tera opan­ce­rzo­nego BTR-70.
System Spear Mk2 został zamon­to­wany na pod­wo­ziu pojazdu opan­ce­rzo­nego SandCat izra­el­skiej firmy Plasan. Sam moź­dzierz cechuje się zre­du­ko­waną siłą odrzutu. Przed dwoma laty firma przy­wio­zła do Baku jego makietę, w tym roku goście ADEX‑u mogli zapo­znać się z w pełni funk­cjo­nal­nym pro­to­ty­pem tego samo­bież­nego sys­temu moź­dzie­rzo­wego kal. 120 mm.
Demonstrator samo­bież­nego sys­temu moź­dzie­rzo­wego z moź­dzie­rzem 120 mm Cardom 10 zamon­to­wa­nym na pod­ło­dze prze­działu desan­to­wego koło­wego trans­por­tera opan­ce­rzo­nego BTR-70 nie prze­cho­dził dotąd żad­nych testów. Obecnie służy naj­praw­do­po­dob­niej zain­te­re­so­wa­niu poten­cjal­nych lokal­nych part­ne­rów jego dal­szym wspól­nym roz­wo­jem z myślą o zło­że­niu oferty SZ Republiki Azerbejdżanu.
Sam moź­dzierz – zmo­dy­fi­ko­wany Cardom 10 – jest tą samą kon­struk­cją, któ­rej 15 sztuk zamó­wiła 18 maja 2017 r. na swoje potrzeby Dania. Kontrakt ma war­tość 15,3 mln USD i obej­muje także umowę ser­wi­sową na okres 30 lat, a także opcję zakupu sze­ściu dal­szych moź­dzie­rzy w takiej samej cenie jed­nost­ko­wej. Duńska orga­ni­za­cja zaku­pów uzbro­je­nia i logi­styki (DALO) nie zamó­wiła jed­nak moź­dzie­rzy bez­po­śred­nio u izra­el­skiego pro­du­centa, ale w austriac­kiej fir­mie ESLAIT (ESL Advanced Information Technology), która ofe­ruje je pod ozna­cze­niem A3MS (Advanced Automated Autonomous Mortar System). System A3MS to moź­dzierz Cardom 10, który został wypo­sa­żony w spe­cjalne tłu­miki odrzutu. Duński kon­trakt obej­muje także dostawę sys­temu kie­ro­wa­nia ogniem i zarzą­dza­nia polem walki, moduły koor­dy­na­cji ognio­wej, sto­jaki na amu­ni­cję, pod­sta­wowy zestaw czę­ści zamien­nych i nie­zbędne wypo­sa­że­nie do inte­gra­cji działa z nośni­kiem w postaci koło­wego trans­por­tera opan­ce­rzo­nego Piranha V. Moździerz A3MS ma lufę o dłu­go­ści 2000 m, a jego pod­stawa umoż­li­wia ostrzał okrężny i zakres napro­wa­dza­nia w ele­wa­cji od 45° do 84°. Moździerz został wypo­sa­żony w zme­cha­ni­zo­wany układ zała­do­wa­nia, na rucho­mym podaj­niku któ­rego nabój ukła­dany jest ręcz­nie, a mecha­nizm zapew­nia jego zała­do­wa­nie od wylotu lufy. Donośność przy strze­la­niu stan­dar­dową amu­ni­cją wynosi 7000 m, a szyb­ko­strzel­ność sięga 16 strz./min. Przy wyko­rzy­sta­niu nie­któ­rych typów amu­ni­cji dono­śność może wzro­snąć do 10 000 m.
Trzecią pro­po­zy­cją był rosyj­ski sys­tem, ofe­ro­wany przez rosyj­ską spółkę OOO „WPK” (Wojenno-Promyszlennają Kompanija), i będący jedną z pre­mier ADEX‑u. Powstał on poprzez mon­taż, zna­nego także w Polsce, 120 mm moź­dzie­rza 2S12 Sani na koło­wym nośniku SPM (Specijalnaja Bojewaja Maszina) WPK-233136 w ukła­dzie 4×4. Pojazd napę­dzany jest sil­ni­kiem wyso­ko­pręż­nym JaMZ-53472 – 10 o mocy mak­sy­mal­nej 158 kW/215 KM. Obsługę two­rzą trzy osoby. Po zaję­ciu pozy­cji ognio­wej jeden z człon­ków obsługi opusz­cza zdal­nie pod­pory sta­bi­li­zu­jące, ładow­ni­czy ładuje nabój od wylotu lufy i po usta­wie­niu odpo­wied­niego kąta pod­nie­sie­nia pro­wa­dzi ogień. Załadowanie naboju jest ręczne i nastę­puje przy pozio­mym poło­że­niu lufy. Naboje są wysu­wane ze ste­laża trans­por­to­wego we wnę­trzu pojazdu – wów­czas także ładow­ni­czy jest chro­niony przez pan­cerz, alter­na­tyw­nie może łado­wać moź­dzierz ręcz­nie, sto­jąc na plat­for­mie pojazdu, a naboje podaje mu inny czło­nek obsługi. Maksymalna szyb­ko­strzel­ność okre­ślana jest na 10 strz./min. Dowódca-celow­ni­czy obsłu­guje moź­dzierz zdal­nie poprzez ter­mi­nal z doty­ko­wym ekra­nem. Alternatywą jest wyko­rzy­sta­nie ste­row­nika, za pomocą któ­rego – na pod­sta­wie nastaw ze zauto­ma­ty­zo­wa­nego sys­temu dowo­dze­nia i kie­ro­wa­nia ogniem – ste­ro­wane są napędy lawety moź­dzie­rza. Wariantem awa­ryj­nym, na przy­kład na wypa­dek poważ­nego uszko­dze­nia nośnika, jest wyję­cie lufy z lawety, dołą­cze­nie do niej dwój­nogu i płyty opo­ro­wej oraz celow­nika optycz­nego i pro­wa­dze­nia ognia z ziemi kla­sycz­nym spo­so­bem.
Masa bojowa rosyj­skiego 120 mm samo­bież­nego sys­temu moź­dzie­rzo­wego wynosi 8300 kg. Według infor­ma­cji OOO „WPK”, pojazd prze­wozi 56 nabo­jów 120 mm czte­rech typów: odłam­kowo-burzą­cych, dym­nych, oświe­tla­ją­cych i zapa­la­ją­cych. Maksymalna dono­śność wynosi 7100 m, mini­malna 480 m, zaś pręd­kość począt­kowa 325 m/s. W per­spek­ty­wie zakłada się wpro­wa­dze­nie do jed­nostki ognia także poci­sków z samo­na­pro­wa­dza­niem na ostat­nim odcinku tra­jek­to­rii.

  • Miroslav Gyűrösi

To jest skrócona wersja artykułu.

CZYTAJ E-WYDANIE KUP WYDANIE PAPIEROWE