Materiały wybu­chowe do amu­ni­cji mało wraż­li­wej z Nitro-Chemu

Wkrótce bydgoski Nitro-Chem osiągnie zdolność do elaboracji pocisków artyleryjskich 155 mm i moździerzowych 120 mm mało wrażliwymi kruszącymi materiałami wybuchowymi.

Wkrótce byd­go­ski Nitro-Chem osią­gnie zdol­ność do ela­bo­ra­cji poci­sków arty­le­ryj­skich 155 mm i moź­dzie­rzo­wych 120 mm mało wraż­li­wymi kru­szą­cymi mate­ria­łami wybu­cho­wymi.

Amunicja o zmniej­szo­nej wraż­li­wo­ści na bodźce mecha­niczne i ter­miczne (ang. insen­si­tive muni­tions) od kil­ku­na­stu lat suk­ce­syw­nie zastę­puje w armiach wielu państw sto­so­waną dotych­czas amu­ni­cję kla­syczną, zarówno w arty­le­rii, jak i w innych rodza­jach wojsk. Niewątpliwą jej zaletą jest znaczne zwięk­sze­nie bez­pie­czeń­stwa: trans­portu, maga­zy­no­wa­nia, czy też zmniej­sze­nie nega­tyw­nych skut­ków ataku wojsk nie­przy­ja­ciel­skich. Jednym z pod­sta­wo­wych warun­ków speł­nie­nia wyma­gań w zakre­sie amu­ni­cji o zmniej­szo­nej wraż­li­wo­ści jest zasto­so­wa­nie do jej wytwo­rze­nia odpo­wied­nich kru­szą­cych mate­ria­łów wybu­cho­wych, rów­nież mniej wraż­li­wych na pobu­dze­nie. Poziom dopusz­czal­nej wraż­li­wo­ści na róż­nego rodzaju bodźce dla tego rodzaju amu­ni­cji jest okre­ślony odpo­wied­nią normą.

W Siłach Zbrojnych RP amu­ni­cję o zmniej­szo­nej wraż­li­wo­ści wyko­rzy­stuje się w śla­do­wych ilo­ściach, nie pro­du­kuje jej rów­nież pol­ski prze­mysł zbro­je­niowy. Stąd pio­nier­skie zna­cze­nie pro­jektu reali­zo­wa­nego aktu­al­nie w byd­go­skich Zakładach Chemicznych Nitro-Chem S.A., wcho­dzą­cych w skład Polskiej Grupy Zbrojeniowej S.A., finan­so­wa­nego w głów­nym stop­niu przez Ministerstwo Skarbu Państwa w for­mie doka­pi­ta­li­zo­wa­nia spółki. Przy współ­pracy Wojskowej Akademii Technicznej i Instytutu Przemysłu Organicznego opra­co­wano w ramach tego pro­jektu i prze­ba­dano mie­sza­niny kru­szą­cych mate­ria­łów wybu­cho­wych, mające wła­ści­wo­ści wyma­gane dla mate­ria­łów sto­so­wa­nych do ela­bo­ra­cji amu­ni­cji o zmniej­szo­nej wraż­li­wo­ści. Opracowano rów­nież tech­no­lo­gię syn­tezy i rekry­sta­li­za­cji nitro­tria­zo­lonu (NTO), mate­riału wybu­cho­wego nie­pro­du­ko­wa­nego dotych­czas w Polsce, jed­nego z głów­nych skład­ni­ków opra­co­wa­nej mało wraż­li­wej mie­sza­niny. Materiał ten na ryn­kach świa­to­wych ofe­ro­wany jest obec­nie przez nie­licz­nych pro­du­cen­tów.
Wyniki badań i prac roz­wo­jo­wych posłu­żyły do zapro­jek­to­wa­nia insta­la­cji pro­duk­cyj­nych do wytwa­rza­nia NTO, wytwa­rza­nia mie­sza­nin mate­ria­łów mało wraż­li­wych oraz napeł­nia­nia (ela­bo­ra­cji) amu­ni­cji arty­le­ryj­skiej tymi mate­ria­łami. Obecnie trwa budowa tych insta­la­cji.
Niezależnie od tego zmon­to­wano i uru­cho­miono insta­la­cje pilo­towe, pozwa­la­jące już w tej chwili na wytwa­rza­nie nie­wiel­kich ilo­ści kru­szą­cych mate­ria­łów mało wraż­li­wych, nie­zbęd­nych do pro­wa­dze­nia prac nad kon­struk­cją pierw­szego typu pol­skiej amu­ni­cji o zmniej­szo­nej wraż­li­wo­ści na bodźce mecha­niczne i ter­miczne. Będzie to amu­ni­cja odłam­kowo-burząca kali­bru 120 mm do moź­dzie­rza samo­bież­nego Rak, któ­rego wpro­wa­dze­nie do uzbro­je­nia Wojsk Rakietowych i Artylerii będzie jed­nym z istot­nych ele­men­tów pro­gramu moder­ni­za­cji tego rodzaju wojsk, a także Wojsk Aeromobilnych i Zmotoryzowanych, które są gesto­rem koło­wych trans­por­te­rów opan­ce­rzo­nych Rosomak, w pierw­szej kolej­no­ści na rzecz któ­rych Raki reali­zo­wać będą wspar­cie ogniowe. Amunicję do Raka pro­du­ko­wać będą Zakłady Metalowe DEZAMET S.A. z Nowej Dęby w koope­ra­cji mię­dzy innymi z byd­go­skim Nitro-Chemem, gdzie pro­wa­dzona będzie jej ela­bo­ra­cja z wyko­rzy­sta­niem nowego mate­riału kru­szą­cego. Obecnie trwają, we współ­pracy z Wojskowym Instytutem Technicznym Uzbrojenia, prace kon­struk­cyjne zwią­zane z nową amu­ni­cją. Przeprowadzono już jej pierw­sze próby poli­go­nowe, w któ­rych rów­nież wyko­rzy­stano nowy mate­riał kru­szący z Bydgoszczy.
Jak już wspo­mniano, 120 mm amu­ni­cja do moź­dzie­rza Rak będzie pierw­szą pol­ską amu­ni­cją speł­nia­jącą wyma­ga­nia doty­czące zmniej­szo­nej wraż­li­wo­ści. Jest jed­nak oczy­wi­ste, że wkrótce roz­poczną się prace nad amu­ni­cją mało wraż­liwą także do innych kate­go­rii i uzbro­je­nia. W nie­od­le­głej przy­szło­ści należy zało­żyć roz­po­czę­cie prac nad tego rodzaju amu­ni­cją kali­bru 155 mm do arma­to­hau­bic Krab i Kryl, a także innych sys­te­mów arty­le­ryj­skich. Instalacja powsta­jąca w Bydgoszczy została zapro­jek­to­wana w taki spo­sób, aby pozwo­lić na ela­bo­ra­cję mało wraż­li­wymi mate­ria­łami kru­szą­cymi amu­ni­cji arty­le­ryj­skiej wszyst­kich kali­brów. Możliwe będzie rów­nież wyko­rzy­sta­nie opra­co­wa­nego mate­riału kru­szą­cego i budo­wa­nej insta­la­cji do napeł­nia­nia bomb lot­ni­czych, min lądo­wych i mor­skich itp. Oferowany będzie rów­nież sam nitro­tria­zo­lon (NTO), a także mie­sza­niny mało wraż­liwe w postaci han­dlo­wej. Otwiera to przed byd­go­ską firmą moż­li­wo­ści zna­czą­cego posze­rze­nia sprze­daży eks­por­to­wej, tym bar­dziej, że w ostat­nich latach to wła­śnie eks­port mate­ria­łów wybu­cho­wych sta­nowi naj­więk­szy udział w przy­cho­dach spółki.
Zakończenie inwe­sty­cji prze­wi­dy­wane jest w 2016 r. Oddanie do użytku i uru­cho­mie­nie nowych linii pro­duk­cyj­nych pozwoli wypeł­nić lukę ist­nie­jącą od lat w pol­skim prze­my­śle zbro­je­nio­wym w sfe­rze pro­duk­cji nowo­cze­snych środ­ków bojo­wych.
  • Tomasz Wachowski

To jest skrócona wersja artykułu.

CZYTAJ E-WYDANIE KUP WYDANIE PAPIEROWE