Marynarka Wojenna Socjalistycznej Republiki Wietnamu

Najpoważniejsze wzmocnienie floty Wietnamu w ostatnim czasie, to zakup sześciu okrętów podwodnych projektu 06361. Fot. MO Wietnamu

Najpoważniejsze wzmoc­nie­nie floty Wietnamu w ostat­nim cza­sie, to zakup sze­ściu okrę­tów pod­wod­nych pro­jektu 06361. Fot. MO Wietnamu

W grud­niu 2009 r. Ministerstwo Obrony Socjalistycznej Republiki Wietnamu opu­bli­ko­wało trze­cią Białą Księgę Obronności. Definiuje ona pod­sta­wowe zasady poli­tyki obron­nej, jaka winna być reali­zo­wana, aby zapew­nić kra­jowi bez­pie­czeń­stwo i suwe­ren­ność. Dla mary­narki wojen­nej (Hải Quân Nhân dân Việt Nam, dalej – HQNV) upu­blicz­nie­nie tego doku­mentu było jedną z naj­waż­niej­szych decy­zji od czasu zakoń­cze­nia wojny wiet­nam­skiej. Prezentował on bowiem cał­ko­wi­cie nową stra­te­gię dzia­ła­nia, kła­dąc zde­cy­do­wa­nie więk­szy nacisk na sze­roko pojętą kwe­stię dyplo­ma­cji mor­skiej, czyli zwięk­sze­nia zaan­ga­żo­wa­nia w demon­stra­cję obec­no­ści Wietnamu na are­nie mię­dzy­na­ro­do­wej.

Założenia zapre­zen­to­wane w Białej Księdze opra­co­wano w związku z nie­usta­ją­cymi napię­ciami na linii Pekin – Hanoi, do któ­rych docho­dzi szcze­gól­nie na wodach Morza Południowochińskiego (w Wietnamie okre­ślane jest mia­nem Morza Wschodniego). Akwen ten ma powierzch­nię 3,5 mln km² (Bałtyk ma zale­d­wie 415,3 tys. km²). Znajduje się na nim ponad 250 wysp, raf i ławic, zgru­po­wa­nych w trzech głów­nych archi­pe­la­gach: Wyspy Paracelskie (ok. 130 wysp), wyspy Spratly (100 wysp) i wyspy Tudjuh. O ile same wyspy nie sta­no­wią istot­nej war­to­ści, tak naj­więk­sze „skarby” znaj­dują się pod dnem morza, zaś rejony wysp cechują się nie­wielką głę­bo­ko­ścią, dogodną do ich eks­plo­ata­cji. Najważniejszymi surow­cami jest ropa naf­towa i gaz ziemny. Według Amerykańskiej Administracji Informacji Energetycznej, pod dnem Morza Południowochińskiego znaj­duje się 11 mld bary­łek ropy naf­to­wej oraz aż 5,4 mld m³ gazu ziem­nego. Zdaniem Chińskiego Państwowego Koncernu Wydobywczego, powyż­sze war­to­ści są nie­do­sza­co­wane, gdyż według jego badań jest tam bli­sko 125 mld bary­łek ropy i 14,2 mld m³ gazu. Dodatkowo akwen ten jest bar­dzo istot­nym szla­kiem żeglu­go­wym, przez który prze­wo­żone jest 25% świa­to­wej ropy naf­to­wej.
Dwa z trzech wspo­mnia­nych archi­pe­la­gów – Wyspy Paracelskie i Spratly – od ponad 4 dekad są rejo­nem spor­nym nie tylko mię­dzy Chinami a Wietnamem. Swoje rosz­cze­nia do tych obsza­rów zgła­szają także Malezja, Sułtanat Brunei, Filipiny i Tajwan. Każdy z tych kra­jów powo­łuje się na histo­ryczne prawo do ich wła­sno­ści. Z oczy­wi­stych wzglę­dów dla Wietnamu naj­więk­szym opo­nen­tem są Chiny, które już w 1974 r. wpro­wa­dziły woj­ska na Wyspy Paracelskie, zasła­nia­jąc się usta­no­wioną linią demar­ka­cyjną okre­ślaną mia­nem „linii 9 kre­sek”. Obejmuje ona swoim zasię­giem nie­mal 90% wszyst­kich wysp tego morza. W Wietnamie linia ta okre­ślana jest „linią kro­wiego języka”, ze względu na cha­rak­te­ry­styczny kształt. W związku z chiń­skimi pro­wo­ka­cjami, oba archi­pe­lagi były świad­kami wielu incy­den­tów, które ukształ­to­wały póź­niej­szą poli­tykę Wietnamu oraz odci­snęły swoje piętno na zapi­sach we wspo­mnia­nej Białej Księdze.

Incydenty

Pierwszy ze wspo­mnia­nych incy­den­tów zda­rzył się na wodach oble­wa­ją­cych Wyspy Paracelskie 15 stycz­nia 1974 r. Okręty patro­lowe HQNV ostrze­lały 2 chiń­skie traw­lery, które prze­kro­czyły gra­nicę mor­ską w pobliżu wysp. Cztery dni póź­niej doszło do potyczki – po stro­nie chiń­skiej wzięły udział 4 patro­lowce typu Shanghai, które wsparły 2 ści­ga­cze okrę­tów pod­wod­nych proj. 122bis, zaś Wietnam repre­zen­to­wały fre­gaty Trần Bình Trọng, Lý Thường Kiệt (obie amer. typ Barnegat) i Trần Khánh Dư (amer. typ Edsall) oraz kor­weta Nhật Tảo (amer. typ Admirable). W wyniku tego star­cia śmierć ponio­sło 53 mary­na­rzy wiet­nam­skich i 18 chiń­skich, kolej­nych 110 odnio­sło rany, a 160 uznano za zagi­nio­nych. Efektem tego incy­dentu było prze­ję­cie kon­troli nad Archipelagiem Paracelskim przez woj­ska Państwa Środka. W 2010 r. Chiny zlo­ka­li­zo­wały tam poste­runki łącz­no­ści, dowo­dze­nia, koszary pie­choty mor­skiej, a także bate­rie poci­sków prze­ciw­lot­ni­czych.

  • Marcin Chała

To jest skrócona wersja artykułu.

CZYTAJ E-WYDANIE KUP WYDANIE PAPIEROWE