Lockheed Martin

Wielozadaniowy samolot mysliwski F-35 Lightning II to najwiekszy, najdrozszy i najwazniejszy sposrod realizowanych obecnie programow koncernu Lockheed Martin.

Wielozadaniowy samo­lot mysliw­ski F-35 Lightning II to naj­wiek­szy, naj­droz­szy i naj­wa­zniej­szy spo­srod reali­zo­wa­nych obec­nie pro­gra­mow kon­cernu Lockheed Martin.

Lockheed Martin to jeden z trzech naj­więk­szych kon­cer­nów ame­ry­kań­skiego prze­my­słu lot­ni­czo-kosmicz­nego obok Boeinga i Northropa Grummana. W obec­nej for­mie funk­cjo­nuje od 1995 r., kiedy to nastą­piło połą­cze­nie Lockheed Corp. i Martin Marietta Corp. Wcześniej obie firmy dzia­łały nie­za­leż­nie od sie­bie, budu­jąc m.in. samo­loty, rakiety, poci­ski kie­ro­wane, sate­lity i sondy kosmiczne. Wiele ich pro­duk­tów na stałe zapi­sało się w histo­rii świa­to­wego lot­nic­twa i kosmonautyki.

Lockheed Martin jest przed­się­bior­stwem o glo­bal­nym zasięgu – ma ponad 400 pla­có­wek (zakła­dów pro­duk­cyj­nych, ośrod­ków badaw­czo-roz­wo­jo­wych, biur i przed­sta­wi­cielstw) w ponad 70 kra­jach, w któ­rych zatrud­nia 97 tys. pra­cow­ni­ków (w tym 49 tys. inży­nie­rów, naukow­ców i infor­ma­ty­ków). Szeroki zakres dzia­łal­no­ści firmy, obej­mu­jący sek­tory lot­ni­czo-kosmiczny, obrony i bez­pie­czeń­stwa, elek­tro­niczny i infor­ma­tyczny, jest sku­piony w czte­rech głów­nych wydzia­łach (obsza­rach biz­ne­so­wych): lot­ni­czym (Aeronautics), zbro­je­nio­wym (Missile and Fire Control, MFC), wiro­pła­tów i sys­te­mów zada­nio­wych (Rotary and Mission Systems, RMS) oraz kosmicz­nym (Space Systems). Firma ofe­ruje swoje pro­dukty i usługi zarówno na rynku woj­sko­wym, jak i cywil­nym. Za współ­pracę z klien­tami zagra­nicz­nymi odpo­wiada zespół Lockheed Martin International.
W 2016 r. skon­so­li­do­wany przy­chód netto ze sprze­daży całego kon­cernu wyniósł 47,248 mld dola­rów. Wydział Aeronautics uzy­skał 17,769 mld (co sta­no­wiło 38% całego przy­chodu; wzrost o 14% w porów­na­niu z 2015 r.), MFC – 6,608 mld (14%; spa­dek o 2%), RMS – 13,462 mld (28%; wzrost o 48%) i Space Systems – 9,409 mld (20%; wzrost o 3%). Zysk ope­ra­cyjny wyniósł 5,1 mld dola­rów, z czego Aeronautics wypra­co­wał 1,887 mld (37%), MFC – 1,018 mld (20%), RMS – 906 mln (18%) i Space Systems – 1,289 mld (25%). Aż 71% przy­cho­dów (33,47 mld dola­rów) uzy­skano ze sprze­daży róż­nym agen­cjom fede­ral­nym Stanów Zjednoczonych, w tym przede wszyst­kim Departamentowi Obrony (59%). Sprzedaż na ryn­kach zagra­nicz­nych przy­nio­sła 27% przy­cho­dów (12,703 mld, z czego 66% sta­no­wiła sprze­daż w ramach pro­gramu Foreign Military Sales, FMS), a sprze­daż ame­ry­kań­skim klien­tom komer­cyj­nym i innym – 2% (1,075 mld). Portfel zamó­wień na 31 grud­nia 2016 r. osią­gnął war­tość 96,2 mld dolarów.
Lockheed Martin to publiczna spółka akcyjna noto­wana na nowo­jor­skiej gieł­dzie papie­rów war­to­ścio­wych (New York Stock Exchange, NYSE). Firmą kie­ruje 9-oso­bowy zarząd i 12-oso­bowa rada dyrek­to­rów. Siedziba zarządu znaj­duje się w Bethesda w sta­nie Maryland. Prezesem zarządu i dyrek­to­rem gene­ral­nym jest od 2013 r. Marillyn A. Hewson. W skład zarządu wcho­dzą m.in. Orlando P. Carvalho (wice­pre­zes ds. Aeronautics), Frank A. St. John (wice­pre­zes ds. MFC), Dale P. Bennett (wice­pre­zes ds. RMS), Richard F. Ambrose (wice­pre­zes ds. Space Systems) i Richard H. Edwards (wice­pre­zes ds. Lockheed Martin International).

Zarys histo­rii firmy Lockheed

Założycielami firmy Lockheed byli mecha­nicy samo­cho­dowi, bra­cia Allan i Malcolm Loughead. Zafascynowani lot­nic­twem, w 1912 r. w wyna­ję­tym garażu w San Francisco roz­po­częli budowę swo­jego pierw­szego samo­lotu – Model G. Był to dwu­pła­towy wod­no­sa­mo­lot o drew­nia­nej, kry­tej płót­nem kon­struk­cji, napę­dzany sil­ni­kiem cią­gną­cym o mocy 80 hp. Oprócz pilota mógł zabrać dwóch pasa­że­rów. Po uzy­ska­niu wspar­cia finan­so­wego od firmy Alco Cab Company, 19 grud­nia 1912 r. bra­cia zało­żyli firmę Alco Hydro-Aeroplane Company. 15 czerwca 1913 r. wod­no­sa­mo­lot Model G po raz pierw­szy wzbił się w powie­trze z wód zatoki San Francisco z Allanem za ste­rami. Miesiąc póź­niej maszyna została uszko­dzona i prze­jęta przez firmę Alco Cab. Bracia imali się róż­nych zajęć, aby móc ją odku­pić i napra­wić. Udało im się to na krótko przed mię­dzy­na­ro­dową wystawą Panama-Pacific International Exposition w 1915 r. W jej trak­cie bra­cia Loughead ofe­ro­wali chęt­nym 10-minu­towe loty wido­kowe nad zatoką San Francisco. Mimo wyso­kiej jak na owe lata ceny – 10 dola­rów – z oferty sko­rzy­stało ponad 600 osób. Zasileni pokaźną sumą bra­cia na początku 1916 r. prze­nie­śli się do Santa Barbara, gdzie zało­żyli firmę Loughead Aircraft Manufacturing Company.
Pierwszym dzie­łem nowej wytwórni była dwu­sil­ni­kowa łódź lata­jąca F-1, skon­stru­owana pod kie­run­kiem Anthony’ego Stadlmana. W jej pro­jek­to­wa­niu uczest­ni­czył 20-letni wów­czas, uzdol­niony kon­struk­tor John „Jack” K. Northrop. Po przy­stą­pie­niu Stanów Zjednoczonych do wojny w kwiet­niu 1917 r. bra­cia Loughead usi­ło­wali zain­te­re­so­wać samo­lo­tem F-1 ame­ry­kań­ską Marynarkę Wojenną, jed­nak US Navy wybrała łodzie lata­jące Curtiss HS-2L. Mimo nowa­tor­skiej kon­struk­cji suk­cesu nie odniósł także samo­lot spor­towy S-1 Sportplane, zbu­do­wany w 1919 r. – na rynku było bowiem dużo tanich samo­lo­tów z woj­sko­wego demo­bilu. Z tego powodu w 1921 r. firma Loughead Aircraft Manufacturing zakoń­czyła dzia­łal­ność. Wcześniej, w 1920 r., bra­cia zmie­nili pisow­nię nazwi­ska na Lockheed, aby uła­twić jego poprawną wymowę. Malcolm prze­niósł się do Detroit, gdzie zało­żył wła­sną firmę Lockheed Hydraulic Brake Company. Allan został kali­for­nij­skim deale­rem firmy brata, ale w wol­nym cza­sie wciąż obmy­ślał pro­jekty nowych samolotów.

  • Leszek A. Wieliczko

To jest skrócona wersja artykułu.

CZYTAJ E-WYDANIE KUP WYDANIE PAPIEROWE