Łabędzie czyli długa histo­ria budowy okrę­tów szkol­nych cz.2

ORP Wodnik w 1977 r. manewruje przed kolejnym wyjściem w morze. Fot. zbiory Muzeum MW/Stanisław Pudlik

ORP Wodnik w 1977 r. manew­ruje przed kolej­nym wyj­ściem w morze. Fot. zbiory Muzeum MW/Stanisław Pudlik

W poprzed­nim nume­rze „Mórz i Okrętów” przed­sta­wiona została długa i zawiła histo­ria pro­jek­to­wa­nia okrę­tów szkol­nych dla pol­skiej Marynarki Wojennej. Poniżej ciąg dal­szy losów okrę­tów, które otrzy­mały kodową nazwę Łabędź.

Po 15 latach przy­mia­rek, zmian kon­cep­cji i wyma­gań dwa okręty szkolne proj. 888 zostały oddane w 1976 r. do dys­po­zy­cji Wyższej Szkoły Marynarki Wojennej (WSMW).

Opis kon­struk­cji

Okręty proj. 888 otrzy­mały kadłub sta­lowy z poprzecz­nym ukła­dem wią­zań, cał­ko­wi­cie spa­wany ręcz­nie, pół­au­to­ma­tycz­nie lub auto­ma­tycz­nie. Jednostki budo­wano metodą blo­kową, kadłub powstał z trzech sek­cji, nato­miast pokła­dówka z pię­ciu. Styki mon­ta­żowe umiesz­czono na jed­nej płasz­czyź­nie. Burty rów­nież otrzy­mały poprzeczny układ wią­zań, nato­miast nad­bu­dówka (dzio­bówka) i pokła­dówki mie­szany. W środ­ko­wej czę­ści kadłuba zapro­jek­to­wano dno podwójne wyko­rzy­stane przede wszyst­kim na różne zbior­niki eks­plo­ata­cyjne. Jednostki dostały stępki prze­ciw­prze­chy­łowe na obu bur­tach, roz­cią­ga­jące się od 27 do 74 wręgi, czyli od IV do VIII prze­działu. Na pokła­dzie głów­nym w obrę­bie pokła­dówki (dol­nej) dodano nad­bur­cie o wyso­kość 1,1 m. Projektanci dali gwa­ran­cję na dwu­prze­dzia­łową nie­za­ta­pial­ność jed­no­stek. Zgodnie z prze­pi­sami mogą one żeglo­wać w dowol­nym rejo­nie kuli ziem­skiej. W celu poprawy sta­tecz­no­ści można zgod­nie z pro­jek­tem doło­żyć 15 t bala­stu.
W kadłu­bie zapla­no­wano 10 poprzecz­nych gro­dzi wodosz­czel­nych, dzie­lą­cych jego wnę­trze na 11 prze­dzia­łów. Grodzie te umiesz­czono na wrę­gach 101, 91, 80, 71, 60, 50, 35, 25, 16 i 3 – patrząc od dziobu, bowiem nume­ra­cja gro­dzi zaczyna się od rufy. W prze­dzia­łach w kadłu­bie, znów patrząc od dziobu, roz­pla­no­wano nastę­pu­jące pomiesz­cze­nia:
• Przedział I – skrajny dzio­bowy mie­ści tylko maga­zyn farb;
• Przedział II – prze­dzie­lony na dwa maga­zyny, pierw­szy na łań­cu­chy kotwiczne (komory łań­cu­chowe), drugi czę­ści zapa­so­wych;
• Przedział III – zajął maga­zyn elek­tryczny oraz pomiesz­cze­nie miesz­kalne dla 21 pod­cho­rą­żych;
• Przedział IV – tu z kolei zapro­jek­to­wano pomiesz­cze­nie miesz­kalne dla 24 pod­cho­rą­żych oraz cen­tral­nie w płasz­czyź­nie syme­trii wzdłuż­nej kadłuba prze­cho­dzącą do góry komorę amu­ni­cyjną z podaj­ni­kiem;
• Przedział V – to dwa roz­pla­no­wane na bur­tach pomiesz­cze­nia miesz­kalne, każde dla 15 mary­na­rzy, zaś cen­tral­nie w płasz­czyź­nie syme­trii poło­żone jest pomiesz­cze­nie prze­twor­nic i cen­trala arty­le­ryj­ska;
• Przedział VI – podzie­lono na dwa pomiesz­cze­nia miesz­kalne, każde dla 18 pod­cho­rą­żych oraz wci­śnięte pomię­dzy nie pomiesz­cze­nie żyro­skopu;
• Przedział VII – pierw­sze z trzech pomiesz­czeń siłowni okrę­to­wej, w nim umiesz­czono oba sil­niki główne;
• Przedział VIII – tu umiesz­czono mecha­ni­zmy tzw. siłowni pomoc­ni­czej z trzema zespo­łami prą­do­twór­czymi oraz kotłow­nię z pomoc­ni­czym pio­no­wym kotłem wod­no­rur­ko­wym;
• Przedział IX – w nim na całej sze­ro­ko­ści kadłuba roz­pla­no­wano CSS, czyli cen­trum ste­ro­wa­nia siłow­nią, a za nim pomiesz­cze­nie hydro­fo­rów i maszy­nowni dla chłodni pro­wian­to­wej;
• Przedział X – w cało­ści zaj­muje duża chłod­nia pro­wian­towa, podzie­lona według asor­ty­mentu;
• Przedział XI – to pomiesz­cze­nie elek­tro­hy­drau­licz­nej maszyny ste­ro­wej oraz nie­wiel­kie maga­zynki ze sprzę­tem awa­ryj­nym i prze­ciw­che­micz­nym.
Pokład główny zajęła nad­bu­dówka cią­gnąca się od dziobu do śród­o­krę­cia, która następ­nie płyn­nie prze­cho­dzi w pierw­szy poziom pokła­dówki. Znów idąc od dziobu w nad­bu­dówce tej roz­pla­no­wano nastę­pu­jące pomiesz­cze­nia: w skraj­niku dzio­bo­wym, co chyba nikogo nie zdziwi, ulo­ko­wano maga­zyn bos­mań­ski; za nim spo­rych roz­mia­rów węzeł sani­tarny z ubi­ka­cjami, umy­wal­nią, roz­bie­ral­nią, pral­nią, suszar­nią, skła­dem brud­nej bie­li­zny i maga­zy­nem środ­ków czy­sto­ści; dalej po obu stro­nach kory­ta­rza zapro­jek­to­wano jedno pomiesz­cze­nie miesz­kalne dla sze­ściu pod­cho­rą­żych i pięć dla cho­rą­żych i pod­ofi­ce­rów (trzy- lub czte­ro­oso­bowe). Na pra­wej bur­cie zna­le­ziono miej­sce dla biblio­teki z czy­tel­nią, mesy pod­ofi­cer­skiej i dużej mesy pod­cho­rą­żych i mary­na­rzy. To ostat­nie pomiesz­cze­nie łatwo prze­kształ­cić w salę dydak­tyczną. Na dru­giej bur­cie z kolei urzą­dzono mesę ofi­cer­ską, która jest jed­no­cze­śnie salo­nem repre­zen­ta­cyj­nym okrętu. Do obu mes „dokle­jono” pen­try.

  • Robert Rochowicz

To jest skrócona wersja artykułu.

CZYTAJ E-WYDANIE KUP WYDANIE PAPIEROWE