Kurganiec-25 cz. II Transporter opan­ce­rzony

Transporter opancerzony Kurganiec w konfiguracji „defiladowej”.

Transporter opan­ce­rzony Kurganiec w kon­fi­gu­ra­cji „defi­la­do­wej”.

Związek Radziecki był pre­kur­so­rem w dzie­dzi­nie budowy bojo­wych wozów pie­choty. Były to jed­nak zawsze wąsko spe­cja­li­zo­wane pojazdy, któ­rych począt­kowo nie­mal nie wyko­rzy­sty­wano jako punkt wyj­ścia dla wozów o innym prze­zna­cze­niu. Dopiero w przy­padku BMP-3 z połowy lat 80. pla­no­wano stwo­rze­nie na jego bazie licz­nej rodziny pojaz­dów bojo­wych i zabez­pie­cze­nia dzia­łań, ale przez wiele lat nie było wśród nich trans­por­tera opan­ce­rzo­nego.

Dopiero w 2016 r. zade­mon­stro­wano pro­to­typ takiej kon­struk­cji – BT-3F, któ­rej przy­szłość jest jed­nak bar­dzo nie­pewna. Taką postawę dość łatwo wytłu­ma­czyć. Jeszcze kil­ka­na­ście lat temu trans­por­ter opan­ce­rzony był postrze­gany jako pojazd sto­sun­kowo pro­sty i tani, nato­miast bojowy wóz pie­choty był kon­struk­cją znacz­nie droż­szą i bar­dziej skom­pli­ko­waną. A trans­por­ter powstały na jego bazie dotknę­łyby z tego tytułu liczne ogra­ni­cze­nia – tak tech­niczne, jak i komer­cyjne. Obecnie od trans­por­te­rów opan­ce­rzo­nych wymaga się znacz­nie wię­cej i od bwp czę­sto róż­nią się tylko słab­szym uzbro­je­niem oraz uboż­szym wypo­sa­że­niem. Nic dziw­nego zatem, że w rodzi­nie plat­formy gąsie­ni­co­wej Kurganiec-25, oprócz bojo­wego wozu pie­choty (opi­sa­nego w WiT 5/2017), zna­lazł się także trans­por­ter opan­ce­rzony (BTR).
Transporter opan­ce­rzony B-10, czyli Obiekt 693, był jedyną z ujaw­nio­nych kon­fi­gu­ra­cji Kurgańca, mającą wyko­rzy­sty­wać krót­szy kadłub i układ jezdny z sze­ścioma parami kół nośnych. Takie roz­wią­za­nie ma pro­ste uza­sad­nie­nie: wóz z lek­kim sta­no­wi­skiem zdal­nie ste­ro­wa­nym z 12,7 mm wkm waży mniej niż bwp z wieżą z 30 mm armatą i wyrzut­niami prze­ciw­pan­cer­nych poci­sków kie­ro­wa­nych. Kolejne oszczęd­no­ści masowe może przy­nieść zasto­so­wa­nie nieco uboż­szego wypo­sa­że­nia, np. rezy­gna­cja z sys­temu aktyw­nej ochrony, co zade­mon­stro­wano na BTR Kurganiec pod­czas defi­lad w 2015 i 2016 r. Na naj­star­szych odmia­nach wozu w tej kon­fi­gu­ra­cji nie było nawet pro­stych wyrzutni gra­na­tów dym­nych, ani czuj­ni­ków sys­temu ostrze­ga­ją­cego o opro­mie­nio­wa­niu lase­rem, co ozna­cza, że cią­gle poku­to­wała wtedy w Rosji opi­nia, że trans­por­ter jest wozem „dru­giej kate­go­rii”. Lżejsze miało być także opan­ce­rze­nie wozu, np. nie prze­wi­dy­wano zasto­so­wa­nia ekra­nów bocz­nych. Najwyraźniej kon­cep­cja zasto­so­wa­nia krót­szego kadłuba powstała jesz­cze w cza­sach, gdy dla bwp pla­no­wano kla­syczną, zało­gową wieżę, któ­rej kosz zaj­mo­wał sporą część prze­strzeni prze­działu desan­to­wego. W trans­por­te­rze bez „dużej” wieży miało się mie­ścić tyle samo żoł­nie­rzy desantu, więc kadłub mógł być krót­szy. Zastosowanie w bwp wieży bez­za­ło­go­wej zni­we­lo­wało róż­nicę w obję­to­ści kadłuba dostęp­nej dla desantu. Nie jest jed­nak wyklu­czone, że wyko­rzy­sta­nie w trans­por­te­rze nośnika z sied­mioma parami kół nośnych ma cha­rak­ter tym­cza­sowy i jest zwią­zane z chę­cią przy­spie­sze­nia pro­duk­cji „defi­la­do­wego” zestawu
Kurgańców, dzięki ich mak­sy­mal­nej uni­fi­ka­cji.
Główna róż­nica mię­dzy bwp i trans­por­te­rem opan­ce­rzo­nym to uzbro­je­nie, które w przy­padku BTR ma być słab­sze, lżej­sze i tań­sze. Dawniej ta róż­nica była istotna także z racji obo­wią­zy­wa­nia trak­tatu o reduk­cji sił kon­wen­cjo­nal­nych w Europie (CFE), który nakła­dał na wszyst­kie kraje ogra­ni­cze­nia doty­czące poszcze­gól­nych kate­go­rii pojaz­dów bojo­wych. Obecnie trak­tat CFE jest mar­twy, a przy­czyną róż­ni­co­wa­nia uzbro­je­nia i wypo­sa­że­nia trans­por­te­rów oraz bwp jest przede wszyst­kim kwe­stia kosz­tów (bwp są znacz­nie droż­sze) i moż­li­wość zasto­so­wa­nia trans­por­te­rów do szer­szego spek­trum zadań, także trans­por­to­wych.

  • Tomasz Szulc

To jest skrócona wersja artykułu.

CZYTAJ E-WYDANIE KUP WYDANIE PAPIEROWE