Krążowniki pro­jektu 68K cz.2

Krążownik projektu 68K Kujbyszew na paradzie w Sewastopolu w 1954 r.

Kujbyszew na para­dzie w Sewastopolu w 1954 r. Krążowniki pro­jektu 68K miały ele­gancką, „wło­ską” syl­wetkę. Fot. zbiory S. Bałakina via Autor

Opis kon­struk­cji
 — Kadłub

W sen­sie archi­tek­tury okręty proj. 68 – choć mające w pełni sowiec­kie pocho­dze­nie – zacho­wały „wło­skie korze­nie”: pokład dzio­bowy cią­gnący się na ponad 40% dłu­go­ści kadłuba, trój­kon­dy­gna­cyjną wie­żową nad­bu­dówkę dzio­bową (o kon­struk­cji zapo­ży­czo­nej z krą­żow­ni­ków proj. 26bis) ze sta­no­wi­skiem kie­ro­wa­nia ogniem na szczy­cie, dwa pio­nowe kominy z koł­pa­kami, 4 wieże arty­le­rii głów­nej usta­wione parami na dzio­bie i rufie (górne w super­po­zy­cji), maszt rufowy oraz nad­bu­dówkę rufową z dru­gim sta­no­wi­skiem kie­ro­wa­nia ogniem. Masztu dzio­bo­wego jako takiego nie było – zastą­piła go wie­żowa nad­bu­dówka opan­ce­rzona.
Okręt miał dwa pokłady cią­głe i dwa czę­ściowe (plat­for­mowe), bie­gnące w rejo­nach dziobu i rufy oraz w prze­dzia­łach bur­to­wych. Dno podwójne znaj­do­wało się na całej dłu­go­ści cyta­deli pan­cer­nej (133 m). Kadłub podzie­lono 18 głów­nymi gro­dziami poprzecz­nymi na 19 prze­dzia­łów wodosz­czel­nych. Były też 2 gro­dzie wzdłużne, sta­no­wiące kon­ty­nu­acje wzdłuż­ni­ków i się­ga­jące pokładu dol­nego. W czę­ściach dzio­bo­wej i rufo­wej układ wią­zań był poprzeczny, a w środ­ko­wej – mie­szany.
W trak­cie budowy sto­so­wano tech­no­lo­gię nito­wa­nia (moc­nice bur­towe, poszy­cie dna podwój­nego i pokła­dów w obrę­bie cyta­deli), zaś resztę kon­struk­cji kadłuba spa­wano.
Główny pas pan­cerny gru­bo­ści 100 mm (20 mm w zakoń­cze­niach) i wyso­ko­ści 3300 mm roz­po­ście­rał się mię­dzy wrę­gami 38 a 213. Składał się z płyt jed­no­rod­nego pan­ce­rza okrę­to­wego i zakry­wał burty od pokładu dol­nego w górę, przy czym się­gał 1300 mm pod kon­struk­cyjną linię wodną (KLW). Płyty pasa głów­nego, a także zamy­ka­ją­cych cyta­delę pan­cer­nych gro­dzi poprzecz­nych (dzio­bo­wej gru­bo­ści 120 mm i rufo­wej – 100 mm) połą­czono ze sobą nitami wyko­na­nymi ze stali niklo­wej wyso­kiej wytrzy­ma­ło­ści. Grubość opan­ce­rze­nia pokładu wyno­siła 50, a wieży dowo­dze­nia – 150 mm. Według obli­czeń pan­cerz miał zabez­pie­czyć witalne strefy okrę­tów i wytrzy­mać ude­rze­nia. poci­sków arty­le­ryj­skich ppanc. kal. 152 mm wystrze­lo­nych z odle­gło­ści od 67 do 120 kabli oraz 203 mm z dystansu 114 – 130 kabli.
Zespół napę­dowy, dwu­wa­łowy, tur­bo­pa­rowy miał łączną moc 126 500 KM. Tworzyły go 2 zespoły tur­bin paro­wych TW-7 z prze­kład­niami reduk­cyj­nymi i 6 głów­nych wod­no­rur­ko­wych kotłów paro­wych KW-68 o pod­wyż­szo­nych osią­gach. Pędnikami były 2 śruby trój­skrzy­dłowe o sta­łym kącie skoku. Szacowana pręd­kość mak­sy­malna wyno­siła 34,5 w. Pełny zapas paliwa (mazutu, cięż­kiego oleju opa­ło­wego) to 2236 t.

- Uzbrojenie

W skład uzbro­je­nia krą­żow­ni­ków proj. 68 miały wcho­dzić:

  • 12 armat B-38 kal. 152 mm L/58,6 w 4 trój­lu­fo­wych wie­żach MK-5,
  • 8 armat plot. dale­kiego zasięgu kal. 100 mm L/56 w 4 zdwo­jo­nych sta­no­wi­skach B-54,
  • 12 dzia­łek kal. 37 mm L/68 w 6 zdwo­jo­nych sta­no­wi­skach 66-K,
  • 2 trzy­ru­rowe wyrzut­nie tor­ped kal. 533 mm
  • 2 łodzie lata­jące star­tu­jące z jed­nej kata­pulty,
  • miny mor­skie i bomby głę­bi­nowe.

Trójlufowa wieża MK-5 była pół­au­to­ma­tyczna i odpo­wia­dała ówcze­snym wyma­ga­niom sta­wia­nym podob­nym kon­struk­cjom. Umożliwiała raże­nie celów powierzch­nio­wych 55-kilo­gra­mo­wymi poci­skami na dystan­sie do 170 kabli. Szybkostrzelność wyno­siła do 7,5 wystrz./min. na lufę, czyli 22 na wieżę lub 88 na salwę bur­tową. W odróż­nie­niu od wież MK-3 – 180 krą­żow­ni­ków proj. 26/26bis, armaty B-38 w wie­żach MK-5 miały moż­li­wość napro­wa­dza­nia indy­wi­du­al­nego w pio­nie, co zwięk­szało żywot­ność w walce. Projekt tech­niczny wieży MK-5 opra­co­wało biuro kon­struk­cyjne Leningradzkiego Zakładu Metalowego im. I. W. Stalina (gł. kon­struk­tor A. A. Florienski) w latach 1937 – 1938.
Kierowanie ogniem arty­le­rii głów­nej roz­dzie­lono na 2 nie­za­leżne sys­temy PUS Mołnija-A (ozna­cze­nie pier­wotne Motiw-G) z 2 sta­no­wi­skami kie­ro­wa­nia ogniem KDP2-8-III (B-41 – 3) z dwoma 8-metro­wymi dal­mie­rzami ste­reo­sko­po­wymi każde. Systemy opra­co­wało biuro lenin­gradz­kich zakła­dów „Elektropribor” (gł. kon­struk­tor S. F. Farmakowski).
Wieże MK-5 wypo­sa­żono w 8-metrowe dal­mie­rze DM-82 i auto­maty strze­la­nia. Pociski i ładunki mio­ta­jące w kar­tu­szach azbe­sto­wych dostar­czano z maga­zy­nów osob­nymi pod­no­śni­kami.

  • Władimir Zabłocki

To jest skrócona wersja artykułu.

CZYTAJ E-WYDANIE KUP WYDANIE PAPIEROWE