KOVS i KOVVŠ – nowe wer­sje cze­skich Pandurów

Swą publiczną pre­mierę kołowy trans­por­ter opan­ce­rzony Pandur II 8×8 w wer­sji łącz­no­ści KOVS miał pod­czas majo­wej wystawy IDET 2019 w Brnie.

Jedną z naj­waż­niej­szych pre­mier brneń­skiej wystawy IDET, która odbyła się w dniach 29 – 31 maja 2019 r., była publicz-na pre­zen­ta­cja koło­wego trans­por­tera opan­ce­rzo­nego Pandur II 8×8 w wer­sji łącz­no­ści KOVS. Wspólnie ze zuni­fi­ko­waną z nią odmianą dowód­czo-szta­bową KOVVŠ, będzie – jak na razie ostat­nim– uzu­peł­nie­niem 107 koło­wych pojaz­dów Pandur II 8×8 CZ zaku­pio­nych w latach 2007 – 2013.

Programowi zakupu dla Armády České repu­bliky koło­wych trans­por­te­rów opan­ce­rzo­nych nowej gene­ra­cji, któ­rych począt­kowo miano zamó­wić 250, od zara­nia towa­rzy­szyły liczne wąt­pli­wo­ści i w pew­nym momen­cie wyda­wało się nawet, że nigdy nie doj­dzie do jego reali­za­cji. Zainicjowano go w 2003 r., kiedy 26 listo­pada rząd Republiki Czeskiej pre­miera Vladimíra Špidly ogło­sił zamiar zakupu 243 nowych koło­wych trans­por­te­rów opan­ce­rzo­nych w ukła­dzie 8×8, na co zamie­rzano prze­zna­czyć mak­sy­mal­nie 25 mld CZK (wg ówcze­snego kursu ok. 3,35 mld PLN). Nieco póź­niej, w kwiet­niu 2005 r. liczbę wozów zmniej­szono do 234 (199 w ramach „sztyw­nego” zamó­wie­nia i 35 w opcji) w aż 18 warian­tach za mak­sy­malną kwotę 23,6 mld CZK (ok. 3,24 mld PLN).
W sierp­niu 2005 r. z sied­miu uczest­ni­ków postę­po­wa­nia na placu boju pozo­stało czte­rech: Rheinmetall Landsysteme GmbH (z pojaz­dem Patria AMV z wła­snym zało­go­wym sys­te­mem wie­żo­wym E9), BAE Systems (z pojaz­dem Captain, opra­co­wy­wa­nym wspól­nie przez bry­tyj­ski kon­cern z turecką firmą FNSS, póź­niej­szym PARS-em; jego uzbro­je­nie miała sta­no­wić bez­za­ło­gowa wieża Elbit ORCWS 30), Patria Vehicles Oy (z pojaz­dem AMV z wieżą zało­gową Oto Melara HITFIST-30 lub bez­za­ło­gową Rafael RCWS-30), wresz­cie Steyr-Daimler-Puch Spezialfahrzeug GmbH (z pojaz­dem Pandur II 8×8 z wieżą bez­za­ło­gową Rafael RCWS-30).

Wóz łączności Pandur II 8×8 CZ KOVS w konfiguracji marszowej. Wszystkich 20 zamówionych w 2017 r. pojazdów KOVVŠ/KOVS będzie systematycznie przekazywanych dowództwu 4. Brygady Szybkiego Reagowania i podległych jej batalionów zmechanizowanych.

Wóz łącz­no­ści Pandur II 8×8 CZ KOVS w kon­fi­gu­ra­cji mar­szo­wej. Wszystkich 20 zamó­wio­nych w 2017 r. pojaz­dów KOVVŠ/KOVS będzie sys­te­ma­tycz­nie prze­ka­zy­wa­nych dowódz­twu 4. Brygady Szybkiego Reagowania i pod­le­głych jej bata­lio­nów zme­cha­ni­zo­wa­nych.

Zwycięzcą prze­targu został pro­du­cent z Austrii. Z jego przed­sta­wi­cie­lami 9 czerwca 2006 r. mini­ster obrony Karel Kühnl, z ustę­pu­ją­cego po prze­gra­nych wybo­rach par­la­men­tar­nych rządu Jiříego Paroubka, pod­pi­sał umowę na dostawę 234 pojaz­dów (199 + 35 w opcji) za 20,8 mld CZK (ok. 2,97 mld PLN).
Z powodu cięć w budże­cie pra­skiego resortu obrony z zawar­tej w kontr­ak­cie opcji nie sko­rzy­stano, a w grud­niu 2007 r. cze­ski rząd zako­mu­ni­ko­wał pro­du­cen­towi, że z powodu „poważ­nego naru­sze­nia warun­ków umowy i nie­do­star­cze­nia zamó­wio­nego towaru na czas” (w tym momen­cie goto­wych było pierw­szych 17 pojaz­dów) odstę­puje od zawar­tej 9 czerwca 2006 r. umowy.
Po dłu­go­trwa­łych nego­cja­cjach pomię­dzy obiema stro­nami sporu, które trwały aż do marca 2009 r., osta­tecz­nie zatwier­dzono zmo­dy­fi­ko­wane warunki umowy, która doty­czyła w nowym kształ­cie dostawy już tylko 107 Pandurów II 8×8 CZ, w sze­ściu wer­sjach (72 KBVP – kołowy bojowy wóz pie­choty, 11 KBV-VR – kołowy bojowy wóz pie­choty dowódcy kom­pa­nii, osiem KBV-PZLOK i osiem KBV-PZ – kołowy bojowy wóz roz­po­znaw­czy z radarem/bez radaru, cztery KOT‑Ž – kołowy trans­por­ter opan­ce­rzony inży­nie­ryjny, cztery KOT-ZDR – kołowy trans­por­ter opan­ce­rzony medyczny) za 14,399 mld CZK (ok. 2,33 mld PLN).
W 2010 r. cztery wozy w bazo­wej wer­sji KBVP zostały, w związku z potrze­bami cze­skiego kon­tyn­gentu misji NATO ISAF w Afganistanie, zmo­dy­fi­ko­wane do stan­dardu Pandur II 8×8 CZ M1 RVS. Otrzymały one dodat­kowe prze­ciw­ku­mu­la­cyjne osłony listwowe, sys­temy zakłó­ca­jące radio­za­pal­niki IED i środki łącz­no­ści kom­pa­ty­bilne z uży­wa­nymi przez Amerykanów. W okre­sie od grud­nia 2010 r. do lutego 2013 r. wyko­rzy­sty­wane były do wspar­cia żoł­nie­rzy cze­skiego Zespołu Odbudowy Prowincji (PRT), dzia­ła­ją­cego na tere­nie afgań­skiej pro­win­cji Logar. Po powro­cie do Czech nie­stan­dar­dowe ele­menty ich wypo­sa­że­nia zostały zde­mon­to­wane i zma­ga­zy­no­wane, a wozy powró­ciły do zwy­kłej postaci KBVP.

Nowe wer­sje i wzrost liczby

Ostatnie ze 107 Pandurów II 8×8 CZ zostały wypro­du­ko­wane w 2013 r. Były to pojazdy wer­sji KBV-PZLOK/KBV-PZ i KOT‑Ž, które powstały w pań­stwo­wym przed­się­bior­stwie VOP CZ (dawne VOP 025 Nový Jičín). Dziś jed­nak posia­da­czem praw do licen­cyj­nej pro­duk­cji pojaz­dów, ich dal­szego roz­woju oraz napraw i ser­wisu jest firma Tatra Defence Vehicle a.s. (TDV), nale­żąca do pry­wat­nego hol­dingu prze­my­sło­wego Czechoslovak Group a.s. (CSG). To wła­śnie ona otrzy­mała zle­ce­nie przy­wró­ce­nia peł­nej spraw­no­ści czte­rech Pandurów II 8×8 CZ 42. bata­lionu zme­cha­ni­zo­wa­nego 4. Brygady Szybkiego Reagowania, które odnio­sły uszko­dze­nia w wypadku dro­go­wym 4 listo­pada 2016 r. w Táboře-Čekanicach (obra­że­nia odnio­sło w nim 13 ludzi – dwóch cywi­lów i 11 żoł­nie­rzy, a wzięło w nim udział pięć trans­por­te­rów i oso­bowa Škoda Fabia; naj­mniej uszko­dzo­nego Pandura woj­sko napra­wiło we wła­snym zakre­sie). Koszt naprawy się­gnął 95 mln CZK (ok. 15,6 mln PLN), a remont pojaz­dów trwał aż do wio­sny tego roku (należy w tym miej­scu jed­nak dodać, że umowa pomię­dzy Ministerstwem Obrony i TDV doty­cząca remontu pojaz­dów została pod­pi­sana dopiero w marcu 2018 r., a pierw­sze dwa napra­wione pojazdy prze­ka­zano woj­sku w grud­niu 2018 r., kolejny w stycz­niu 2019 r., zaś ostatni w marcu br.).

  • Dušan Rovenský

To jest skrócona wersja artykułu.

CZYTAJ E-WYDANIE KUP WYDANIE PAPIEROWE