Kielecka pre­miera Borsuka

Model NBPWP Borsuk podczas finalnej fazy wyposażania w hali Huty Stalowa Wola S.A. Premiera pojazdu odbędzie się na tegorocznym MSPO w Kielcach.

Model NBPWP Borsuk pod­czas final­nej fazy wypo­sa­ża­nia w hali Huty Stalowa Wola S.A. Premiera pojazdu odbę­dzie się na tego­rocz­nym MSPO w Kielcach.

Jedną z naj­waż­niej­szych pre­mier tego­rocz­nego XXV Międzynarodowego Salonu Przemysłu Obronnego będzie pre­zen­ta­cja na sto­isku Polskiej Grupy Zbrojeniowej S.A. modelu funk­cjo­nal­nego Nowego Bojowego, Pływającego Wozu Piechoty, powsta­łego siłami kon­sor­cjum z Hutą Stalowa Wola S.A. jako lide­rem. Najnowszy pol­ski wóz bojowy, będący dzie­łem kra­jo­wego prze­my­słu obron­nego, już jesie­nią tego roku roz­pocz­nie pierw­szy etap zakła­do­wych badań trak­cyj­nych.

Program Borsuk to jeden z naj­waż­niej­szych pro­jek­tów moder­ni­za­cyj­nych Wojsk Lądowych Sił Zbrojnych RP, ale także jedno z naj­po­waż­niej­szych wyzwań dla pol­skiego prze­my­słu obron­nego. Z punktu widze­nia woj­ska Borsuk ma stać się, ocze­ki­wa­nym de facto od dwóch dekad, następcą archa­icz­nych dziś bojo­wych wozów pie­choty BWP‑1, które w licz­bie ponad 1000 sztuk nadal sta­no­wią zasad­ni­cze wypo­sa­że­nie pod­od­dzia­łów zme­cha­ni­zo­wa­nych wszyst­kich pan­cer­nych i zme­cha­ni­zo­wa­nych związ­ków tak­tycz­nych Wojsk Lądowych. Nie może zatem dzi­wić, że wdro­że­nie tego pojazdu do pro­duk­cji i służby jest jed­nym z klu­czo­wych pro­jek­tów pro­gramu ope­ra­cyj­nego „Modernizacja Wojsk Pancernych i Zmechanizowanych” Planu Modernizacji Technicznej Sił Zbrojnych w latach 2013 – 2022. Z per­spek­tywy prze­my­słu dla­tego, że będzie to kon­struk­cja cał­ko­wi­cie pol­ska, nie­ba­zu­jąca na żad­nym licen­cyj­nym wzorcu zagra­nicz­nym, a poza tym na całym świe­cie nowo­cze­sne wozy tej kate­go­rii można dziś poli­czyć na pal­cach jed­nej ręki. Stąd też zakres pro­ble­mów, które należy poko­nać przy reali­za­cji tego pro­jektu jest ogromny. A to wszystko za 75 mln PLN, bo tyle wynosi budżet pracy roz­wo­jo­wej, w ramach któ­rej opra­co­wy­wany jest NBPWP.

Konsorcjum, w skład któ­rego weszły: Huta Stalowa Wola S.A. (lider), Ośrodek Badawczo Rozwojowy Urządzeń Mechanicznych OBRUM Sp. z o.o., Rosomak S.A., Wojskowe Zakłady Elektroniczne S.A., Wojskowe Zakłady Inżynieryjne S.A., Wojskowe Zakłady Motoryzacyjne S.A., Akademia Obrony Narodowej (obec­nie Akademia Sztuki Wojennej), Wojskowa Akademia Techniczna, Wojskowy Instytut Techniki Pancernej i Samochodowej, Politechnika Warszawska, utwo­rzone w celu reali­za­cji pro­jektu jesz­cze w 2013 r., zawarło umowę z Narodowym Centrum Badań i Rozwoju 24 paź­dzier­nika 2014 r. Określała ona, że NCBiR dofi­nan­suje pro­jekt kwotą 62 mln PLN, a praca ma zakoń­czyć się 23 paź­dzier­nika 2019 r., kiedy to pro­to­typ pojazdu powi­nien być już po bada­niach kwa­li­fi­ka­cyj­nych i przy­go­to­wana powinna być doku­men­ta­cja umoż­li­wia­jąca uru­cho­mie­nie jego seryj­nej pro­duk­cji.

NBPWP Borsuk nie tylko zacznie na początku następnej dekady zastępować leciwe bwp BWP-1 w Wojsku Polskim, ale jego producenci mogą liczyć także na sukcesy eksportowe, bowiem na światowym rynku takich pojazdów jest obecnie bardzo mało.

NBPWP Borsuk nie tylko zacznie na początku następ­nej dekady zastę­po­wać leciwe bwp BWP‑1 w Wojsku Polskim, ale jego pro­du­cenci mogą liczyć także na suk­cesy eks­por­towe, bowiem na świa­to­wym rynku takich pojaz­dów jest obec­nie bar­dzo mało.

Harmonogram pracy prze­wi­dy­wał nastę­pu­jące jej etapy:

  1. Opracowanie i zatwier­dze­nie przez Zespół Nadzorujący MON doku­men­tów etapu Opracowania Założeń Projektowych, czyli Założeń Taktyczno-Technicznych.
  2. Opracowanie pro­jektu kon­cep­cyj­nego pojazdu oraz wyko­na­nie na jego pod­sta­wie modelu plat­formy i spraw­dze­nie pod­sta­wo­wych wyma­gań funk­cjo­nal­nych.
  3. Opracowanie pro­jektu tech­nicz­nego i wyko­na­nie na jego pod­sta­wie pro­to­typu.
  4. Przeprowadzenie badań wstęp­nych (zakła­do­wych) pro­to­typu.
  5. Przeprowadzenie badań kwa­li­fi­ka­cyj­nych pro­to­typu.
  6. Opracowanie doku­men­ta­cji tech­nicz­nej wyrobu do uru­cho­mie­nia pro­duk­cji seryj­nej.

Niestety, już pod­czas reali­za­cji pierw­szego, wstęp­nego etapu, całe przed­się­wzię­cie zaha­mo­wało. Wynikało to z roz­po­czę­cia pro­jektu bez pod­staw mery­to­rycz­nych w postaci zatwier­dzo­nych Wstępnych Założeń Taktyczno-Technicznych, co było wów­czas stan­dar­dową pro­ce­durą, wyni­ka­jącą z przy­ję­tego modelu współ­pracy Ministerstwa Obrony Narodowej z NCBiR przy tego typu przed­się­wzię­ciach. Inspektorat Uzbrojenia w tym cza­sie pro­wa­dził, bazu­jąc na Wymaganiach Operacyjnych opra­co­wa­nych przez Sztab Generalny WP, dopiero począt­kową fazę ana­li­tyczno-kon­cep­cyjną doty­czącą bojo­wych wozów pie­choty na pod­wo­ziu Uniwersalnej Modułowej Platformy Gąsienicowej. Formalny nad­zór nad reali­za­cją pro­jektu Borsuk MON prze­jęło dopiero w czerwcu 2015 r. Brak zatwier­dzo­nych przez MON WZTT for­mal­nie na kil­ka­na­ście mie­sięcy wstrzy­mał całą pracę. Dopiero pod koniec paź­dzier­nika 2016 r. woj­skowi zatwier­dzili stu­dium
wyko­nal­no­ści i WZTT pojazdu, nie rede­fi­niu­jąc dotych­cza­so­wych wyma­gań, a praca została zakwa­li­fi­ko­wana do zadań z obszaru pod­sta­wo­wego inte­resu bez­pie­czeń­stwa pań­stwa. Możliwe zatem stało się prze­ka­za­nie wyko­naw­com kolej­nej tran­szy środ­ków. Ta kil­ku­na­sto­mie­sięczna for­malna prze­rwa (MON wio­sną br. oce­niało opóź­nie­nie pro­jektu nawet na 18 mie­sięcy) bynaj­mniej nie ozna­czała, że Borsuk został fak­tycz­nie wstrzy­many. HSW i inni człon­ko­wie kon­sor­cjum pro­wa­dzili liczne prace stu­dyjne, a także reali­zo­wali wiele prac zwią­za­nych z kon­struk­cją i wypo­sa­że­niem pojazdu. Opracowano m.in. cztery różne kon­cep­cje sys­temu ochrony prze­ciw­mi­no­wej kadłuba, któ­rych odpor­ność na wybu­chy prze­te­sto­wano na poli­go­nie WITPiS na spe­cjal­nie przy­go­to­wa­nych mode­lach dna. Próby te dopro­wa­dziły do wyboru kon­kret­nego roz­wią­za­nia, które zosta­nie zasto­so­wane w pojeź­dzie, opty­mal­nego z punktu widze­nia masy i odpor­no­ści. Wybrano także kom­po­nenty układu napę­do­wego. W Wojskowych Zakładach Motoryzacyjnych S.A. zapro­jek­to­wano i wyko­nano pro­to­ty­powy zin­te­gro­wany zespół napę­dowy z sil­ni­kiem wyso­ko­pręż­nym MTU i auto­ma­tyczną skrzy­nią prze­kła­dniową Perkins. Jego próby sta­no­wi­skowe roz­po­częły się w czerwcu tego roku.

Dokonano także wyboru dostawcy sys­temu hydro­pneu­ma­tycz­nego zawie­sze­nia (pasyw­nego), któ­rym będzie bry­tyj­ska firma Horstman (zawie­sze­nie tej samej firmy mają pod­wo­zia K9 do 155 mm arma­to­hau­bic Krab, któ­rych licen­cyjną pro­duk­cję wdraża wła­śnie HSW). Wiadomo także, że pojazd, w celu reduk­cji masy, otrzyma taśmy gąsie­nic o kon­struk­cji gumowo-kom­po­zy­to­wej.

Wiosną tego roku, mimo nadal trwa­ją­cych dys­ku­sji z MON na temat kon­kret­nych zapi­sów Założeń Taktyczno-Technicznych, przy­stą­piono do kom­ple­to­wa­nia pojazdu mode­lo­wego, który posłuży do zakła­do­wych badań funk­cjo­nal­nych. Pojazd ten, odzwier­cie­dla­jący bryłę NBPWP, wyko­nany z doce­lo­wych mate­ria­łów i z moż­li­wie naj­więk­szym udzia­łem zapla­no­wa­nych ele­men­tów wypo­sa­że­nia, zosta­nie w pełni skom­ple­to­wany jesie­nią.

Po zain­sta­lo­wa­niu w nim kom­plet­nego układu napę­do­wego, a także zało­że­niu ekwi­wa­len­tów maso­wych opan­ce­rze­nia dodat­ko­wego, wieży i innych ele­men­tów wypo­sa­że­nia, zosta­nie wyko­rzy­stany do prób trak­cyj­nych, w tym pły­wa­nia, pro­wa­dzo­nych na zakła­do­wym poli­go­nie HSW. Po zakoń­cze­niu tych prób i demon­tażu tych ele­men­tów wypo­sa­że­nia, które będą mogły zostać zain­sta­lo­wane w pro­to­ty­pie, późną zimą lub wcze­sną wio­sną 2018 r. wóz mode­lowy zosta­nie wyko­rzy­stany do prób nisz­czą­cych odpor­no­ści prze­ciw­mi­no­wej.

Tak według najnowszych wizji będzie wyglądał Nowy Bojowy Pływający Wóz Piechoty Borsuk, powstający w ramach konsorcjum z Hutą Stalowa Wola S.A. na czele. Uzbrojenie pojazdu ma być zgrupowane w wieży bezzałogowej ZSSW-30. Na rysunku pojazd nie ma założonych dodatkowych osłon boków i układu jezdnego, których rolą będzie także zwiększenie wyporności podczas pływania.

Tak według naj­now­szych wizji będzie wyglą­dał Nowy Bojowy Pływający Wóz Piechoty Borsuk, powsta­jący w ramach kon­sor­cjum z Hutą Stalowa Wola S.A. na czele. Uzbrojenie pojazdu ma być zgru­po­wane w wieży bez­za­ło­go­wej ZSSW-30. Na rysunku pojazd nie ma zało­żo­nych dodat­ko­wych osłon boków i układu jezd­nego, któ­rych rolą będzie także zwięk­sze­nie wypor­no­ści pod­czas pły­wa­nia.

Wyniki badań prze­pro­wa­dzo­nych na pojeź­dzie mode­lo­wym posłużą do wyko­na­nia pro­jektu tech­nicz­nego, który będzie sta­no­wił pod­stawę do budowy pro­to­typu. Jego kom­ple­to­wa­nie powinno roz­po­cząć się wio­sną, a on sam gotowy powi­nien być jesie­nią 2018 r. Od zimy 2018 r. do wio­sny 2019 r. ma on prze­cho­dzić bada­nia zakła­dowe. Kolejne pół roku zaj­mie wpro­wa­dze­nie zale­ceń wyni­ka­ją­cych z badań zakła­do­wych pro­to­typu i opra­co­wa­nie oraz zatwier­dze­nie meto­dyki badań kwa­li­fi­ka­cyj­nych. Te mia­łyby się zacząć na początku 2020 r. i potrwać do końca wio­sny. Jeśli ich prze­bieg będzie pomyślny, w poło­wie 2020 r. roz­poczną się prace przy doku­men­ta­cji tech­nicz­nej i przy­go­to­wa­nia do uru­cho­mie­nia pro­duk­cji seryj­nej, która mogłaby się roz­po­cząć w 2021 r. Tak przy­naj­mniej wygląda har­mo­no­gram dal­szego prze­biegu pro­jektu roz­wo­jo­wego Borsuk dziś. Obecnie przy­znane szczu­płe środki nie pozwa­lają, nie­stety, na budowę więk­szej liczby pojaz­dów doświad­czal­nych. Członkowie kon­sor­cjum będą jed­nak dążyć do powięk­sze­nia budżetu pro­jektu. Jeśli te sta­ra­nia zostaną uwień­czone powo­dze­niem, to w 2019 r. powi­nien zostać zbu­do­wany drugi pro­to­typ, na któ­rym na bie­żąco wpro­wa­dzane byłyby zmiany kon­struk­cyjne, wyni­ka­jące z badań pierw­szego pro­to­typu i sta­no­wiłby on wzo­rzec do pro­duk­cji seryj­nej (wg daw­nej ter­mi­no­lo­gii – egzem­plarz wdro­że­niowy).

  • Andrzej Kiński

To jest skrócona wersja artykułu.

CZYTAJ E-WYDANIE KUP WYDANIE PAPIEROWE