Jubileusz WCBKT S.A.

Jubileusz WCBKT S.A., czyli pol wieku innowacyjnej produkcji przy Radiowej

Jubileusz WCBKT S.A., czyli pol wieku inno­wa­cyj­nej pro­duk­cji przy Radiowej

Pięćdziesiąt lat mija od powsta­nia Zakładu Produkcji Doświadczalnej Wojskowej Akademii Technicznej, któ­rego praw­nym następcą jest Wojskowe Centralne Biuro Konstrukcyjno-Technologiczne S.A. Od początku swego ist­nie­nia pod­miot ten był nasta­wiony na two­rze­nie inno­wa­cyj­nych i wyspe­cja­li­zo­wa­nych roz­wią­zań tech­nicz­nych, co dzi­siaj owo­cuje pro­duk­cją uni­ka­to­wego wypo­sa­że­nia dla lot­nic­twa i nie tylko. To cenny poten­cjał w ramach Polskiej Grupy Zbrojeniowej S.A.

Historia Wojskowego Centralnego Biura Konstrukcyjno-Technologicznego S.A. sięga marca 1968 r., kiedy na mocy roz­kazu komen­danta Wojskowej Akademii Technicznej powstał Zakład Produkcji Doświadczalnej przy Wojskowej Akademii Technicznej im. Jarosława Dąbrowskiego w Warszawie. Wyodrębniono wów­czas jego dzia­łal­ność jako tzw. gospo­dar­stwa pomoc­ni­czego. Trzy lata póź­niej, 14 grud­nia 1971 r., nadano mu sta­tus jed­nostki budże­to­wej.
Dla ZPD wyzna­czono w tym cza­sie sze­reg zadań kon­struk­cyj­nych i pro­duk­cyj­nych. Było to m.in.:

  • wyko­ny­wa­nie modeli, pro­to­ty­pów i wzor­ców wyro­bów,
  • pro­wa­dze­nie jed­nost­ko­wej lub mało­se­ryj­nej pro­duk­cji uni­ka­to­wych urzą­dzeń i apa­ra­tury naukowo-badaw­czej oraz pomia­ro­wej,
  • pro­wa­dze­nie badań i prób tych wyro­bów,
  • opra­co­wy­wa­nie i opa­no­wy­wa­nie tech­no­lo­gii pro­duk­cji wyko­ny­wa­nych wyro­bów oraz dosto­so­wa­nie jej do pro­duk­cji seryj­nej w przed­się­bior­stwach pro­duk­cyj­nych,
  • wyko­ny­wa­nie nowej lub dosto­so­wy­wa­nie do warun­ków pro­duk­cyj­nych zakładu, otrzy­ma­nej z zewnątrz doku­men­ta­cji kon­struk­cyj­nej i wyko­naw­czej.

Poza macie­rzy­stą uczel­nią – jeżeli pozwa­lały na to rezerwy mocy pro­duk­cyj­nych – ZPD miał dzia­łać na korzyść także innych pod­mio­tów pod­le­ga­ją­cych Ministerstwu Obrony Narodowej.
Do 1980 r. w ZPD udało się stwo­rzyć wiele inte­re­su­ją­cych, nie­ma­ją­cych swych odpo­wied­ni­ków roz­wią­zań. Znalazły się wśród nich m.in. kamery do obser­wa­cji krysz­ta­łów i poło­że­nia ato­mów w krysz­ta­łach metodą rent­ge­now­ską (kamera Weisenberga, 1969 r.) oraz do wyko­ny­wa­nia zdjęć krysz­ta­łów w pro­mie­niach Roentgena (1971 r.), obie dla Wydziału Chemii i Fizyki Technicznej WAT. W latach 1968 – 1969 zostało zbu­do­wane urzą­dze­nie do bada­nia nośno­ści gruntu dla Katedry Budownictwa Wojskowego Wydziału Inżynierii Wojskowej i Geodezji WAT. W 1972 r. – wspól­nie z Zakładem Doświadczalnym Przemysłowego Instytutu Elektroniki – skon­stru­owano Zwierciadlany Mikroskop Elektronowy ZME-2 do obser­wa­cji złącz pół­prze­wod­ni­ko­wych. Jeżeli cho­dzi o zle­ce­nia reali­zo­wane dla pod­mio­tów innych niż WAT, to w ciągu pierw­szych kil­ku­na­stu lat ist­nie­nia zakładu wyko­nano m.in.: urzą­dze­nie prze­zna­czone do szko­le­nia strzelca wiel­ko­ka­li­bro­wego kara­binu maszy­no­wego zamon­to­wa­nego na wieży czołgu, elek­tro­niczny sys­tem dozoru obiek­tów (1975 r.) i apa­ra­turę do reje­stra­cji oraz zobra­zo­wa­nia infor­ma­cji tele­gra­ficz­nej (1977 r.).
21 wrze­śnia 1979 r. MON zade­cy­do­wało o prze­kształ­ce­niu Zakładu Produkcji Doświadczalnej WAT w przed­się­bior­stwo pań­stwowe o nazwie: Wojskowe Centralne Biuro Konstrukcyjno-Technologiczne. 1 grud­nia 1979 r. usta­lono struk­turę orga­ni­za­cyjną WCBKT, a roz­po­częło ono dzia­łal­ność 1 stycz­nia kolej­nego roku. W efek­cie powstało przed­się­bior­stwo wie­lo­za­kła­dowe, zło­żone z trzech jed­no­stek pro­duk­cyj­nych:

  • Zakładu Produkcji Doświadczalnej przy Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie (ZPD),
  • Działu Konstrukcyjnego Urządzeń Szkoleniowo-Treningowych Lotniczych Zakładów Remontowych nr 4 w Warszawie,
  • Branżowego Biura Konstrukcyjno-Technologicznego Stoczni Marynarki Wojennej w Gdyni (przez dwa lata dzia­łało ono jako filia WCBKT, ale potem zostało wydzie­lone z przed­się­bior­stwa i przy­łą­czone do Stoczni Marynarki Wojennej).

Cele sta­tu­towe WCBKT pozo­sta­wały podobne, jak w cza­sach ist­nie­nia ZDP z tym, że zakres dzia­łal­no­ści roz­sze­rzono. Zaliczono do niej:

  • pro­wa­dze­nie prac w zakre­sie jako­ści remon­tów i pro­duk­cji oraz nor­mo­wa­nia mate­ria­łów i pra­co­chłon­no­ści,
  • opra­co­wy­wa­nie doku­men­ta­cji tech­nicz­nej sprzętu szko­le­niowo-tre­nin­go­wego,
  • opra­co­wy­wa­nie doku­men­ta­cji remon­to­wej do uzbro­je­nia i sprzętu tech­nicz­nego remon­to­wa­nych w woj­sko­wych przed­się­bior­stwach remon­towo-pro­duk­cyj­nych,
  • wyko­ny­wa­nie modeli, pro­to­ty­pów i serii pro­to­ty­po­wych na pod­sta­wie wła­snej oraz dostar­czo­nej przez zama­wia­ją­cych doku­men­ta­cji tech­nicz­nej.

Siedzibą Wojskowego Centralnego Biura Konstrukcyjno-Technologicznego stały się budynki wcze­śniej zaj­mo­wane przez ZPD przy ulicy Radiowej (na tere­nie Wojskowej Akademii Technicznej). W skład majątku nowego pod­miotu weszły wyko­rzy­sty­wane tam wcze­śniej maszyny i oprzy­rzą­do­wa­nie, załoga i doro­bek tech­niczno-naukowy. Status przed­się­bior­stwa prze­my­słu obron­nego WCBKT uzy­skało 2 paź­dzier­nika 1982 r. Od tego czasu pod­le­gało kolejno: Głównemu Inspektorowi Techniki MON (do 1993 r.), Departamentowi Dostaw Uzbrojenia i Sprzętu Wojskowego MON (do 2004 r.), a potem Departamentowi Polityki Zbrojeniowej MON. Od 2014 r. więk­szo­ścio­wym akcjo­na­riu­szem (85% udzia­łów) WCBKT S.A. jest Polska Grupa Zbrojeniowa S.A. Pozostałe 15% akcji prze­zna­czono do nie­od­płat­nego naby­cia przez pra­cow­ni­ków Spółki w try­bie prze­pi­sów o komer­cja­li­za­cji i pry­wa­ty­za­cji przed­się­biorstw pań­stwo­wych.

  • Maciej Szopa

To jest skrócona wersja artykułu.

CZYTAJ E-WYDANIE KUP WYDANIE PAPIEROWE