Gąsienice z wymien­nymi nakład­kami gumo­wymi

Firma – DST Defence Service Tracks GmbH od wielu lat konstruuje i wytwarza gasienice z wymiennymi nakladkami gumowymi, ktore sa uzywane w pojazdach bojowych i pomocniczych wielu armii na calym swiecie. Na zdjeciu gasienice iDLT 464D bojowego wozu piechoty Spz Puma.

Firma – DST Defence Service Tracks GmbH od wielu lat kon­stru­uje i wytwa­rza gasie­nice z wymien­nymi naklad­kami gumo­wymi, ktore sa uzy­wane w pojaz­dach bojo­wych i pomoc­ni­czych wielu armii na calym swie­cie. Na zdje­ciu gasie­nice iDLT 464D bojo­wego wozu pie­choty Spz Puma.

Najnowszej gene­ra­cji gąsie­nice, niczym opony w samo­cho­dzie, dosto­so­wują pojazd do warun­ków trak­cyj­nych i pod­łoża. Ich zmiana – zamiast godzin, zaj­muje dziś minuty. Co istotne, nadają się do zasto­so­wa­nia nie tylko w naj­no­wo­cze­śniej­szych pojaz­dach gąsie­ni­co­wych, ale także w sprzę­cie poso­wiec­kim, sta­jąc się istot­nym ogni­wem w pro­ce­sie jego moder­ni­za­cji.

Pojawienie się czoł­gów na polu walki zmie­niło cha­rak­ter dzia­łań bojo­wych na fron­cie zachod­nim pod­czas I wojny świa­to­wej. Ten wów­czas nowy śro­dek walki zado­mo­wił się w woj­skach lądo­wych państw całego świata i jest sku­tecz­nie uży­wany do dzi­siaj. Na bazie czoł­gów powstały też inne typy wozów bojo­wych i pojaz­dów zabez­pie­cze­nia dzia­łań, które mają istotny wpływ na poten­cjał każ­dej armii. Czołgi pod­le­gały sta­łemu roz­wo­jowi tech­nicz­nemu, który pozwo­lił m.in. zacho­wać, a nawet zwięk­szyć ich mobil­ność, mimo wzro­stu masy. Jednym z pod­sta­wo­wych ele­men­tów wpły­wa­ją­cych na zdol­ność poko­ny­wa­nia terenu jest układ jezdny, a w nim gąsie­nice, które bez­po­śred­nio sty­kają się z pod­ło­żem.
Równocześnie zada­nia sta­wiane przed pojaz­dami woj­sko­wym wykra­czają zna­cząco poza wyma­ga­nia, któ­rym mają spro­stać maszyny budow­lane i inne pojazdy o trak­cji gąsie­ni­co­wej sto­so­wane w tzw. sek­to­rze cywil­nym. Pojazdy woj­skowe wyma­gają czę­sto zasto­so­wa­nia spe­cy­ficz­nych roz­wią­zań tech­nicz­nych, które zapew­nią wyż­szą efek­tyw­ność dowie­zie­nia żoł­nie­rzy na pole walki, czy też ich bez­po­śred­niego wspar­cia ognio­wego w trak­cie boju. Specyfika uży­cia sprzętu woj­sko­wego wymaga pojaz­dów przy­go­to­wa­nych lub moż­li­wych do szyb­kiego dosto­so­wa­nia do dzia­ła­nia w warun­kach zarówno piasz­czy­stych bądź kamie­ni­stych pustyń, jak i na śnież­nych poła­ciach polar­nej pół­nocy.
W przy­padku zarówno samo­chodu, jak i czołgu wystę­puje jeden wspólny bar­dzo ważny ele­ment. To para­me­try miej­sca styku pojazdu z pod­ło­żem, które wpły­wają na moż­li­wość prze­nie­sie­nia napędu i jazdy pojazdu bez groźby tzw. ugrzęź­nię­cia. Przy tym w przy­padku pojaz­dów gąsie­ni­co­wych mówimy o więk­szej powierzchni styku niż w koło­wych, bowiem to taśma gąsie­nicy jest ele­men­tem pośred­ni­czą­cym w prze­nie­sie­niu naci­sku koła nośnego pojazdu na pod­łoże (nie­kiedy mówi się, że pojazd gąsie­ni­cowy układa przed sobą wła­sną drogę). Dzięki zmniej­sze­niu naci­sku jed­nost­ko­wego woj­skowe pojazdy gąsie­ni­cowe mogą poru­szać się na pod­łożu o małej spo­isto­ści (oczy­wi­ście do pew­nej gra­nicz­nej war­to­ści), co pozwala zwięk­szyć moż­li­wo­ści manewru sprzę­tem woj­sko­wym i ela­stycz­niej pla­no­wać ope­ra­cje woj­skowe.
Wymagania doty­czące zacho­wa­nia wyso­kiej manew­ro­wo­ści, pręd­ko­ści pojazdu i trwa­ło­ści ele­men­tów jego układu prze­nie­sie­nia napędu wyma­gają sto­so­wa­nia wyspe­cja­li­zo­wa­nej tech­no­lo­gii wyko­na­nia gąsie­nic, która jest trudna do opa­no­wa­nia przez małe przed­się­bior­stwa. Pamiętajmy, że gąsie­nice muszą zapew­nić poru­sza­nie się pojazdu nie tylko po róż­nych pod­ło­żach (teren, nawierzch­nia beto­nowa), ale także w róż­nych warun­kach kli­ma­tycz­nych. Z tego powodu na świe­cie jest nie­wielu wytwór­ców gąsie­nic do pojaz­dów bojo­wych, o któ­rych możemy powie­dzieć, że ich pro­dukty speł­niają wyso­kie wyma­ga­nia woj­sko­wych użyt­kow­ni­ków.

Nakładki na każdy teren, każdą tem­pe­ra­turę i do każ­dego pojazdu

Taśmy gąsie­ni­cowe w Siłach Zbrojnych RP, np. w sprzę­cie gąsie­ni­co­wym sowiec­kiego pocho­dze­nia, odbie­gają od wyma­gań współ­cze­snego pola walki. Chodzi zarówno o moż­li­wo­ści trak­cyjne, jakie zapew­niają sta­rej gene­ra­cji gąsie­nice, jak i ich ser­wis – wymianę i naprawę. Uszkodzona gąsie­nica eli­mi­no­wała pojazd z walki czę­sto na wiele godzin, a jej samo­dzielna naprawa siłami wyłącz­nie załogi pojazdu była trudna w warun­kach polo­wych. W przy­padku dołą­cza­nych ele­men­tów popra­wia­ją­cych mobil­ność na dro­gach publicz­nych poja­wiało się dodat­kowe utrud­nie­nie obsłu­gowe – sto­so­wane połą­cze­nia śru­bowe koro­do­wały i utrud­niały prace mecha­ni­ków. Nie było także gąsie­nic, które pozwa­la­łyby na dosto­so­wa­nie ich ele­men­tów styku do róż­nego pod­łoża i róż­nych warun­ków kli­ma­tycz­nych.
Swoistą rewo­lu­cję w tej mate­rii prze­pro­wa­dziła nie­miecka firma DST Defence Service Tracks GmbH (daw­niej Diehl Remscheid). Od wielu lat kon­stru­uje ona i wytwa­rza gąsie­nice z wymien­nymi nakład­kami gumo­wymi, które są uży­wane w pojaz­dach bojo­wych i pomoc­ni­czych wielu armii na całym świe­cie. Rekomendacją tych pro­duk­tów może być to, że od wielu lat są one sto­so­wane przez pro­du­cen­tów czoł­gów Leopard 1, Leopard 2 oraz pojaz­dów spe­cja­li­stycz­nych bazu­ją­cych na ich pod­wo­ziach. Konstrukcja gąsie­nic jest stale dosko­na­lona w biu­rze kon­struk­cyj­nym firmy DST Defence Service Tracks GmbH.
Obecnie nowo­cze­sne gąsie­nice z wymien­nymi nakład­kami gumo­wymi dostar­czane są w ramach prac moder­ni­za­cyj­nych, zwią­za­nych z wozami bojo­wymi i pojaz­dami spe­cja­li­stycz­nymi, w tym także skon­stru­owa­nymi w ZSRS. Równocześnie moż­li­wość szyb­kiej wymiany nakła­dek pozwala dosto­so­wać opty­malny skład gumy do warun­ków eks­plo­ata­cji pojazdu. Na przy­kład w tere­nie górzy­stym potrzebne jest zwięk­sze­nie twar­do­ści kosz­tem przy­czep­no­ści, klu­czo­wej na nawierzchni beto­no­wej, z kolei warunki kli­matu tro­pi­kal­nego wyma­gają zwięk­sze­nia odpor­no­ści nakładki na wysoką tem­pe­ra­turę i wil­got­ność. Szczególnie ważne dla pro­du­centa jest zapew­nie­nie opty­mal­nej trwa­ło­ści i bez­pie­czeń­stwa jazdy pojazdu z nakład­kami w pla­no­wa­nych warun­kach użyt­ko­wa­nia (skład che­miczny gumy i tech­no­lo­gia wyko­na­nia nakładki sta­no­wią oczy­wi­ście tajem­nicę prze­my­słową pro­du­centa).
Niekiedy w przy­padku koniecz­no­ści poko­ny­wa­nia zaśnie­żo­nego, błot­ni­stego lub piasz­czy­stego terenu sto­so­wane są nakładki z grun­to­za­cze­pami (nakładka z ostrogą), które popra­wiają mobil­ność pojazdu na trud­nym pod­łożu.

  • Marek Wachowski

To jest skrócona wersja artykułu.

CZYTAJ E-WYDANIE KUP WYDANIE PAPIEROWE