Fatalny dzień. Klęska ame­ry­kań­skiego lot­nic­twa na Filipinach 8 grud­nia 1941 r. cz.1

Fatalny dzień. Klęska amerykańskiego lotnictwa na Filipinach 8 grudnia 1941 r.

Fatalny dzień. Klęska ame­ry­kań­skiego lot­nic­twa na Filipinach 8 grud­nia 1941 r.

W momen­cie wybu­chu wojny na Dalekim Wschodzie główną siłą sta­cjo­nu­ją­cych na Filipinach ame­ry­kań­skich Far East Air Force były cztery dywi­zjony bom­bowe, mające na wypo­sa­że­niu 35 Latających Fortec oraz pięć dywi­zjo­nów myśliw­skich, z czego cztery na Curtissach P-40. Większość nowo­cze­snych maszyn przy­była nie­wiele wcze­śniej – w dru­giej poło­wie 1941 r., a nie­które tuż przed japoń­skim ata­kiem.

Z powodu róż­nych stref cza­so­wych tutej­sze dowódz­two US Army Forces in the Far East, z Gen. Douglasem MacArthurem na czele, wie­działo jesz­cze przed świ­tem 8 grud­nia 1941 r. o nalo­cie na Pearl Harbor. Dodatkowo mgła zatrzy­mała na lot­ni­skach Formozy japoń­skie samo­loty, mające zaata­ko­wać bazy lot­ni­cze w rejo­nie Manili krótko po wscho­dzie słońca. Mimo to tuż po połu­dniu tego dnia FEAF ponio­sły klę­skę. Jak do tego doszło? Czy siły te, odpo­wied­nio użyte, mogły opóź­nić zwy­cię­ski pochód Japończyków w począt­ko­wym okre­sie wojny na Dalekim Wschodzie?

Lotnictwo na Filipinach
w okre­sie mię­dzy­wo­jen­nym

Prawie przez cały okres mię­dzy­wo­jenny na Filipinach sta­cjo­no­wała 4. Composite Group. 14 sierp­nia 1919 r. utwo­rzono 1. Group (Observation), a w jej skład od 10 marca 1920 r. weszły 2. (dotarł na Filipiny w grud­niu 1919 r.) oraz 3. Aero Squadron (przy­był na Filipiny 18 sierp­nia 1919 r.). 14 marca 1921 r. zmie­niono nazwę na 4. Group (Observation), dywi­zjony zaś prze­mia­no­wano na 2. Squadron i 3. Squadron (Pursuit). 29 czerwca 1922 r. po raz kolejny zmie­niono nazwę na 4. Group (Pursuit and Bombardment), krótko potem zaś – w lipcu tego roku – na 4. Group (Composite). 2 grud­nia 1922 r. w skład Grupy wszedł reak­ty­wo­wany 1 wrze­śnia tego roku 28. Squadron (Bombardment), który przy­był z Mather Field w Kalifornii. 25 stycz­nia 1923 r. po raz ostatni zmie­niono nazwę na 4. Composite Group, a pod­le­głe jed­nostki prze­mia­no­wano na 2. Observation Squadron, 3. Pursuit Squadron i 28. Bombardment Squadron. W takim sta­nie 4. CG funk­cjo­no­wała do schyłku 1940 r. W tym cza­sie 2. OS wyko­rzy­sty­wał począt­kowo głów­nie samo­loty typu Dayton-Wright DH-4 (1919−1925; była to budo­wana w USA wer­sja DH-4 z sil­ni­kiem Liberty VIII), póź­niej Douglas O-2 (1925−1931), Douglas World Cruiser O-5 (także 1925 – 1931), Thomas-Morse O-19 (1931−1938) oraz Douglas 0 – 46 (od 1938 r.), a także łodzie lata­jące Loening OA-1 i COA-1 (1925−1931), Sikorsky C-6 (1931−1938), Douglas OA-3 (1931−1938) i OA-4 Dolphin (1938−1941) oraz Grumman OA-9 Goose (1938−1941); 3. PS naj­pierw rów­nież miał samo­loty DH-4, póź­niej Thomas-Morse MB-3 (1923−1926), Boeing PW-9 (1926−1931), Boeing P-12 (1930−1937) i Boeing P-26 (od 1937 r.), a na sta­nie w latach 1931 – 1937 miał też roz­po­znaw­cze O-2 i O-19; 28. BS uży­wał także DH-4 (1922−1928), póź­niej doszły Martin NBS-1 (1924−1930: znane także jako MB-2), Keystone LB-5 (1929−1931; w tych latach na sta­nie miał też Loening OA-1), Keystone B-3 (1931−1937) i Martin B-10 (w latach 1937 – 1939 przy­było
17 B-10B z baz w March, Hamilton, Mitchel i Langley, gdzie były w użyt­ko­wa­niu od 1934 r.).
Zagrożenie wojenne na Dalekim Wschodzie zmu­siło ame­ry­kań­ską admi­ni­stra­cję do wzmoc­nie­nia sił lot­ni­czych na Filipinach. 1 listo­pada 1940 r. (albo około tej daty) do 4. CG przy­dzie­lono 17. PS (do tej pory wcho­dził w skład 1. Pursuit Group; przy­był z Selfridge Field w Michigan) i 20. PS (z 35. PG; z Hamilton Field w Kalifornii). Oba te dywi­zjony weszły w skład 4. Grupy 14 grud­nia 1940 r. Przybyły one bez samo­lo­tów i począt­kowo wypo­sa­żono je w P-26A, któ­rych w sumie 34 dostar­czono na Filipiny w latach 1937 – 1940 (z baz w Selfridge, Barksdale i Wheeler, gdzie były w użyt­ko­wa­niu już od 1933 r. – ostat­nie przy­były w listo­pa­dzie 1940 r.). Później dywi­zjony myśliw­skie prze­zbro­jono w Seversky P-35A, które docie­rały na Filipiny w okre­sie od grud­nia 1940 r. do marca 1941 r. – przy­było ich tu łącz­nie 57. Ogółem Amerykanie prze­jęli jedy­nie 60 tych samo­lo­tów – była to druga par­tia eks­por­to­wych EP-1 Model 106 zamó­wio­nych przez Szwecję. Na Filipiny dotarły one z nama­lo­wa­nymi szwedz­kimi zna­kami roz­po­znaw­czymi i instruk­cjami obsługi w tym języku oraz przy­rzą­dami pokła­do­wymi wyska­lo­wa­nymi metrycz­nie.

  • Jacek Pukropp

To jest skrócona wersja artykułu.

CZYTAJ E-WYDANIE KUP WYDANIE PAPIEROWE