F-16 dla Słowacji – umowa pod­pi­sana

W grudniu 2018 r. w Bratyslawie podpisane zostaly dokumenty zwiazane z zamowieniem samolotow F-16V Block 70 w Stanach Zjednoczonych za posrednictwem procedury FMS i umowa o wspolpracy przemyslowej pomiedzy slowackim resortem obrony a korporacja Lockheed Martin.

W grud­niu 2018 r. w Bratyslawie pod­pi­sane zostaly doku­menty zwia­zane z zamo­wie­niem samo­lo­tow F-16V Block 70 w Stanach Zjednoczonych za posred­nic­twem pro­ce­dury FMS i umowa o wspol­pracy prze­my­slo­wej pomie­dzy slo­wac­kim resor­tem obrony a kor­po­ra­cja Lockheed Martin.

W obec­no­ści pre­miera rządu Republiki Słowackiej Petra Pellegriniego, mini­ster obrony naro­do­wej Peter Gajdoš pod­pi­sał 12 grud­nia 2018 r. doku­menty zwią­zane z zamó­wie­niem samo­lo­tów F-16V w Stanach Zjednoczonych i umowę o współ­pracy prze­my­sło­wej pomię­dzy sło­wac­kim resor­tem obrony a kor­po­ra­cją Lockheed Martin. Producenta samo­lo­tów repre­zen­to­wała Ana Wugofski, wice­pre­zes ds. roz­woju biz­nesu mię­dzy­na­ro­do­wego w Lockheed Martin Aeronautics. Zawarte umowy mają pozwo­lić na zapew­nie­nie sku­tecz­nej ochrony prze­strzeni powietrz­nej Republiki Słowackiej i przy­czy­nić się do roz­woju prze­my­słu lot­ni­czego na Słowacji, m.in. poprzez ser­wi­so­wa­nie nowych samo­lo­tów przez pod­mioty lokal­nego prze­my­słu obron­nego.

Już w pią­tek 30 listo­pada 2018 r. rzecz­niczka pra­sowa Ministerstwa Obrony Republiki Słowackiej (MO RS) Danka Capáková poin­for­mo­wała, że resort obrony, repre­zen­to­wany przez Krajowego Dyrektora ds. Uzbrojenia płk. Vladimira Kavickego, zgod­nie z uchwałą rządu pod­pi­sał tech­niczne doku­menty nie­zbędne do roz­po­czę­cia pro­cesu gene­ra­cyj­nej wymiany samo­lo­tów bojo­wych Sił Powietrznych Sił Zbrojnych Republiki Słowackiej (SP SZ RS). Konkretnie cho­dziło o trzy umowy, któ­rych zawar­cie było nie­odzowne do reali­za­cji zakupu samo­lo­tów i ich wypo­sa­że­nia oraz uzbro­je­nia w ramach ame­ry­kań­skiego pro­gramu rzą­do­wego Foreign Military Sales (FMS). Dotyczyły one zakupu w ramach FMS: 14 samo­lo­tów, uzbro­je­nia i amu­ni­cji, usług wspar­cia logi­stycz­nego, a także szko­le­nia per­so­nelu lata­ją­cego i tech­nicz­nego o łącz­nej war­to­ści 1,589 mld EUR (ok. 6,8 mld PLN). Transakcja miała zapew­nić moż­li­wość reali­za­cji zobo­wią­zań wobec NATO w sfe­rze obrony powietrz­nej, zastą­pie­nie moral­nie i tech­nicz­nie prze­sta­rza­łych samo­lo­tów MiG-29, a także roz­sze­rze­nie zdol­no­ści sło­wac­kiego lot­nic­twa o pre­cy­zyjne zwal­cza­nie celów naziem­nych.
Premier Peter Pellegrini (z socjal­de­mo­kra­tycz­nej par­tii Smer, lide­ru­ją­cej aktu­al­nej koali­cji rzą­do­wej) uznał jed­nak pod­pi­sa­nie wspo­mnia­nych umów w tym momen­cie za nie­ważne z for­mal­nego punktu widze­nia, ponie­waż uchwała rządu mówiła o koniecz­no­ści uzy­ska­nia także zgody resortu finan­sów, a taka do 30 listo­pada 2018 r. nie została udzie­lona, o czym dzień póź­niej poin­for­mo­wał w swym oświad­cze­niu Departament Prasy i Informacji Kancelarii Rady Ministrów Republiki Słowackiej.
Różnice zdań pomię­dzy pre­mie­rem a mini­strem obrony Petrem Gajdošem (repre­zen­tu­ją­cym koali­cyjną par­tię chrze­ści­jań­sko-naro­dową Slovenská Národná Strana) zostały jed­nak w pierw­szym tygo­dniu grud­nia wyja­śnione i Ministerstwo Finansów udzie­liło zgody na zawar­cie nie­zbęd­nych umów zgod­nie z wcze­śniej wyne­go­cjo­wa­nymi warun­kami. 12 grud­nia 2018 r. mogło zatem dojść do uro­czy­stego pod­pi­sa­nia doku­men­tów zwią­za­nych z zaku­pem maszyn Lockheed Martin F-16 przez Słowację.
Trzy nie­za­leżne umowy mię­dzy­rzą­dowe Letter of Offer and Acceptance (LOA), nie­zbędne do zakupu sprzętu woj­sko­wego w ramach pro­gramu FMS, doty­czą zamó­wie­nia 12 jed­no­miej­sco­wych i dwóch dwu­miej­sco­wych samo­lo­tów F-16V Block 70. Maszyny będą w pełni kom­pa­ty­bilne z sys­te­mami NATO i będą dys­po­no­wać naj­no­wo­cze­śniej­szym wypo­sa­że­niem ofe­ro­wa­nym dziś z tym typem samo­lotu. Elementem zamó­wie­nia są, wspo­mniane już, dostawy środ­ków bojo­wych, kom­plek­sowe szko­le­nie pilo­tów i per­so­nelu naziem­nego, a także wspar­cie eks­plo­ata­cji maszyn w okre­sie dwóch lat od roz­po­czę­cia ich eks­plo­ata­cji na tere­nie Słowacji. Zgodnie z umową, SP SZ RS przej­mie pierw­sze maszyny w ostat­nim kwar­tale 2022 r,. zaś całość dostaw ma być zre­ali­zo­wana do końca 2023 r.
Minister Gajdoš uznał to wyda­rze­nie za histo­ryczny moment dla Słowacji i podzię­ko­wał wła­snemu rzą­dowi za pełną akcep­ta­cję wyboru doko­na­nego przez resort obrony. Z kolei pre­mier Pellegrini dodał, że to rze­czy­wi­ście ważny moment we współ­cze­snej histo­rii Słowacji, także w kon­tek­ście war­to­ści inwe­sty­cji, się­ga­ją­cej 1,6 mld EUR. W ten spo­sób Słowacja dąży do speł­nie­nia swych zobo­wią­zań wobec sojusz­ni­ków z NATO, mówią­cych o osią­gnię­ciu poziomu wydat­ków na obron­ność w wyso­ko­ści 2% PKB. Nowe samo­loty będą gwa­ran­cją suwe­ren­no­ści i ochrony prze­strzeni powietrz­nej kraju. Dokonując tego zakupu Republika Słowacji wysłała jasny sygnał, że swą przy­szłość widzi w zacie­śnie­niu współ­pracy w ramach Unii Europejskiej, a także Sojuszu Północnoatlantyckiego.
Już w kwiet­niu i maju 2018 r. admi­ni­stra­cja Stanów Zjednoczonych prze­ka­zała MO RS pro­jekty trzech umów okre­śla­ją­cych warunki zakupu sprzętu lot­ni­czego, uzbro­je­nia i wypo­sa­że­nia oraz usług o war­to­ści 1,86 mld USD (1,59 mld EUR). Obejmowały one dostawę 12 wie­lo­za­da­nio­wych samo­lo­tów bojo­wych F-16V Block 70 i dwóch dwu­miej­sco­wych F-16V Block 70, a wraz z nimi po 16 (zabu­do­wane w samo­lo­tach i dwa zapa­sowe): sil­ni­ków General Electric F110-GE-129, sta­cji radio­lo­ka­cyj­nych Northrop Grumman AN/APG-83 SABR z anteną AESA, zin­te­gro­wa­nych sate­li­tarno-bez­wład­no­ścio­wych sys­te­mów nawi­ga­cyj­nych (Embedded Global Positioning System Inertial Navigation System) Northrop Grumman LN-260 EGI, zaawan­so­wa­nych zin­te­gro­wa­nych sys­te­mów samo­obrony (Integrated Defensive Electronic Warfare Suite) Harris AN/ALQ-211 wraz z zesta­wami wyrzut­ni­ków celów pozor­nych AN/ALE-47. Poza tym obej­mo­wały po 14: modu­ło­wych kom­pu­te­rów misji (Modular Mission Computer) spółki Raytheon, sys­te­mów dwu­stron­nej wymiany danych stan­dardu Link 16 (Multifunctional Information Distribution System/Low Volume Terminals) Viasat MIDS/LVT(1), naheł­mo­wych sys­te­mów wyświe­tla­nia danych i celo­wa­nia (Joint Helmet Mounted Cueing System) Rockwell Collins/Elbit Systems of America, pro­gra­mo­wa­nych gene­ra­to­rów zobra­zo­wa­nia (Improved Programmable Display Generator) firmy Honeywell i sys­te­mów zarzą­dza­nia walką radio­elek­tro­niczną (Electronic Warfare Management Systems) Terma North America AN/ALQ-213. Uzupełniające wypo­sa­że­nie two­rzyć mają: zaawan­so­wane sys­temy iden­ty­fi­ka­cji „swój – obcy” (Advanced Identification Friend or Foe) BAE Systems AN/APX-126 i współ­pra­cu­jące z nimi bez­pieczne sys­temy prze­ka­zy­wa­nia danych (Secure Communications and Cryptographic Applique), wspólny sys­tem pla­no­wa­nia misji (Joint Mission Planning System) firmy Leidos, naziemne sys­temy wspar­cia szko­le­nia, opro­gra­mo­wa­nie wspar­cia mię­dzy­na­ro­do­wego pro­gramu walki elek­tro­nicz­nej (Electronic Combat International Security Assistance Program), inne nie­zbędne pakiety opro­gra­mo­wa­nia i wspar­cie tech­niczne, czę­ści zamienne i narzę­dzia oraz oprzy­rzą­do­wa­nie naziem­nej obsługi tech­nicz­nej. W pakie­cie znaj­dują się rów­nież: szko­le­nie per­so­nelu lata­ją­cego i tech­nicz­nego (22 pilo­tów i 160 tech­ni­ków) wraz z dostawą nie­zbęd­nego wypo­sa­że­nia, publi­ka­cji i doku­men­ta­cji tech­nicz­nej, pod­sta­wowe wspar­cie eks­plo­ata­cji w okre­sie dwóch lat od roz­po­czę­cia eks­plo­ata­cji samo­lo­tów itp.
Umowy obej­mo­wały także dostawy uzbro­je­nia i amu­ni­cji: 15 sze­ścio­lu­fo­wych 20 mm dzia­łek GD-OTS M61A1 Vulcan z amu­ni­cją, 100 kie­ro­wa­nych poci­sków rakie­to­wych „powie­trze – powie­trze” Raytheon AIM-9X Sidewinder i 12 poci­sków ćwi­czeb­nych AIM-9X Captive Air Training Missiles, 30 kie­ro­wa­nych poci­sków rakie­to­wych „powie­trze – powie­trze” Raytheon AIM-120C7 AMRAAM i dwa poci­ski ćwi­czebne AIM-120C7 Captive Air Training Missiles.
Umowy pre­cy­zu­jące warunki sprze­daży, które okre­ślają zasady reali­za­cji pro­jektu i jego finan­so­wa­nie mają cha­rak­ter mię­dzy­rzą­dowy. Ich pod­pi­sa­nie jest warun­kiem zawar­cia przez US Air Force umów z kor­po­ra­cją Lockheed Martin na wypro­du­ko­wa­nie samo­lo­tów, czy też doty­czą­cych pro­duk­cji uzbro­je­nia z jego pro­du­cen­tami.

  • Michal J. Stolár

To jest skrócona wersja artykułu.

CZYTAJ E-WYDANIE KUP WYDANIE PAPIEROWE