F-16 Block 7072 dla Słowacji

11 lipca 2018 r. rzad Slowacji zaakceptowal rekomendacje Ministerstwa Obrony dotyczaca zakupu 14 wielozadaniowych samolotow bojowych Lockheed Martin F-16 Block 70/72.

11 lipca 2018 r. rzad Slowacji zaak­cep­to­wal reko­men­da­cje Ministerstwa Obrony doty­czaca zakupu 14 wie­lo­za­da­nio­wych samo­lo­tow bojo­wych Lockheed Martin F-16 Block 7072.

Rząd Republiki Słowackiej pod­czas posie­dze­nia 11 lipca 2018 r. zaak­cep­to­wał reko­men­da­cję mini­stra obrony Petra Gajdoša doty­czącą zakupu 14 wie­lo­za­da­nio­wych tak­tycz­nych samo­lo­tów bojo­wych F-16 Block 7072, któ­rych pro­du­cen­tem jest ame­ry­kań­ski kon­cern Lockheed Martin. Za nowe samo­loty wraz z uzbro­je­niem, pakie­tem logi­stycz­nym i szko­le­niem per­so­nelu lata­ją­cego oraz naziem­nego sło­waccy podat­nicy zapłacą 1,58 mld EUR (ok. 6,75 mld PLN).

Dzięki opu­bli­ko­wa­niu doku­mentu „Projekt pozy­ska­nia nowych tak­tycz­nych samo­lo­tów myśliw­skich cz. I – jawna”, opra­co­wa­nego przez Ministerstwo Obrony Republiki Słowackiej, a przed­ło­żo­nego przez mini­stra Petra Gajdoša na posie­dze­niu Rządu RS 11 lipca 2018 r., pozna­li­śmy wyma­ga­nia wobec nowych myśliw­ców, sfor­mu­ło­wane przez sło­wacki resort obrony, kon­ku­ren­cyjne oferty i kry­te­ria ich oceny. Poniżej pre­zen­tu­jemy naj­waż­niej­sze infor­ma­cje zawarte w tym doku­men­cie. Należy dodać, że wszyst­kie podane niżej infor­ma­cje i dane licz­bowe pocho­dzą z tego doku­mentu, a więc wzięto je z ofert zło­żo­nych przez obu kon­ku­ren­tów.

Potrzeby

Oficjalnie zakup nowych wie­lo­za­da­nio­wych samo­lo­tów tak­tycz­nych ma umoż­li­wić speł­nie­nie wyma­gań ope­ra­cyj­nych i zadań sta­wia­nych przez Siły Powietrzne Sił Zbrojnych Republiki Słowackiej (Vzdušné sily Ozbrojených síl Slovenskej repu­bliky), a wyni­ka­ją­cych z prawa Republiki Słowackiej, zobo­wią­zu­ją­cego do zapew­nie­nia bez­pie­czeń­stwa, ochrony życia, zdro­wia i majątku jej oby­wa­teli, a także zadań wyni­ka­ją­cych z poro­zu­mień mię­dzy­na­ro­do­wych. Dzięki wdro­że­niu nowego sprzętu zostaną także speł­nione zobo­wią­za­nia zapi­sane w stra­te­gicz­nych i wyko­naw­czych doku­men­tach, wzro­sną moż­li­wo­ści obronne Słowacji, zostaną wzmoc­nione także zdol­no­ści w ramach sys­temu NATINAMDS (NATO Integrated Air and Missile Defence System). Wzrosną też moż­li­wo­ści wyko­rzy­sta­nia sło­wac­kiego lot­nic­twa woj­sko­wego poza gra­ni­cami kraju, zgod­nie z wie­lo­let­nim pla­nem roz­woju sys­temu obron­nego Republiki Słowackiej do 2030 r., przy­ję­tym przez rząd, który jako jeden z klu­czo­wych celów wska­zuje stwo­rze­nie warun­ków do budowy nowo­cze­snych sił zbroj­nych. Obecnie eks­plo­ato­wane samo­loty MiG-29AS/UBS speł­niają wyma­ga­nia zapi­sane w NATO Capability Codes and Capability Statements jedy­nie w 40% i nie są z ich punktu widze­nia w pełni inte­ro­pe­ra­cyjne, doty­czy to np. sys­te­mów łącz­no­ści i trans­mi­sji danych, zasięgu, zdol­no­ści do uzu­peł­nia­nia paliwa w locie, elek­tro­nicz­nych sys­te­mów samo­obrony, a także sys­te­mów celow­ni­czych i uzbro­je­nia. Nie zapew­niają w pełni reali­za­cji poko­jo­wych zadań w ramach NATINAMDS, nie mówiąc o szcze­gó­ło­wych wyma­ga­niach ope­ra­cyj­nych na czas kry­zysu lub dzia­łań wojen­nych, szcze­gól­nie w zakre­sie wspar­cia sił lądo­wych.

Poszukiwanie następcy MiG-ów-29

Słowackie siły zbrojne pra­wie od chwili swego powsta­nia w 1993 r. poszu­ki­wały moż­li­wo­ści zastą­pie­nia prze­sta­rza­łych samo­lo­tów bojo­wych, które przy­pa­dły im po podziale arse­nału Czeskiej i Słowackiej Republiki Federacyjnej. Rozwiązaniem o cha­rak­te­rze tym­cza­so­wym miało być prze­ję­cie 14 MiG-ów-29 od Federacji Rosyjskiej, w ramach kom­pen­sa­cji rosyj­skiego zadłu­że­nia wobec Słowacji, co nastą­piło w latach 1993 – 1996. Jednak wraz z roz­po­czę­ciem przy­go­to­wań do wstą­pie­nia do NATO, na początku nowego stu­le­cia zaczęto ana­li­zo­wać moż­li­wość wpro­wa­dze­nia do uzbro­je­nia nowych nad­dźwię­ko­wych samo­lo­tów bojo­wych, które w pełni odpo­wia­da­łyby stan­dar­dom obo­wią­zu­ją­cym w soju­szu. Wobec braku finan­so­wych moż­li­wo­ści zakupu nowych maszyn znów zde­cy­do­wano się na krok pomo­stowy w postaci czę­ścio­wej moder­ni­za­cji sys­te­mów nawi­ga­cyj­nych i łącz­no­ści 10 jedno- i dwóch dwu­miej­sco­wych MiG-ów, które otrzy­mały ozna­cze­nie MiG-29AS/UBS. Dopiero w 2010 r. rząd pre­miera Roberta Fico (par­tia SMER) wró­cił do kon­cep­cji zakupu nowych samo­lo­tów. Proces wyło­nie­nia ich dostawcy Ministerstwo Obrony zaini­cjo­wało w 2012 r., a 14 maja 2014 r. rząd Republiki Słowackiej przy­jął „Koncepcję roz­woju Sił Powietrznych Sił Zbrojnych RS”, któ­rej waż­nym ele­men­tem był pro­jekt Wielozadaniowe Samoloty Taktyczne – wymiana samo­lo­tów myśliw­skich poprzez dzierżawę/zakup godzin lotu z 2 maja 2014 r. 18 marca 2015 r. rząd wydał zgodę na roz­po­czę­cie nego­cja­cji z wła­dzami Szwecji na temat dzier­żawy ośmiu samo­lo­tów Saab JAS 39C/D Gripen, a także zaini­cjo­wa­nie pierw­szych kon­tak­tów z admi­ni­stra­cją Stanów Zjednoczonych doty­czą­cych moż­li­wo­ści dostaw uzbro­je­nia, sys­te­mów walki elek­tro­nicz­nej i łącz­no­ści do samo­lo­tów JAS 39. Warunki zapro­po­no­wane przez stronę szwedzką nie były jed­nak zado­wa­la­jące.
Aby zaist­niała moż­li­wość alter­na­tyw­nych spo­so­bów naby­cia wie­lo­za­da­nio­wych tak­tycz­nych samo­lo­tów bojo­wych, czy to poprzez zakup nowych maszyn bądź leasing lub dzier­żawę, sło­wacki rząd przy­jął 29 wrze­śnia 2016 r. uchwałę, która umoż­li­wiała pro­wa­dze­nie bez­po­śred­nich nego­cja­cji mię­dzy­rzą­do­wych w celu prze­dys­ku­to­wa­nia warun­ków pozy­ska­nia fabrycz­nie nowych samo­lo­tów i naka­zy­wała zapre­zen­to­wa­nie ich wyni­ków do 30 wrze­śnia 2017 r. Następnie zapy­ta­nia o prze­sła­nie warun­ków sprze­daży samo­lo­tów, w tym ofert ceno­wych, skie­ro­wano do władz trzech państw: Federacji Rosyjskiej, Królestwa Szwecji i Stanów Zjednoczonych Ameryki. Zapisanego w uchwale rządu ter­minu nie udało się jed­nak dotrzy­mać i 25 wrze­śnia 2017 r. prze­su­nięto go na 29 czerwca 2018 r.
Z racji stra­te­gicz­nej decy­zji eli­mi­na­cji uza­leż­nie­nia od sprzętu woj­sko­wego sowiec­kiej pro­we­nien­cji, a także z innych wzglę­dów woj­skowo-poli­tycz­nych, oferta rosyj­skiej kor­po­ra­cji RSK MiG, doty­cząca samo­lo­tów MiG-29M/M2, została odrzu­cona. W związku z tym w fina­ło­wej roz­grywce pozo­stały dwa samo­loty. W przy­padku Szwecji przed­mio­tem oferty były samo­loty Saab JAS 39C/D Gripen. Szwecja to ważny part­ner Słowacji w ramach Unii Europejskiej, a także kraj bli­sko współ­pra­cu­jący z NATO. Zakup Gripenów przez Słowację z pew­no­ścią wzmoc­niłby euro­pej­ski prze­mysł obronny i dałby impuls do roz­woju kon­tak­tów bila­te­ral­nych w tej sfe­rze.
W przy­padku Stanów Zjednoczonych oferta doty­czyła samo­lo­tów Lockheed Martin F-16 Block 7072. Stany Zjednoczone to stra­te­giczny sojusz­nik Słowacji, a zamó­wie­nie samo­lo­tów F-16 wkrótce po śmi­głow­cach UH-60M wpły­nę­łoby na dal­sze zacie­śnie­nie tego part­ner­stwa i zwięk­szy­łoby poten­cjał w roz­mo­wach o roz­sze­rze­niu współ­pracy eko­no­micz­nej, a także w sfe­rze bez­pie­czeń­stwa.

Liczba samo­lo­tów, per­so­nelu, godzin lotu

Wspomniany doku­ment Koncepcja roz­woju Sił Powietrznych SZ RS okre­ślał mini­malną liczbę nowych wie­lo­za­da­nio­wych tak­tycz­nych samo­lo­tów bojo­wych na 14 (co odpo­wiada poko­jo­wemu eta­towi eska­dry lot­nic­twa tak­tycz­nego NATO, czyli 12 samo­lo­tom jed­no­miej­sco­wym i dwóm dwu­miej­sco­wym bez rezerw ope­ra­cyj­nych). Jednocześnie, według przed­sta­wi­cieli Ministerstwa Obrony, do zapew­nie­nia w peł­nym zakre­sie posta­wio­nych zadań nie­zbędne jest dys­po­no­wa­nie co naj­mniej 15 w pełni wyszko­lo­nymi pilo­tami (w wywia­dzie tele­wi­zyj­nym 27 lipca 2018 r. mini­ster obrony stwier­dził, że koniecz­nych będzie 21 pilo­tów, choć stan­dardy NATO mówią o mini­mal­nie 1,5 załogi na samo­lot, co daje 24 pilo­tów). Minimalny roczny nalot pilota w pań­stwie NATO został okre­ślony w doku­men­cie Allied Command Operations Forces Standards, Volume III – Air Forces na 180 godzin, z tego do 40 godzin na symu­la­to­rze lotu. Jeśli wobec tego przy­jąć mini­malny nalot 140 h i 15 ope­ra­cyj­nych pilo­tów, nie­zbędne jest osią­gnię­cie rocz­nego nalotu 2100 h.

  • Michal J. Stolár, Martin Stolár

To jest skrócona wersja artykułu.

CZYTAJ E-WYDANIE KUP WYDANIE PAPIEROWE