Europejskie Dowództwo Lotnictwa Transportowego

C-130 i C-160: dwaj weterani floty EATC sfotografowani na lotnisku w Eindhoven: belgijski C-130H i niemiecki C-160D. Fot. Mike Schoenmaker

C-130 i C-160: dwaj wete­rani floty EATC sfo­to­gra­fo­wani na lot­ni­sku w Eindhoven: bel­gij­ski C-130H i nie­miecki C-160D. Fot. Mike Schoenmaker

Jednym z głów­nych celów European Air Transport Command (EATC) jest zwięk­sze­nie moż­li­wo­ści prze­wo­zo­wych euro­pej­skich sił powietrz­nych. Dowództwo to inte­gruje wysi­łek lot­nic­twa trans­por­to­wego prze­ka­zany do jego dys­po­zy­cji, a także zwięk­sza inte­ro­pe­ra­cyj­ność w zakre­sie trans­portu lot­ni­czego. Dzięki temu zasoby lot­nic­twa trans­por­to­wego są wyko­rzy­sty­wane z mak­sy­malną efek­tyw­no­ścią.

W okre­sie zim­nej wojny wśród euro­pej­skich człon­ków NATO pano­wało prze­ko­na­nie, że kon­flikt z Układem Warszawskim będzie pro­wa­dzony w Europie i w jej pobliżu. Dlatego pie­nią­dze z budże­tów na obron­ność prze­zna­czano głów­nie na tak­tyczne samo­loty bojowe prze­zna­czone do obrony powietrz­nej i wspar­cia wojsk. Te pań­stwa Sojuszu Północnoatlantyckiego, które było stać na posia­da­nie wła­snego lot­nic­twa trans­por­to­wego, uży­wały głów­nie samo­lo­tów do trans­portu tak­tycz­nego, takich jak Lockheed C-130 Hercules, Transall C-160, Aeritalia G.222 czy Fokker F27 Friendship.
Po upadku Muru Berlińskiego w 1989 r. i woj­nie w Zatoce Perskiej w 1991 r. stało się jasne, że przy­szłe kon­flikty zbrojne będą się toczyły poza naszym kon­ty­nen­tem. Aby było moż­liwe szyb­kie dostar­cze­nie per­so­nelu i ładun­ków do rejo­nów kon­flik­tów zbroj­nych, potrzebne były samo­loty trans­portu stra­te­gicz­nego, o dużym zasięgu i udźwigu. Holandia była jed­nym z pierw­szych państw w Europie, które dostrze­gły taką potrzebę i zaku­piła dwa samo­loty komu­ni­ka­cyjne McDonnell Douglas DC-10 od prze­woź­nika Martin Air. Oba, po kon­wer­sji na wie­lo­za­da­niowe samo­loty trans­por­towe i tan­ko­wa­nia powietrz­nego tra­fiły do służby w Siłach Powietrznych Holandii w 1995 r.

Pożądana współ­praca

Operacja sta­bi­li­za­cyjna NATO w Afganistanie jak i inne dzia­ła­nia tego typu poka­zały, że człon­ko­wie soju­szu nie dys­po­nują wyma­ga­nymi do tego moż­li­wo­ściami prze­wo­zo­wymi jak rów­nież nie są w sta­nie odpo­wied­nio ich koor­dy­no­wać. Jedynym roz­wią­za­niem pro­blemu oka­zała się być daleko idąca mię­dzy­na­ro­dowa współ­praca. Ppłk Angélique, holen­der­ski praw­nik pra­cu­jący dla EATC mówi: Pierwszy pomysł współ­pracy mię­dzy­na­ro­do­wej poja­wił się w 1999 r. Kolejno powstały European Air Transport Coordination Cell (euro­pej­ska komórka koor­dy­na­cji trans­portu lot­ni­czego), a następ­nie European Airlift Center (euro­pej­skie cen­trum trans­portu lot­ni­czego), by sko­or­dy­no­wać wysiłki w zakre­sie trans­portu lot­ni­czego pomię­dzy róż­nymi pań­stwami. Z róż­nymi efek­tami. Po 10 latach nowe stu­dia i kon­sul­ta­cje pod­jęły w tym zakre­sie Belgia, Francja, Holandia i Niemcy. W ich wyniku doszło do zor­ga­ni­zo­wa­nia 1 wrze­śnia 2010 r. Europejskiego Dowództwa Lotnictwa Transportowego z sie­dzibą w Eindhoven w Holandii. EATC jesz­cze w tym samym roku prze­jęło ope­ra­cyjną kon­trolę nad nie­miec­kimi, fran­cu­skimi i holen­der­skimi samo­lo­tami trans­por­to­wymi. W 2011, 2014 i w 2016 r. także Belgia, Hiszpania i Włochy oddały do dys­po­zy­cji swoje trans­por­towce. Luksemburg dołą­czył w 2012 r., nie mając wła­snych sił powietrz­nych ofe­ruje cywilne środki ewa­ku­acji medycz­nej, odda­jąc je pod kon­trolę EATC. Dzięki temu dzia­łal­ność dowódz­twa jest finan­so­wana przez sie­dem państw.

Organizacja

Ppłk Angélique wymie­nia nastę­pu­jące cele dzia­ła­nia EATC: Koncentrujemy się na połą­cze­niu moż­li­wo­ści ope­ra­cyj­nych państw człon­kow­skich oraz na pod­nie­sie­niu efek­tyw­no­ści i wydaj­no­ści trans­portu lot­ni­czego, tan­ko­wa­nia powietrz­nego oraz misji ewa­ku­acji medycz­nej. EATC inte­gruje wszyst­kie prze­ka­zane zasoby naro­dowe, w tym samo­loty, by zapew­nić eko­no­miczne ich wyko­rzy­sta­nie oraz by zwięk­szyć inte­ro­pe­ra­cyj­ność pomię­dzy pań­stwami na tym polu. Aby to zapew­nić, EATC ma odpo­wied­nią struk­turę orga­ni­za­cyjną. Naczelnym orga­nem dowódz­twa jest Multinational Air Transport Committee (MATraC – wie­lo­na­ro­dowy komi­tet trans­portu lot­ni­czego), będący naj­wyż­szym orga­nem decy­zyj­nym. Podlegają mu sze­fo­wie lot­nic­twa trans­por­to­wego państw człon­kow­skich. Ponadto w dowódz­twie znaj­dują się odpo­wied­nie wydziały. Wzajemnie powią­zane piony to Wydział Procedur i Wsparcia (Policy & Support Division), Wydział Operacyjny (Operational Division) i Wydział Funkcjonalny (Functional Division). Poszczególne wydziały ści­śle współ­pra­cują, kon­cen­tru­jąc się na efek­tyw­no­ści i eko­no­mii wyko­rzy­sta­nia zaso­bów trans­por­to­wych.
Ppłk pil. Marco, ofi­cer szta­bowy z Wydziału Procedur i Wsparcia dodaje: Mój wydział zabez­pie­cza aktyw­ność i wypra­co­wuje pro­ce­dury postę­po­wa­nia w dowódz­twie EATC. Zapewniamy także kon­takty robo­cze z orga­nami zewnętrz­nymi, a ponadto jeste­śmy mózgiem ini­cju­ją­cym nowe roz­wią­za­nia w zakre­sie trans­portu lot­ni­czego i tan­ko­wa­nia powietrz­nego. Wydział odpo­wiada też za kwe­stie prawne, finan­sowe i inne zwią­zane z zarzą­dza­niem biz­ne­so­wym.
Wydział Operacyjny pla­nuje, sta­wia zada­nia i kon­tro­luje wyko­na­nie misji trans­por­to­wych w imie­niu państw człon­kow­skich zarówno w cza­sie pokoju jak i kry­zysu. W pio­nie ope­ra­cyj­nym zarzą­dza się dzia­ła­niami samo­lo­tów trans­por­to­wych, w celu mak­sy­ma­li­zo­wa­nia ich efek­tyw­no­ści, poprzez łącze­nie i wydzie­la­nie. Aby to zapew­nić, wydział składa się z komó­rek odpo­wia­da­ją­cych za poszcze­gólne cykle: pla­no­wa­nia, zada­nio­wa­nia, kon­troli i mel­do­wa­nia o misjach, a także zapew­nia infor­ma­cje o cha­rak­te­rze roz­po­znaw­czym. Ppłk Marco mówi: Mamy w gra­ni­cach 160 samo­lo­tów do dys­po­zy­cji, w tym około 130 trans­por­to­wych, 19 tan­ko­wa­nia powietrz­nego i 7 do prze­wozu waż­nych oso­bi­sto­ści. Średnio EATC pla­nuje i nad­zo­ruje 60 – 70 lotów dzien­nie. Kilka spo­śród „naszych” samo­lo­tów może być rów­nież uży­wa­nych do ewa­ku­acji medycz­nej.
Wydział Funkcjonalny działa jako komórka stan­da­ry­za­cji kon­cep­cji, har­mo­ni­zuje naro­dowe dok­tryny uży­cia środ­ków trans­portu i tan­ko­wa­nia powietrz­nego, stan­da­ry­zuje wyma­ga­nia szko­le­niowe, a także regu­la­cje i pro­ce­dury naro­dowe. EATC stara się ujed­no­li­cić spo­soby szko­le­nia, regu­la­cje i pro­ce­dury oraz wspar­cie logi­styczne. Dowództwo pro­wa­dzi stu­dia umoż­li­wia­jące wypra­co­wa­nie jed­no­li­tych pro­ce­dur i stan­dar­dów na polu trans­portu lot­ni­czego.

  • Mike Schoenmaker, Niels Hoogenboom

To jest skrócona wersja artykułu.

CZYTAJ E-WYDANIE KUP WYDANIE PAPIEROWE