Dziesięć lat eks­plo­ata­cji samo­lotu F-16 Jastrząb w Polsce

Dziesięć lat eksploatacji samolotu F-16 Jastrząb w Polsce

Dziesięć lat eks­plo­ata­cji samo­lotu F-16 Jastrząb w Polsce

Początek lat dzie­więć­dzie­sią­tych ubie­głego wieku to roz­po­czę­cie dłu­go­trwa­łego pro­cesu restruk­tu­ry­za­cji i moder­ni­za­cji tech­nicz­nej Sił Zbrojnych RP. Zaprezentowana w 1992 r. „Polityka bez­pie­czeń­stwa i stra­te­gia obronna RP” okre­ślała cele dłu­go­fa­lowe zarówno dla pań­stwa pol­skiego jak i Sił Zbrojnych w postaci wstą­pie­nia do NATO oraz Unii Europejskiej. Przyjęty kie­ru­nek roz­woju kraju wymu­sił rów­nież przy­go­to­wa­nie kon­kret­nych pla­nów moder­ni­za­cyj­nych armii, dosto­so­wu­ją­cych ją do reali­za­cji zadań wyni­ka­ją­cych z człon­ko­stwa w pro­gra­mie „Partnerstwo dla pokoju”, a doce­lowo w NATO.

Poważna trans­for­ma­cja cze­kała rów­nież lot­nic­two Sił Zbrojnych RP. Zmiany struk­tu­ralne połą­czyły Wojska Lotnicze z Wojskami Obrony Powietrznej Kraju w jedną całość. Stopniowa reduk­cja ich liczeb­no­ści spo­wo­do­wała likwi­da­cję kor­pusu lot­ni­czego, prze­kształ­ce­nie dowództw dywi­zji lot­ni­czych w bry­gady, roz­wią­za­nie puł­ków, a w ich miej­sce stwo­rze­nie samo­dziel­nych eskadr i baz lot­ni­czych zabez­pie­cza­ją­cych ich dzia­łal­ność.
Transformacja to rów­nież poważne zmiany pro­ce­dur lot­ni­czych. Rozpoczęto stop­niowe wpro­wa­dza­nie języka angiel­skiego jako stan­dardu w ope­ra­cjach lot­ni­czych. Zmieniono sze­reg doku­men­tów, dosto­so­wu­jąc je do nowych realiów zachod­niego świata. Zaznaczyła się koniecz­ność przej­ścia lot­nic­twa woj­sko­wego z jed­no­stek metrycz­nych na jed­nostki anglo­sa­skie.
Kolejna część prze­mian Sił Zbrojnych RP ze śro­do­wi­ska Układu Warszawskiego do Sojuszu Północnoatlantyckiego to poważne zmiany sprzę­towe. W latach dzie­więć­dzie­sią­tych w pol­skim lot­nic­twie bojo­wym trzon sta­no­wiły kon­struk­cje radziec­kie: różne wer­sje samo­lotu myśliw­skiego MiG-21, myśliwce MiG-23 w licz­bie jed­nego pułku oraz MiG-29 w licz­bie jed­nej eska­dry. Uzupełnieniem myśliw­ców były pozy­skane w poło­wie lat osiem­dzie­sią­tych samo­loty myśliw­sko-bom­bowe Su-22.
Wobec koniecz­no­ści reduk­cji armii oraz potrzeb moder­ni­za­cyj­nych, we wrze­śniu 1997 r. opra­co­wano „Plan moder­ni­za­cji Sił Zbrojnych na lata 1998 – 2012 (tzw. plan 15-letni „Armia 2012”). Plan ten zakła­dał koniecz­ność zakupu wie­lo­za­da­nio­wego samo­lotu myśliw­skiego w miej­sce wyco­fy­wa­nych samo­lo­tów MiG-21 oraz MiG-23. Dokument zakła­dał roz­pi­sa­nie kon­kursu na taki samo­lot jesz­cze w 1997 r., co miało zagwa­ran­to­wać jego wpro­wa­dze­nie do służby w 2001 r. W paź­dzier­niku 1997 r. w Ministerstwie Obrony Narodowej roz­po­częły się prace zwią­zane z przy­go­to­wa­niem prze­targu na dostawę nowo­cze­snego wie­lo­za­da­nio­wego samo­lotu myśliw­skiego oraz lot­ni­czych środ­ków bojo­wych. Na pod­sta­wie pro­gramu „Armia 2012” pla­no­wano zakup 160 takich maszyn. W odpo­wie­dzi na zapy­ta­nia ofer­towe, swoje oferty przy­słały prak­tycz­nie wszyst­kie liczące się firmy lot­ni­cze, pro­du­ku­jące poszu­ki­wany sprzęt. Wkrótce też stało się jasne, że na placu boju pozo­staną ame­ry­kań­ski samo­lot Lockheed Martin F-16, a także fran­cu­ski Dassault Mirage 2000 – 5 i szwedzko-bry­tyj­ski SAAB-BAE Systems Gripen. Niestety, mini­ster obrony naro­do­wej Stanisław Dobrzański ustę­po­wał z urzędu, a nowy mini­ster Janusz Onyszkiewicz wstrzy­mał reali­za­cję planu „Armia 2012” i zde­cy­do­wał o opra­co­wa­niu nowego planu 15-let­niego na lata 2001 – 2015, zna­nego jako „Armia 2015”. Procedura prze­tar­gowa na samo­lot wie­lo­za­da­niowy miała być uru­cho­miona w 2001 r.

  • Grzegorz Ślusarz, Łukasz Gradziński, Bartosz Bera

To jest skrócona wersja artykułu.

CZYTAJ E-WYDANIE KUP WYDANIE PAPIEROWE