Czy Wisła i Narew zwięk­szą poten­cjał obronny Polski?

samobieżny zestaw przeciwlotniczy Poprad

Polski prze­mysł obronny ma duże doświad­cze­nie w opra­co­wy­wa­niu i pro­duk­cji sprzętu obrony prze­ciw­lot­ni­czej. Świadczą o tym takie wyroby jak samo­bieżny zestaw prze­ciw­lot­ni­czy Poprad…

Dysponowanie przez pań­stwo sku­tecz­nym sys­te­mem obrony powietrz­nej bez­po­śred­nio prze­kłada się na zdol­no­ści obronne poszcze­gól­nych ele­men­tów jego sys­temu bez­pie­czeń­stwa, w tym przede wszyst­kim na żywot­ność pod­sys­temu kie­ro­wa­nia kra­jem w sta­nie kry­zysu i wojny. System OP two­rzy i zabez­pie­cza warunki do wyko­na­nia zadań obron­nych przez siły zbrojne, zarówno w cza­sie wojny jak i pokoju. Podstawową skła­dową sys­temu obrony powietrz­nej jest obrona prze­ciw­lot­ni­cza i prze­ciw­ra­kie­towa, która odpo­wiada za: osłonę ele­men­tów infra­struk­tury kry­tycz­nej pań­stwa i wojsk przed roz­po­zna­niem oraz ata­kami środ­ków napadu powietrz­nego, a także przed ata­kami ter­ro­ry­stycz­nymi z powie­trza. Brak sku­tecz­nych środ­ków obrony prze­ciw­lot­ni­czej i prze­ciw­ra­kie­to­wej dys­kre­dy­tuje cały sys­tem obronny.

M ini­ster­stwo Obrony Narodowej, reali­zu­jąc Plan Modernizacji Technicznej Sił Zbrojnych na lata 2013 – 2022, okre­śliło potrzeby ilo­ściowe i jako­ściowe nowych urzą­dzeń oraz sys­te­mów uzbro­je­nia, które mają zagwa­ran­to­wać osią­gnię­cie okre­ślo­nych zdol­no­ści przez siły zbrojne. W pro­gra­mie bra­kuje jed­nak okre­śle­nia, jakie zdol­no­ści w efek­cie jego reali­za­cji, powi­nien osią­gnąć pol­ski prze­mysł zbro­je­niowy. Problem ten jest bar­dzo istotny z powodu kształ­to­wa­nia poten­cjału obron­nego naszego pań­stwa, za który odpo­wiada rząd RP. Na wiel­kość tego poten­cjału istotny wpływ mają m. in.: zdol­no­ści i poten­cjał bojowy sił zbroj­nych, sku­tecz­ność służb dyplo­ma­tycz­nych i woj­sko­wych służb spe­cjal­nych, a także prze­mysł zbro­je­niowy. Zważywszy na te cztery czyn­niki jed­no­znacz­nie widać, które z nich są fun­da­men­tami poten­cjału obron­nego pań­stwa. Pozostawienie prze­my­słu zbro­je­nio­wego samemu sobie i stwo­rze­nie jedy­nie prze­sła­nek moty­wu­ją­cych do roz­woju i pro­duk­cji, czy zachę­ca­nie do reali­za­cji eks­portu, to tro­chę za mało. Za zagra­nicz­nymi kon­ku­ren­tami na ryn­kach eks­por­to­wych stoją agendy rzą­dowe takich państw jak: Stany Zjednoczone, Chiny, Francja, Izrael, Rosja itp. W warun­kach tak sil­nej rywa­li­za­cji brak zaan­ga­żo­wa­nia władz pań­stwo­wych nie zapewni roz­woju eks­portu. Ponadto na świe­cie obo­wią­zuje zasada, że eks­por­tuje się sprzęt, który jest w uzbro­je­niu wła­snych sił zbroj­nych.
W przy­padku naj­bar­dziej zaawan­so­wa­nego uzbro­je­nia i sprzętu, pol­ski prze­mysł nie dys­po­nuje czę­ścią zdol­no­ści i tech­no­lo­gii, co bynaj­mniej nie jest efek­tem złego zarzą­dza­nia. Są to zaszło­ści histo­ryczne, wyni­ka­jące jesz­cze z uwa­run­ko­wań jakie obo­wią­zy­wały w RWPG i reali­zo­wa­nej przez ZSRS poli­tyki wobec państw Układu Warszawskiego, gdzie klu­czowe tech­no­lo­gie zawsze pozo­sta­wały wyłącz­nie w gestii ZSRS. Okres trans­for­ma­cji ustro­jo­wej umoż­li­wił zre­struk­tu­ry­zo­wa­nie zakła­dów i dosto­so­wa­nie ich do naro­do­wych potrzeb, ale nie zli­kwi­do­wał luki tech­no­lo­gicz­nej. Dodatkowo trans­for­ma­cja „prze­wy­mia­ro­wa­nego” pod wzglę­dem zdol­no­ści wytwór­czych prze­my­słu nie sprzy­jała roz­wo­jowi zdol­no­ści do opra­co­wy­wa­nia wła­snego know-how. Nie zmie­nia­jąc tej sytu­acji i nie two­rząc warun­ków do uzu­peł­nia­nia luk tech­no­lo­gicz­nych w pol­skim prze­my­śle zbro­je­nio­wym, kon­ty­nu­ujemy poli­tykę z cza­sów PRL. Wyjściem z tej sytu­acji jest okre­śle­nie zdol­no­ści, jakie prze­mysł po reali­za­cji planu moder­ni­za­cji tech­nicz­nej ma osią­gnąć i kon­se­kwen­cja w two­rze­niu nie­zbęd­nych warun­ków. Samo okre­śle­nie celów dla prze­my­słu i posta­wie­nie zadań to za mało, potrzeba kon­kret­nego wspar­cia w postaci inwe­sty­cji, licen­cji, a także pozy­ska­nia off­setu. Decydentem w tej kwe­stii jest dziś MON i on decy­duje, w jakim stop­niu pol­skie przed­się­bior­stwa, a w jakim zagra­niczne pod­mioty, będą reali­zo­wać pro­gram moder­ni­za­cji tech­nicz­nej SZ RP i w jakim stop­niu dopil­no­wany zosta­nie inte­res pol­skiego prze­my­słu zbro­je­nio­wego, toż­samy z inte­re­sem naro­do­wym. Minister Obrony Narodowej od 16 listo­pada 2015 r. wyko­nuje upraw­nie­nia wyni­ka­jące z posia­da­nia praw z akcji Polskiej Grupy Zbrojeniowej S.A., nale­żą­cych do Skarbu Państwa. Fakt ten jest jedną z prze­sła­nek, która będzie sprzy­jać pozy­tyw­nym zmia­nom w zakre­sie powięk­sza­nia poten­cjału obron­nego. Drugą jest kon­so­li­da­cja pol­skiego prze­my­słu zbro­je­nio­wego i utwo­rze­nie PGZ. By pozy­tyw­nie oce­nić wyko­na­nie planu moder­ni­za­cji tech­nicz­nej, powinny zostać osią­gnięte dwa cele. Pierwszy to ocze­ki­wany wzrost poten­cjału bojo­wego Wojska Polskiego. Drugi to osią­gnię­cie przez PGZ pozy­cji, dys­po­nu­ją­cego odpo­wied­nimi kom­pe­ten­cjami tech­nicz­nymi i tech­no­lo­gicz­nymi, lidera w zaopa­try­wa­niu Sił Zbrojnych RP.
Ujęty w Planie Modernizacji Technicznej Sił Zbrojnych na lata 2013 – 2022 Program Operacyjny „System Obrony Powietrznej” obej­muje pozy­ska­nie:

  • prze­ciw­lot­ni­czych zesta­wów rakie­to­wych śred­niego zasięgu Wisła,
  • prze­ciw­lot­ni­czych zesta­wów rakie­to­wych krót­kiego zasięgu Narew,
  • samo­bież­nych prze­ciw­lot­ni­czych zesta­wów rakie­to­wych Poprad,
  • prze­no­śnych prze­ciw­lot­ni­czych zesta­wów rakie­to­wych Grom/Piorun,
  • prze­ciw­lot­ni­czych sys­te­mów rakie­towo-arty­le­ryj­skich bli­skiego zasięgu Pilica,
  • zdol­nych do prze­rzutu trój­w­spół­rzęd­nych sta­cji radio­lo­ka­cyj­nych Soła/Bystra,
  • prze­ciw­lot­ni­czych arty­le­ryj­skich środ­ków ognio­wych Noteć.
  • Andrzej Kiński

To jest skrócona wersja artykułu.

CZYTAJ E-WYDANIE KUP WYDANIE PAPIEROWE