Ciężkie tere­nowe pod­wo­zia w ukła­dzie 10×10 cz. II

Na przestrzeni ponad cwiercwiecza Oshkosh przekazal tylko Silom Zbrojnym Stanow Zjednoczonych kilka tysiecy ciezarowek w ukladzie 10×10, czyli wielokrotnie wiecej, niz wszyscy inni producenci razem wzieci uzytkownikom z calego swiata. Na zdjeciu pojazd rodziny LVRS opuszcza poklad ladunkowy poduszkowca desantowego LCAC.

Na prze­strzeni ponad cwier­cwie­cza Oshkosh prze­ka­zal tylko Silom Zbrojnym Stanow Zjednoczonych kilka tysiecy cie­za­ro­wek w ukla­dzie 10×10, czyli wie­lo­krot­nie wie­cej, niz wszy­scy inni pro­du­cenci razem wzieci uzyt­kow­ni­kom z calego swiata. Na zdje­ciu pojazd rodziny LVRS opusz­cza poklad ladun­kowy podusz­kowca desan­to­wego LCAC.

W dru­giej czę­ści arty­kułu kon­ty­nu­ujemy prze­gląd zachod­nich cięż­kich tere­no­wych pod­wozi wie­lo­osio­wych w ukła­dzie napę­do­wym 10×10. Tym razem sku­pimy się na kon­struk­cjach powsta­łych w ame­ry­kań­skiej spółce Oshkosh Defense, a dokład­nie mode­lach serii PLS, LVSR i MMRS.

Militarny dział ame­ry­kań­skiej kor­po­ra­cji Oshkosh – Oshkosh Defense – dys­po­nuje naj­więk­szym w sek­to­rze doświad­cze­niem w pro­jek­to­wa­niu i budo­wie wie­lo­osio­wych cię­ża­ró­wek tere­no­wych. Dostarczył ich po pro­stu wie­lo­krot­nie wię­cej niż wszy­scy kon­ku­renci razem wzięci. Firma od kilku dekad zaopa­truje naj­więk­szego ich odbiorcę – Siły Zbrojne Stanów Zjednoczonych, które setki czy nawet tysiące sztuk wyko­rzy­stuje nie tylko jako spe­cja­li­styczne kom­ple­ta­cje, ale także jako powszechny sprzęt sze­roko rozu­mia­nego wspar­cia logi­stycz­nego.

PLS

W 1993 r. Oshkosh Defense zaczęło prze­ka­zy­wać US Army pierw­sze auta PLS (Palletized Load System, Spaletyzowany System Ładunkowy). PLS to sys­tem dostaw w ramach sieci woj­sko­wego wspar­cia logi­stycz­nego, skła­da­jący się z nośnika z inte­gral­nym sys­te­mem do zała­dunku i roz­ła­dunku, przy­czepy i demon­to­wal­nych nad­wozi cargo. Samochód jest 5-osio­wym warian­tem 10×10, stan­dar­dowo 4-osio­wej cięż­kiej cię­ża­rówki tak­tycz­nej HEMTT (Heavy Expanded Mobility Tactical Truck).
PLS wystę­puje w dwóch pod­sta­wo­wych kon­fi­gu­ra­cjach zada­nio­wych (mis­sion con­fi­gu­ra­tions) – M1074 i M1075. M1074 ma hydrau­liczny hakowy sys­tem zała­dow­czy, obsłu­gu­jący plat­formy ładun­kowe stan­dardu NATO, w pełni wymienne pomię­dzy PLS i HEMTT-LHS, kom­pa­ty­bilne z porów­ny­wal­nymi sys­te­mami w siłach zbroj­nych Wielkiej Brytanii, Niemiec i Francji. System powstał z myślą o wspar­ciu, ope­ru­ją­cych na linii frontu lub w bez­po­śred­nim styku z nią, wysu­nię­tych jed­no­stek wspar­cia arty­le­ryj­skiego (155 mm hau­bi­co­ar­mata M109, polowy sys­tem rakie­towy M270 MLRS). M1075 wyko­rzy­stuje się zaś w połą­cze­niu z przy­czepą M1076 i nie ma on żura­wia prze­ła­dun­ko­wego. Oba typy wysoce mobil­nych tak­tycz­nie pojaz­dów są przede wszyst­kim prze­zna­czone do prze­rzutu róż­nych ładun­ków na duże dystanse, dostaw na szcze­blu ope­ra­cyj­nym, tak­tycz­nym i stra­te­gicz­nym oraz innych misji. W PLS sto­suje się wiele warian­tów znor­ma­li­zo­wa­nych plat­form ładun­ko­wych. Standardowe, pozba­wione bocz­nych burt, służą do trans­portu palet z amu­ni­cją. Pojazdy mogą też zabie­rać znor­ma­li­zo­wane pojem­niki, kon­te­nery, kon­te­nery-cysterny i moduły ze sprzę­tem inży­nie­ryj­nym. Wszystkie mogą być wymie­niane nie­zwy­kle szybko, ze względu na w pełni modu­łowe roz­wią­za­nie. Przykładowo tzw. inży­nie­ryjne moduły misyjne PLS zawie­rają: M4 – moduł dys­try­bu­cji masy bitu­micz­nej, M5 – moduł mobil­nej beto­no­mie­szarki, M6 – wywrotkę. Uzupełniają je m.in. moduły pali­wowe, w tym polo­wego dys­try­bu­tora paliw czy dys­try­bu­tora wody.
Sam samo­chód klasy tona­żo­wej cięż­kiej cechuje się ładow­no­ścią 16 500 kg. Ładunek o takiej samej masie może zabrać także przy­czepa, spe­cjal­nie zapro­jek­to­wana do prze­wozu palet czy kon­te­ne­rów, w tym prze­su­wa­nych przez urzą­dze­nie hakowe z samo­chodu. Kierowca kon­tro­luje pracę urzą­dze­nia zała­dun­ko­wego bez koniecz­no­ści opusz­cza­nia kabiny – doty­czy to wszel­kich wyko­ny­wa­nych ope­ra­cji, w tym peł­nego cyklu pracy urzą­dze­nia – posa­do­wie­nia i zdję­cia platformy/kontenera z cię­ża­rówki oraz prze­su­wa­nia plat­form i kon­te­ne­rów na powierzchni gruntu. Załadunek i roz­ła­du­nek auta trwają po ok. 30 s, pod­czas gdy zestawu z przy­czepą ponad dwie minuty.
Seryjnie kabina jest dwu­oso­bowa, krótka, dzienna, mocno wysu­nięta do przodu i obni­żona. Można na niej zamon­to­wać zewnętrzny pan­cerz modu­łowy. Ma dachowy luk ewa­ku­acyjny z obrot­nicą do km.
Napęd samo­cho­dów sys­temu PLS sta­nowi sil­nik wyso­ko­prężny Detroit Diesel 8V92TA, osią­ga­jący moc mak­sy­malną 368 kW/500 KM. W połą­cze­niu z auto­ma­tyczną skrzy­nią prze­kła­dniową, sta­łym napę­dem wszyst­kich osi, cen­tral­nym sys­te­mem pom­po­wa­nia kół i poje­dyn­czym ogu­mie­niem na nich, gwa­ran­tuje to poko­ny­wa­nie, nawet w pełni zała­do­wa­nym, nie­mal każ­dego terenu i dotrzy­ma­nie kroku pojaz­dom gąsie­ni­co­wym, do wspar­cia któ­rych prze­zna­czono zresztą PLS. Na duże odle­gło­ści pojazdy mogą być prze­rzu­cane samo­lo­tami C-17 Globemaster III i C-5 Galaxy.
PLS był eks­plo­ato­wany w Bośni, Kosowie, Afganistanie i Iraku. Jego warian­tami są:

  • M1120 HEMTT LHS – cię­ża­rówka M977 8×8 z hako­wym sys­te­mem zała­dow­czym wyko­rzy­sta­nym w PLS. W US Army weszła do użytku w 2002 r. System ten opiera się na tych samych plat­for­mach trans­por­to­wych, co PLS i może być sprzę­gany z przy­cze­pami typu M1076;
  • PLS A1 – naj­now­sza, głę­boko zmo­der­ni­zo­wana wer­sja ory­gi­nal­nych cię­ża­ró­wek wyso­kiej mobil­no­ści. Wizualnie są one nie­mal iden­tyczne, ale wer­sja ta ma nieco więk­szą opan­ce­rzoną kabinę i moc­niej­szy sil­nik – tur­bo­do­ła­do­wany Caterpillar C15 ACERT, roz­wi­ja­jący moc mak­sy­malną 441,6 kW/600 KM. US Army zamó­wiła dużą par­tię zmo­dy­fi­ko­wa­nych M1074A1 i M1075A1.

Oshkosh Defense Palletized Load System (PLS) A1 M1075A1, ana­lo­gicz­nie jak poprzed­nik, ma trans­por­to­wać amu­ni­cję i inne zaopa­trze­nie oraz wyróż­nia się popra­wioną zdol­no­ścią do wyko­ny­wa­nia misji w każ­dych warun­kach kli­ma­tycz­nych i tere­no­wych, w tym na linii frontu. W takim ukła­dzie PLS two­rzy szkie­let sys­temu zasi­la­nia logi­stycz­nego i dys­try­bu­cji, zapew­nia­jąc wysoką efek­tyw­ność i wydaj­ność zała­dunku, prze­wozu i roz­ła­dunku, w tym zgod­nych z ISO plat­form i kon­te­ne­rów. Profil poten­cjal­nych zasto­so­wań pod­wo­zia w PLS może zostać roz­sze­rzony o: wspar­cie budowy i naprawy dróg, zada­nia ratow­ni­cze i ratow­ni­czo-gaśni­cze oraz tzw. skła­dowe budow­lane. W tym ostat­nim przy­padku cho­dzi o inte­gra­cję z EMMs (Engineering Mission Modules, Inżynieryjne Moduły Misji), wli­cza­jąc w to: beto­no­mie­szarkę, polowy dys­try­bu­tor paliwa, dys­try­bu­tor wody, moduł dys­try­bu­cji masy bitu­micz­nej czy wywrotkę. Moduł EMMs na pojeź­dzie funk­cjo­nuje jak każdy inny kon­te­ner, ale ma moż­li­wość pod­łą­cze­nia do sys­te­mów elek­trycz­nych, pneu­ma­tycz­nych i hydrau­licz­nych auta. Bez opusz­cza­nia kabiny ope­ra­tor może doko­nać peł­nego cyklu zała­dunku albo roz­ła­dunku w cza­sie poni­żej minuty, z kolei cię­ża­rówki i przy­czepy poni­żej pię­ciu minut, co pod­nosi efek­tyw­ność misji i bez­pie­czeń­stwo obsługi poprzez mniej­sze obcią­że­nie per­so­nelu i niż­szy sto­pień jego zagro­że­nia.

  • Jarosław Brach

To jest skrócona wersja artykułu.

CZYTAJ E-WYDANIE KUP WYDANIE PAPIEROWE