Bristol Beaufighter cz.2

WITH_1_2016_Bristol

Doskonała widocz­ność z kabiny pilota, duża pręd­kość i zwrot­ność, potężne uzbro­je­nie i zasięg czy­niły z samo­lotu Bristol Beaufighter nie­zwy­kle groźne narzę­dzie walki powietrz­nej. Na zdję­ciu wcze­sno­se­ryjny samo­lot myśliw­ski dale­kiego zasięgu Beaufighter IF z 252. Squadronu RAF Coastal Command.

Brytyjskie dwu­sil­ni­kowe samo­loty wie­lo­za­da­niowe Beaufighter były uży­wane przez 53 dywi­zjony Royal Air Force – w tym przez pol­ski 307. Dywizjon Nocnych Myśliwców „Lwowskich Puchaczy” – i 15 dywi­zjo­nów Royal Navy. Ponadto samo­loty tego typu wyko­rzy­sty­wały siły powietrzne kra­jów nale­żą­cych do Wspólnoty Narodów, w tym: Royal Australian Air Force, Royal Canadian Air Force, Royal New Zealand Air Force i South African Air Force. Używały ich także ame­ry­kań­skie US Army Air Force oraz siły powietrzne Portugalii, Turcji, Republiki Dominikany i chwi­lowo też lot­nic­two Izraela.

Służba w Fighter Command w roli noc­nego myśliwca

W okre­sie dru­giej wojny świa­to­wej samo­loty Beaufighter trzech pod­sta­wo­wych wer­sji (IF, IIF i VIF) słu­żyły w 19 dywi­zjo­nach Fighter Command, z czego 18 to dywi­zjony noc­nych myśliw­ców. Dziewiętnasty, 287. Dywizjon, był jed­nostką pozo­ra­cji prze­ciw­nika – samo­loty Beaufighter VIF (ale także Beaufighter IC i Beaufighter TF X) tra­fiły do niego w listo­pa­dzie 1944 r., czyli naj­póź­niej ze wszyst­kich i były w nim uży­wane do końca wojny. W tym cza­sie żaden z dywi­zjo­nów noc­nych myśliw­ców nie miał już w linii samo­lo­tów tego typu.
Począwszy od wrze­śnia 1940 r. w Beaufightery IF zaczęto wypo­sa­żać pięć dywi­zjo­nów, uży­wa­ją­cych dotąd myśliw­skiej wer­sji Blenheimów: w 10. Grupie 604. Dywizjon z Middle Wallop; w 11. Grupie – 29. Dywizjon prze­nie­siony po osią­gnię­ciu goto­wo­ści bojo­wej do Wellingore, a póź­niej do West Malling, 219. Dywizjon prze­nie­siony po osią­gnię­ciu goto­wo­ści bojo­wej do Tangmere; w 12. Grupie – 25. Dywizjon, który po osią­gnię­ciu goto­wo­ści bojo­wej tra­fił do Wittering i 600. Dywizjon z Catterick, w 1941 r. prze­nie­siony do 10. Grupy do bazy Colerne.
Dostawy Beaufighterów IF pozwo­liły na uzu­peł­nie­nie wymie­nio­nych dywi­zjo­nów do peł­nych sta­nów, zbu­do­wa­nie w nich prze­wi­dzia­nych tabe­lami należ­no­ści rezerw samo­lo­tów oraz bie­żące uzu­peł­nia­nie strat. Powolny start pro­duk­cji Beaufighterów spra­wił, że kolejne dwa dywi­zjony wypo­sa­żono w te samo­loty dopiero wio­sną 1941 r. – jeden poprzed­nio uży­wa­jący Blenheimów, a jeden Defiantów. Były to: w 9. Grupie 68. Dywizjon z High Ercall, póź­niej prze­nie­siony do 12. Grupy w bazie Coltishall oraz w 14. Grupie 141. Dywizjon z Ayr pod Glasgow, prze­nie­siony jesie­nią do 13. Grupy i bazy Acklington. Kolejne pięć dywi­zjo­nów powstało w ciągu wio­sny i lata 1941 r. Były to: w 9. Grupie austra­lij­ski 456. Dywizjon z Valley w pół­noc­nej Walii; w 10. Grupie pol­ski 307. Dywizjon z Exeter; w 12. Grupie – 255. Dywizjon z Hibaldstow, prze­nie­siony póź­niej do Coltishall, a wio­sną 1942 r. do 9. Grupy i bazy High Ercall; kana­dyj­ski 409. Dywizjon z Coleby Grange oraz w 13. Grupie kana­dyj­ski 406. Dywizjon z Acklington.
W pierw­szej poło­wie 1942 r. w Beaufightery wypo­sa­żono jesz­cze sześć dywi­zjo­nów, w tym dwa w Beaufightery IF: w 9. Grupie – 153. Dywizjon z Ballyhalbert w Irlandii Północnej, a w 12. Grupie 256. Dywizjon z Woodvale. Na Beaufightery IIF prze­zbro­jono pozo­stałe cztery dywi­zjony: w 10. Grupie 125. Dywizjon z Fairwood Common; w 12. Grupie – 96. Dywizjon z Wrexham, prze­nie­siony następ­nie do Honiley; w 13. Grupie kana­dyj­ski 410. Dywizjon z Acklington i w 14. Grupie nowo­ze­landzki 488. Dywizjon z Ayr. W tym momen­cie, do czerwca 1942 r., Fighter Command osią­gnęło swój mak­sy­malny stan jed­no­stek ope­ru­ją­cych na Beaufighterach – osiem­na­ście noc­nych dywi­zjo­nów myśliw­skich.
W paź­dzier­niku 1942 r. dywi­zjony te były roz­miesz­czone nastę­pu­jąco:
– 9. Grupa: 153. Dywizjon, Ballyhalbert, Beaufighter IF; 456. Dywizjon, Valley, Beaufighter VIF;
– 10. Grupa: 96. Dywizjon, Wrexham, Beaufighter IIF; 125. Dywizjon, Fairwood Common, Beaufighter VIF; 307. Dywizjon, Exeter, Beaufighter IIF; 406. Dywizjon, Predannack, Beaufighter VIF; 600. Dywizjon, Church Fenton, Beaufighter VIF; 604. Dywizjon, Middle Wallop, Beaufighter IF;
– 11. Grupa: 29. Dywizjon, West Mallig, Beaufighter IF;
– 12. Grupa: 25. Dywizjon, Church Fenton, Beaufighter IF; 68. Dywizjon, Coltishall, Beaufighter IF; 255. Dywizjon, Heniley, Beaufighter VIF; 256. Dywizjon, Woodvalve, Beaufighter IF; 409. Dywizjon, Coleby Grange,
Beaufighter VIF;
– 13. Grupa: 141. Dywizjon, Acklington, Beaufighter IF; 219. Dywizjon, Scorton, Beaufighter IF: 410. Dywizjon, Acklington, Beaufighter IIF;
– 14. Grupa: 488. Dywizjon, Ayr, Beaufighter IIF.
Jak widać z powyż­szego zesta­wie­nia, w 11. Grupie bro­nią­cej połu­dniowo-wschod­niej Anglii (w tym Londynu) przed ata­kami nie­miec­kich bom­bow­ców pozo­stał tylko jeden dywi­zjon Beaufighterów. Było to spo­wo­do­wane tym, że w sys­tem obrony powietrz­nej do paź­dzier­nika 1942 r. włą­czono już nocny dywi­zjon wypo­sa­żony w Mosquito NF II: 157. Dywizjon z Debden. W 12. Grupie też był już dywi­zjon na Mosquito NF II: 151. Dywizjon z Wittering, a także w 10. Grupie – 264. Dywizjon z Colerne. Zwraca uwagę prze­nie­sie­nie wysiłku noc­nych myśliw­ców do środ­ko­wej Anglii, Kornwalii, a także Szkocji. Było to zwią­zane z tym, że wraz z ude­rze­niem na ZSRR aktyw­ność Luftwaffe nad Wielką Brytanią znacz­nie spa­dła, więc nocne dywi­zjony myśliw­ców pod­jęły osłonę żeglugi wokół Wielkiej Brytanii w ramach wspar­cia wysiłku Coastal Command. Pozwoliło to na skie­ro­wa­nie myśliw­ców tego ostat­niego dowódz­twa do dzia­łań ofen­syw­nych – głów­nie do osłony samo­lo­tów bom­bowo-tor­pe­do­wych ata­ku­ją­cych nie­miecką żeglugę. Taki stan rze­czy spra­wił, że od końca 1942 r. nie­które dywi­zjony noc­nych myśliw­ców Fighter Command wypo­sa­żone w Beaufightery prze­nie­siono na Śródziemnomorski Teatr Działań Wojennych (TDW), do wypeł­nia­nia zadań w ramach sys­temu obrony powietrz­nej wojsk (w nocy) oraz do osłony wła­snych jed­no­stek mor­skich (w dzień).

  • Michał Fiszer, Jerzy Gruszczyński

To jest skrócona wersja artykułu.

CZYTAJ E-WYDANIE KUP WYDANIE PAPIEROWE