Boeing zakoń­czył pro­duk­cję C17A Globemaster III

LAI_3_2016_Globemaster

Amerykanie w bie­żą­cym roku zamie­rzają wyco­fać z eks­plo­ata­cji szes­na­ście samo­lo­tów C-17A Globemaster III, które będą miały sta­no­wić rezerwę sprzę­tową, ale nie wyklu­cza się także ich odsprze­da­nia. Fot. USAF

29 listo­pada ubie­głego roku z lot­ni­ska zakładu kon­cernu Boeing w Long Beach wystar­to­wał 279. ciężki samo­lot trans­por­towy C-17A Globemaster III. Samolot został prze­ba­zo­wany na lot­ni­sko Kelly Field w pobliżu San Antonio, gdzie mie­ści się nale­żące do pro­du­centa cen­trum obsługi C-17A Globemaster III. Jest to ostatni zbu­do­wany C-17A Globemaster III.

Produkt, który został prze­jęty przez kon­cern Boeing wraz z zaku­pem firmy McDonnell Douglas w 1997 r., tra­fił w swój czas. Opracowany według zało­żeń ope­ra­cyjno-tak­tycz­nych Departamentu Obrony Stanów Zjednoczonych jako następca cięż­kiego samo­lotu trans­por­to­wego Lockheed C-141 Starlifter, stał się jed­no­cze­śnie dobrym pro­duk­tem eks­por­to­wym – dotych­czas 52 cięż­kie samo­loty trans­por­towe C-17A Globemaster III tra­fiły poza gra­nice Stanów Zjednoczonych. Być może wkrótce doj­dzie do sprze­daży kolej­nych maszyn tego typu – ostat­niego egzem­pla­rza, będą­cego obec­nie wła­sno­ścią Boeinga, a także samo­lo­tów pocho­dzą­cych z nad­wy­żek sprzę­to­wych Sił Powietrznych Stanów Zjednoczonych. Konstrukcja ta dała się poznać jako wysoce odporna na uszko­dze­nia, trwała i nie­za­wodna w eks­plo­ata­cji.
12 stycz­nia bie­żą­cego roku kon­cern Pratt & Whitney dostar­czył nato­miast ostatni egzem­plarz tur­bo­wen­ty­la­to­ro­wego sil­nika o dużym stop­niu dwu­prze­pły­wo­wo­ści F117-PW-100 prze­zna­czo­nego dla samo­lo­tów trans­por­to­wych C-17A Globemaster III – łącz­nie na potrzeby samo­lo­tów tego typu wypro­du­ko­wano 1313 takich sil­ni­ków. Ich kon­struk­cja bazuje na cywil­nym modelu PW2000, który wszedł do użyt­ko­wa­nia w 1984 r. jako pierw­szy sil­nik tej klasy wyko­rzy­stu­jący elek­tro­niczny układ ste­ro­wa­nia FADEC. Pierwszymi nosi­cie­lami jed­no­stek napę­do­wych tego typu zostały samo­loty komu­ni­ka­cyjne Boeing 757. W nad­cho­dzą­cych latach pla­nuje się jedy­nie remon­to­wa­nie sil­ni­ków dotych­czas wypro­du­ko­wa­nych.
Siły Powietrzne Stanów Zjednoczonych ode­brały łącz­nie 223 cięż­kie samo­loty trans­por­towe C-17A Globemaster III. Ostatnią maszynę prze­ka­zano użyt­kow­ni­kowi 12 wrze­śnia 2013 r. W szczy­to­wym okre­sie pro­duk­cji, tj. w latach 2002 – 2009, zakłady w Long Beach opusz­czało 16 samo­lo­tów trans­por­to­wych C-17A Globemaster III rocz­nie (1991 – 1, 1992 – 4, 1993 – 5, 1994 – 8, 1995 – 6, 1996 – 6, 1997 – 7, 1998 – 10, 1999 – 11, 2000 – 13, 2001 – 14). Brak per­spek­tyw na dal­sze zle­ce­nia z ame­ry­kań­skiego Departamentu Obrony oraz nie­wiel­kie tempo zamó­wień eks­por­to­wych spo­wo­do­wało stop­niowe ogra­ni­cze­nie tempa mon­tażu do 10 samo­lo­tów rocz­nie (2010 – 14, 2011 – 12, 2012 – 10, 2013 – 10, 2014 – 7).
W 2013 r. kon­cern Boeing pod­jął decy­zję o budo­wie z wła­snych fun­du­szy dodat­ko­wych 13 samo­lo­tów trans­por­to­wych C-17A Globemaster III na eks­port, nie dys­po­nu­jąc na nie w tym momen­cie zamó­wie­niami – osta­tecz­nie liczba ta spa­dła do dzie­się­ciu (2014 – 3, 2015 – 7). Do zakoń­cze­nia budowy ostat­niego z nich, w ubie­głym roku, udało się sprze­dać dzie­więć samo­lo­tów. Ostatni, noszący cywilną reje­stra­cję N273ZD, został prze­ba­zo­wany 29 listo­pada 2015 r. z Long Beach na lot­ni­sko Kelly Field w pobliżu San Antonio. Formalnie jest to trzeci egzem­plarz z serii 13 dodat­ko­wych maszyn tego typu.
Dotychczas poza poje­dyn­czym samo­lo­tem C-17A Globemaster III utra­co­nym w kata­stro­fie (maszyna z nume­rem seryj­nym 00 – 0173 roz­biła się 28 lipca 2010 r. w pobliżu bazy Elemendorf AFB na Alasce w cza­sie tre­ningu do poka­zów lot­ni­czych, śledz­two wyka­zało że przy­czyną kata­strofy, która dopro­wa­dziła do śmierci czte­ro­oso­bo­wej załogi, był błąd pilota), wyco­fano z eks­plo­ata­cji tylko trzy samo­loty przed­se­ryjne, które wyko­rzy­sty­wano do prób na ziemi i w powie­trzu – ostatni z nich zakoń­czył służbę w 2012 r.
Od 2012 r. kon­cern Boeing reali­zuje glo­balny dzie­się­cio­letni pro­gram utrzy­ma­nia samo­lo­tów C-17A Globemaster III w goto­wo­ści ope­ra­cyj­nej, któ­rego war­tość wynosi 500 mln dola­rów.

  • Łukasz Pacholski

To jest skrócona wersja artykułu.

CZYTAJ E-WYDANIE KUP WYDANIE PAPIEROWE