Bitwa o Prusy Wschodnie 1945

Bitwa o Prusy Wschodnie 1945

Bitwa o Prusy Wschodnie 1945

Wtargnięcie do Prus Wschodnich sta­no­wiło część skła­dową ogól­nego stra­te­gicz­nego natar­cia Armii Czerwonej od Bałtyku do Karpat, roz­po­czę­tego 12 – 14 stycz­nia 1945 r., jak infor­muje „Wielka sowiecka ency­klo­pe­dia”: według planu i pod kie­run­kiem Najwyższego Naczelnego Dowódcy J. W. Stalina. Po doj­ściu do gra­nic III Rzeszy przed Siłami Zbrojnymi ZSRR posta­wiono zada­nie: zakoń­czyć roz­gro­mie­nie nie­miecko-faszy­stow­skich wojsk, dobić faszy­stow­skie zwie­rzę w jego wła­snym lego­wi­sku i zatknąć nad Berlinem sztan­dar zwycięstwa.

Plan ope­ra­cji wschod­nio­pru­skiej zakła­dał odcię­cie „gniazda nie­miec­kiego impe­ria­li­zmu” od cen­tral­nych rejo­nów Niemiec, przy­ci­śnię­cie wschod­nio­pru­skiego zgru­po­wa­nia Niemców do morza, roz­dzie­le­nie na czę­ści i znisz­cze­nie. Zadanie „odcię­cia” powie­rzono woj­skom 2. Frontu Białoruskiego mar­szałka Konstantego K. Rokossowskiego, które miały wyko­nać głę­bo­kie ude­rze­nie z dol­nego biegu rzeki Narew na Marienburg (Malbork), w kie­runku Zatoki Gdańskiej. Jednocześnie na pół­noc od jezior mazur­skich czo­łowo ude­rzał na Königsberg (Królewiec, ros. Kaliningrad) 3. Front Białoruski pod dowódz­twem gene­rała armii Iwana D. Czerniachowskiego. Wspierać go miała 43. Armia 1. Frontu Nadbałtyckiego. Dyrektywy doty­czące prze­pro­wa­dze­nia ope­ra­cji zaczep­nych skie­ro­wano do dowództw fron­tów w listo­pa­dzie-grud­niu 1944 r.
3. Frontowi Białoruskiemu (armie: 39., 5., 28., 2. Gwardyjska, 31., 11. Gwardyjska, 1. Lotnicza; kor­pusy: 1., 2. Gwardyjski Korpus Pancerny – ogó­łem 54 dywi­zje pie­choty, 2 kor­pusy pan­cerne, 6 samo­dziel­nych bry­gad pan­cer­nych, 1 rejon umoc­niony) roz­ka­zano roz­bić tyl­życko-inster­bur­skie (sowiecko-czer­nia­chow­skie) zgru­po­wa­nie prze­ciw­nika i, po poko­na­niu 70 – 80 km, nie póź­niej niż 10 – 12 dnia ope­ra­cji opa­no­wać rubież Nemonien (ros. Gołowkino), Norkitten (ros. Mieżdurieczje), Gołdap. W następ­nej kolej­no­ści front miał roz­wi­jać natar­cie w kie­runku na Królewiec po obu brze­gach rzeki Pregel (Pregoła, ros. Priegoła), utrzy­mu­jąc zasad­ni­cze siły na połu­dnio­wym brzegu rzeki. 1. Front Nadbałtycki miał siłami 43. Armii gene­rała lejt­nanta Afanasija P. Biełoborodowa nacie­rać wzdłuż lewego brzegu Niemna i tym samym wspie­rać woj­ska Czerniachowskiego w roz­bi­ciu zgru­po­wa­nia tylżyckiego.
2. Front Białoruski (armie: 50., 49., 3., 48., 2. Uderzeniowa, 65., 70., 5. Gwardyjska Pancerna, 4. Lotnicza; kor­pusy: 8. Zmechanizowany, 1., 3., 8. Gwardyjski Pancerny, 3. Gwardyjski Kawalerii – 63 dywi­zje pie­choty, 3 kawa­le­rii, 1 kor­pus zme­cha­ni­zo­wany i 5 pan­cer­nych, 3 samo­dzielne bry­gady pan­cerne i 3 rejony umoc­nione – 881 tys. żoł­nie­rzy, 2195 czoł­gów i dział samo­bież­nych, 11 tys. dział i moź­dzie­rzy) otrzy­mał zada­nie roz­bi­cia psza­sny­sko-mław­skiego zgru­po­wa­nia prze­ciw­nika i opa­no­wa­nia rubieży Myszyniec, Działdowo, Płock w 10 – 11 dniu ope­ra­cji, prze­su­wa­jąc się o 90 km. Dalej front miał nacie­rać w kie­runku ogól­nym na Nowe Miasto, Malbork. W celu wspar­cia 1. Frontu Białoruskiego w roz­bi­ciu war­szaw­skiego zgru­po­wa­nia prze­ciw­nika mar­szał­kowi Rokossowskiemu roz­ka­zano – nie mniej niż jedną armią, wzmoc­nioną kor­pu­sem pan­cer­nym albo zme­cha­ni­zo­wa­nym – wyko­nać ude­rze­nie obcho­dzące Modlin z zachodu w celu unie­moż­li­wie­nia odej­ścia wroga za Wisłę i być w goto­wo­ści do sfor­so­wa­nia rzeki.
Ogółem w ope­ra­cji wschod­nio­pru­skiej miało wziąć udział około 1,7 mln żoł­nie­rzy, 25 426 dział i moź­dzie­rzy, 3859 czoł­gów i dział samo­bież­nych, 3097 samo­lo­tów bojowych.
Obronę Prus Wschodnich i Polski pół­noc­nej powie­rzono Grupie Armii (GA) „Środek” dowo­dzo­nej przez gene­rała puł­kow­nika Georga Reinhardta. Grupa zaj­mo­wała 550-kilo­me­trową linię obrony od ujścia Niemna do ujścia Bugu i skła­dała się z 3. Armii Pancernej oraz 4. i 2. Armii (34 dywi­zje pie­choty i gre­na­die­rów ludo­wych, 3 pan­cerne, 4 gre­na­die­rów pan­cer­nych i 1 bry­gada – 580 tys. żoł­nie­rzy, 200 tys. człon­ków Volkssturmu, 8200 dział i moź­dzie­rzy, 700 czoł­gów i dział sztur­mo­wych, 775 samo­lo­tów). Odwód GA „Środek” sta­no­wiły: Korpus Pancerny „Grossdeutschland”, Korpus Pancerno-Spadochronowy „Hermann Göring”, Dywizja Grenadierów Pancernych „Brandenburg”, 5. i 7. Dywizja Pancerna, 18. Dywizja Grenadierów Pancernych, 13. Dywizja Piechoty i 10. Rowerowa Brygada Niszczycieli Czołgów. Osłonę lot­ni­czą zapew­niała 6. Flota Powietrzna.

  • Władimir Bieszanow

To jest skrócona wersja artykułu.

CZYTAJ E-WYDANIE KUP WYDANIE PAPIEROWE