Beijing: Muzeum Wojny i Oporu Narodu Chińskiego Przeciwko Japońskiej Agresji

WITH_2_2015_muzeum_ok

Muzeum Wojny i Oporu Narodu Chińskiego Przeciwko Japońskiej Agresji jest jed­nym z nie­licz­nych woj­sko­wych muzeów, które można odwie­dzić we współ­cze­snym Pekinie. Placówkę tę, zlo­ka­li­zo­waną w wiel­kim, nowo­cze­snym budynku wewnątrz murów sta­ro­żyt­nej for­tecy Wanping w połu­dniowo-zachod­niej czę­ści sto­licy Chińskiej Republiki Ludowej, po reno­wa­cji w 2005 r. można śmiało uznać za nowo­cze­sną i atrak­cyjną dla odwie­dza­ją­cych, w tym także dla cudzo­ziem­ców.

W wyniku roz­po­czę­tej w latach 60. XIX wieku rewo­lu­cji Meiji Japonia w ciągu kilku dekad ze śre­dnio­wiecz­nego i izo­lu­ją­cego się od świata pań­stwa zmie­niła się w liczą­cego się gra­cza na are­nie mię­dzy­na­ro­do­wej z wła­snym prze­my­słem i armią, utwo­rzo­nymi na naj­lep­szych wzor­cach zachod­nich. Japonia szybko zapra­gnęła także – wzo­rem euro­pej­skich potęg kolo­nial­nych i Stanów Zjednoczonych – roz­woju tery­to­rial­nego i kolo­nii. Musiało to dopro­wa­dzić do kon­fliktu z Chinami, które w owym cza­sie były wpraw­dzie kolo­sem na gli­nia­nych nogach, wyzy­ski­wa­nym i szan­ta­żo­wa­nym w dodatku przez ówcze­sne potęgi, ale mimo wszystko pań­stwem wiel­kim i rosz­czą­cym sobie prawo do swo­ich tra­dy­cyj­nych stref wpły­wów. Tzw. pierw­sza wojna chiń­sko-japoń­ska została sto­czona w latach 1894 – 1895 i zakoń­czyła się dru­zgo­cącą klę­ską Chin. Podkopała ona auto­ry­tet chiń­skiej dyna­stii Qing, co w per­spek­ty­wie dwóch dekad miało dopro­wa­dzić do jej upadku, pogłę­bie­nia wojny domo­wej i inter­wen­cji obcych mocarstw. W cza­sie trwa­nia tzw. Powstania Bokserów w latach 1899 – 1901 Japonia tym­cza­sem wzbo­ga­ciła się o nabytki tery­to­rialne: Formozę (Tajwan) i wyspy Senkaku. Co waż­niej­sze, Korea prze­stała być w wyniku tej wojny zależna od Chin, dzięki czemu już w 1905 r. (po nie­spo­dzie­wa­nym poko­na­niu Imperium Rosyjskiego w woj­nie 1904 – 1905 r. i mar­gi­na­li­za­cji jego roli na Dalekim Wschodzie) stała się
japoń­skim pro­tek­to­ra­tem.
W 1912 r. Chiny ogło­siły się repu­bliką, ale jej przy­wódcy nie byli w sta­nie zapro­wa­dzić w kraju porządku. Tak jak i wcze­śniej pań­stwem rzą­dzili lokalni wataż­ko­wie, któ­rzy w imię zwal­cza­nia rywali byli skłonni do kola­bo­ra­cji z impe­riami kolo­nial­nymi. W Mandżurii koope­ro­wano jaw­nie z Japończykami, któ­rzy sąsia­do­wali z tym pół­noc­nym tery­to­rium przez Koreę. Podzielone Chiny stały się kolej­nym celem japoń­skiego kolo­nia­li­zmu. W 1915 r. Tokio zażą­dało od Pekinu daleko idą­cych przy­wi­le­jów poli­tycz­nych i gospo­dar­czych, a w cza­sie pierw­szej wojny świa­to­wej japoń­ska armia prze­jęła nie­miec­kie posia­dło­ści na Dalekim Wschodzie, w tym także posia­dło­ści nie­miec­kie w Chinach na pół­wy­spie Szantung. W latach 1926 – 1928 Republika Chińska prze­pro­wa­dziła wielką akcję mili­tarną pod nazwą „Północna Ekspedycja”, mającą na celu uni­fi­ka­cję kraju i poko­na­nie desta­bi­li­zu­ją­cych pań­stwo, zbun­to­wa­nych dowód­ców i ośrod­ków wła­dzy. W maju 1928 r. chiń­ska Narodowa Armia Rewolucyjna dotarła na pół­wy­sep Szantuński, gdzie w mie­ście Jinan doszło do krwa­wych starć z armią japoń­ską, ofi­cjal­nie sta­jącą w obro­nie japoń­skich oby­wa­teli. Zginęło od 2 do 11 tys. ludzi – Chińczyków, ale także i Japończyków, któ­rzy po schwy­ta­niu byli przed śmier­cią tor­tu­ro­wani przez chiń­skich żoł­nie­rzy. Wydarzenia te zna­cząco popsuły obu­stronne rela­cje. Pod koniec roku Republika Chińska ogło­siła cał­ko­wite zjed­no­cze­nie kraju. Udało się nawet pod­po­rząd­ko­wać Mandżurię, mimo japoń­skiego prze­ciw­dzia­ła­nia.

  • Maciej Szopa

To jest skrócona wersja artykułu.

CZYTAJ E-WYDANIE KUP WYDANIE PAPIEROWE