Na Barakach i Sufach prze­ciwko bez­za­ło­gow­com

Formacja myśliwców wielozadaniowych F-16I Sufa, należących do 201. tajeset, stacjonującego w bazie Ramon na pustyni Negew. Wszystkie maszyny są uzbrojone w kierowane pociski rakietowe „powietrze-powietrze“ Python 4, AIM-120 AMRAAM i naprowdzane laserowo bomby GBU-10 Paveway II, które uzupełniają: zasobnik nawigacyjny AN/AAQ-13 LANTIRN, zasobnik celowniczy Rafael Litening II i trzy dodatkowe zbiorniki paliwa.

Formacja myśliw­ców wie­lo­za­da­nio­wych F-16I Sufa, nale­żą­cych do 201. taje­set, sta­cjo­nu­ją­cego w bazie Ramon na pustyni Negew. Wszystkie maszyny są uzbro­jone w kie­ro­wane poci­ski rakie­towe „powie­trze-powie­trze“ Python 4, AIM-120 AMRAAM i naprow­dzane lase­rowo bomby GBU-10 Paveway II, które uzu­peł­niają: zasob­nik nawi­ga­cyjny AN/AAQ-13 LANTIRN, zasob­nik celow­ni­czy Rafael Litening II i trzy dodat­kowe zbior­niki paliwa.

Równolegle ze wzro­stem liczby bez­za­ło­go­wych stat­ków powietrz­nych (BSP) uży­wa­nych w siłach zbroj­nych państw świata, a także zakresu ich zasto­so­wa­nia z racji rosną­cych zdol­no­ści ope­ra­cyj­nych, wzra­sta praw­do­po­do­bień­stwo star­cia w powie­trzu z udzia­łem „kla­sycz­nego” samo­lotu i bez­za­ło­gowca prze­ciw­nika, czy nawet walki pomię­dzy BSP dwóch wal­czą­cych stron. Problem ten jest szcze­gól­nie aktu­alny dla Sił Powietrznych i Kosmicznych Izraela, któ­rych samo­loty F-16, począw­szy od 2006 r., zapi­sały na swe konto co naj­mniej cztery tego typu zwy­cię­stwa powietrzne.

Jeśli cof­niemy się bar­dziej w prze­szłość, za pierw­sze zestrze­le­nie środka bez­za­ło­go­wego przez samo­lot izra­el­skiego lot­nic­twa należy uznać zwy­cię­stwo Eitana Karmi ze 101. taje­set, który wyko­nu­jąc zada­nie na Mirage IIICJ (nr 159) zestrze­lił pierw­szego dnia wojny Jom Kippur – 6 paź­dzier­nika 1973 r. – pocisk skrzy­dlaty „powie­trze-zie­mia“ KSR-2, odpa­lony przez egip­ski bom­bo­wiec Tu-16K-11 – 16. Drugim, rów­nież mało zna­nym, zda­rze­niem było zestrze­le­nie 13 czerwca 1985 r. „praw­dzi­wego” bez­za­ło­gowca – syryj­skiego apa­ratu roz­po­znaw­czego Tupolew Tu-143 (WR-3 Rejs). Zwycięstwo to uzy­skał Icchak Gat ze 117. taje­set, lecący na F-16A Nec nr 112 (nr seryjny 78 – 0314), a Rejs został tra­fiony poci­skiem „powie­trze-powie­trze” AIM-9L Sidewinder. Po 2006 r. we wszyst­kich przy­pad­kach zestrze­le­nia bez­za­ło­gow­ców cho­dziło o apa­raty nale­żące do zbroj­nego ramie­nia szy­ic­kiej orga­ni­za­cji Hezbollah lub pale­styń­skiego Hamsu, ope­ru­jące z tery­to­rium Libanu i Strefy Gazy.
Na prze­strzeni ostat­niej dekady Hezbollah, w dużym stop­niu dzięki pomocy Iranu oraz Syrii, prze­kształ­cił się z orga­ni­za­cji ter­ro­ry­stycz­nej w spraw­nie dowo­dzoną i nie­źle uzbro­joną struk­turę mili­tarną, w wypo­sa­że­niu któ­rej zna­la­zło się także kilka typów powietrz­nych sys­te­mów bez­za­ło­go­wych irań­skiego pocho­dze­nia. Same apa­raty lata­jące dostar­czano począt­kowo jako kom­pletne, w póź­niej­szym okre­sie miały być one także mon­to­wane na miej­scu z zespo­łów dostar­czo­nych z zagra­nicy. Potwierdzone są infor­ma­cje, że irań­skie BSP są w Libanie mody­fi­ko­wane, a także o tym, że Hezbollah samo­dziel­nie je pro­du­kuje, nie tylko z czę­ści pocho­dzą­cych z Iranu, ale także pozy­ski­wa­nych na wol­nym rynku w innych pań­stwach. Ponieważ w róż­nych źró­dłach spo­tyka się sprzeczne ze sobą infor­ma­cje o typach zestrze­lo­nych przez Izraelczyków bez­za­ło­gow­ców, warto naj­pierw zapre­zen­to­wać zasad­ni­cze typy BSP, które teo­re­tycz­nie mogłyby zostać użyte przez Hezbollah do misji nad Izraelem.
Najmniejszym jest Ababil (jaskółka dymówka), mający masę star­tową 82 kg (z tego 35 kg przy­pada na ładu­nek uży­teczny) i roz­pię­tość 2,9 m, napę­dzany sil­ni­kiem spa­li­no­wym wpra­wia­ją­cym w ruch śmi­gło pcha­jące. Pierwsza odmiana miała tak­tyczny pro­mień dzia­ła­nia w gra­ni­cach 100 km, mogła wznieść się na wyso­kość około 5000 m, prze­by­wać w powie­trzu 3,5 – 4 h i roz­wi­nąć pręd­kość rzędu 200 km/h. Rodzina BSP Ababil obec­nie liczy kilka apa­ra­tów bądź ich warian­tów, wśród któ­rych jest tak­tyczny bez­za­ło­go­wiec roz­po­znaw­czy Ababil 5 (odmienny układ kon­struk­cyjny, pro­mień dzia­ła­nia 150 km, pręd­kość mak­sy­malna do 300 km/h, krót­szy czas lotu), ale także ude­rze­niowy Ababil-T, czy wie­lo­za­da­niowe Ababil-R i Ababil-S.
BSP Ababil star­tuje z pneu­ma­tycz­nej wyrzutni mon­to­wa­nej na samo­cho­dzie cię­ża­ro­wym, ale można ją usta­wić także na nie­wiel­kiej jed­no­stce pły­wa­ją­cej. Ląduje na spa­do­chro­nie, dzięki któ­remu pręd­kość opa­da­nia wynosi 4 m/s. Aparatura roz­po­znaw­cza pozwala na foto­gra­fo­wa­nie oraz fil­mo­wa­nie w dzień i w nocy, a dane roz­po­znaw­cze są prze­ka­zy­wane za pomocą cyfro­wego łącza. Wersja ude­rze­niowa wyko­rzy­stuje do odna­le­zie­nia zapro­gra­mo­wa­nego celu sys­tem GPS i prze­no­sić może gło­wicę burzącą lub zbior­nik z gazem bojo­wym. Po star­cie z tery­to­rium Libanu ude­rze­niowy BSP może dole­cieć nawet w rejon Tel Awiwu czy Jerozolimy.
Kolejnym typem bez­za­ło­gowca jest Shaparak (motyl), mogący ope­ro­wać w odle­gło­ści do 50 km od sta­no­wi­ska ope­ra­tora, na mak­sy­mal­nej wyso­ko­ści około 4500 m. Aparat o masie 100 kg może prze­by­wać w powie­trzu do 3,5 h i prze­nieść ładu­nek uży­teczny o masie 8 kg. Napęd sta­nowi dwu­cy­lin­drowy sil­nik spa­li­nowy poru­sza­jący śmi­gło pcha­jące, ładu­nek uży­teczny zaś trzy barwne kamery cyfrowe. Shaparak może zostać wyko­rzy­stany do roz­po­zna­nia i dozoru, kon­troli gra­nicy lub fil­mo­wa­nia terenu i powierzchni wody w ramach wspar­cia dzia­łań poszu­ki­waw­czo-ratow­ni­czych.
Trzecim ziden­ty­fi­ko­wa­nym typem jest, nieco więk­szy, Mohajer II/IV (przy­bysz) o masie star­to­wej 170 kg, roz­pię­to­ści 5,3 m i pro­mie­niu dzia­ła­nia 50 – 150 km (w zależ­no­ści od wer­sji). Należą one mniej wię­cej do tej samej kate­go­rii co apa­raty rodziny Ababil, podob­nie jak one wyko­nują lot po zapro­gra­mo­wa­nej tra­sie i lądują z wyko­rzy­sta­niem spa­do­chronu w miej­scu okre­ślo­nym przez ope­ra­tora. Według jed­nego ze źró­deł, z zaso­bów irań­skiej Gwardii Republikańskiej, dostar­czono Hezbollahowi osiem BSP Mohajer IV.

  • Martin Pospíšil

To jest skrócona wersja artykułu.

CZYTAJ E-WYDANIE KUP WYDANIE PAPIEROWE