Amerykańskie krą­żow­niki lek­kie typu Brooklyn cz.2

Krążownik USS Honolulu na zdjęciu z 1944 r.

Amerykańskie krą­żow­niki lek­kie typu Brooklyn cz.2. Krążownik USS Honolulu na zdję­ciu z 1944 r.

Dziewięć okrę­tów typu Brooklyn weszło do służby w Marynarce Wojennej Stanów Zjednoczonych w latach 1937 – 1939. Były one inten­syw­nie wyko­rzy­sty­wane w cza­sie dru­giej wojny świa­to­wej; w dzia­ła­niach bojo­wych utra­cono tylko jeden taki krą­żow­nik. Pozostałe wyco­fano ze służby w US Navy w latach 1946 – 1947. W 1951 r. sześć z nich prze­ka­zano kra­jom Ameryki Południowej (Argentyna, Brazylia, Chile); pozo­stałe zło­mo­wano. Ostatni z nich słu­żył do 1992 r. w Marynarce Wojennej Chile.

USS Brooklyn

Stępkę pod krą­żow­nik Brooklyn (CL-40) poło­żono w stoczni New York Navy Yard (w Nowym Jorku) 12 marca 1935 r. Kadłub z czę­ścią nad­bu­dó­wek został zwo­do­wany 30 listo­pada 1936 r., a ukoń­czony okręt prze­ka­zano ofi­cjal­nie do służby 30 wrze­śnia 1937 r. Pierwszym dowódcą okrętu został mia­no­wany koman­dor W. D. Brereton. Otrzymał przy­dział do 8 Dywizjonu Krążowników i do końca 1938 r. peł­nił służbę na wodach Wschodniego Wybrzeża USA, wypeł­nia­jąc ruty­nowe zada­nia szko­le­niowe i bio­rąc udział w ćwi­cze­niach zespo­łów floty. Wiosną 1939 r. uczest­ni­czył w uro­czy­sto­ściach zwią­za­nych z otwar­ciem Światowej Wystawy w Nowym Jorku, a zaraz potem – mię­dzy 23 maja a 3 czerwca – stał się okrę­tem dowo­dze­nia w cza­sie słyn­nej akcji rato­wa­nia załogi okrętu pod­wod­nego Squalus (SS-192), który w rejo­nie Portsmouth zato­nął pod­czas testów zanu­rze­nia z całą załogą. Dzięki zakro­jo­nej na sze­roką skalę akcji ratow­ni­czej udało się ura­to­wać 33 człon­ków załogi z ogól­nej liczby 59 osób. Okręt został wydo­byty, wyre­mon­to­wany i pod zmie­nioną nazwą Sailfish odno­sił suk­cesy w cza­sie II wojny świa­to­wej, zata­pia­jąc 7 jed­no­stek japoń­skich, w tym lot­ni­sko­wiec eskor­towy Chuyo.
Po odby­ciu rejsu na Zachodnie Wybrzeże USA, 18 lutego 1940 r., krą­żow­nik wziął udział w wysta­wie „Golden Gate” w San Francisco i był jedną z jej atrak­cji. Pozostawał w służ­bie na wodach Zachodniego Wybrzeża do marca 1941 r., kiedy to wyru­szył w długi rejs szkolny na wody połu­dnio­wego Pacyfiku, skła­da­jąc kur­tu­azyjne wizyty w wielu por­tach. Rejs zakoń­czył się powro­tem okrętu do Pearl Harbor; stam­tąd wyru­szył w maju 1941 r. poprzez Kanał Panamski na Wschodnie Wybrzeże, skie­ro­wany roz­ka­zami do służby na Atlantyku w ramach Patroli Neutralności. W dniach od 1 do 7 lipca 1941 r. brał udział w osło­nie kon­woju trans­por­tu­ją­cego woj­sko do baz na Islandii. Służba krą­żow­nika Brooklyn na wodach atlan­tyc­kich trwała do wybu­chu wojny na Pacyfiku. W stycz­niu 1942 r. okręt powró­cił do USA na krótki remont, w cza­sie któ­rego zain­sta­lo­wano na jego pokła­dzie cztery czte­ro­lu­fowe zestawy armat plot 28 mm. Zdemontowano także kara­biny maszy­nowe 12,7 mm, a na ich miej­sce usta­wiono 12 poje­dyn­czych armat plot 20 mm. Na sta­no­wi­sku dzio­bo­wego dalo­ce­low­nika Mk 34 zain­sta­lo­wano antenę radaru kie­ro­wa­nia ogniem Mk 3.
Po remon­cie od kwiet­nia 1942 r. krą­żow­nik Brooklyn peł­nił na Atlantyku służbę kon­wo­jową na szlaku mię­dzy USA a Wielką Brytanią. W maju 1942 r. pod­czas prze­glądu na okrę­cie zain­sta­lo­wano radar SC-2, a na rufo­wym dalo­ce­low­niku Mk 34 dodano radar Mk 3. Okręt powró­cił do służby na Atlantyku. W paź­dzier­niku opu­ścił bazę w Norfolk i wspól­nie z wie­loma innymi okrę­tami US Navy wyru­szył poprzez Atlantyk w rejon wybrzeża Afryki Północnej, gdzie wziął udział w osło­nie lądo­wa­nia wojsk alianc­kich. 8 listo­pada wspie­rał ogniem swej arty­le­rii desant w rejo­nie Fedhali. 17 listo­pada został odwo­łany i skie­ro­wany do USA. W okre­sie od stycz­nia do maja osła­niał kon­woje atlan­tyc­kie podą­ża­jące z USA do Casablanki. W maju 1943 r. prze­szedł kolejny remont, w cza­sie któ­rego w miej­sce armat plot 28 mm zain­sta­lo­wano cztery poczwórne zestawy armat 40 mm. Liczbę Oerlikonów 20 mm zwięk­szono do 14 sta­no­wisk, zain­sta­lo­wano także radar typu SG, a dalo­ce­low­niki Mk 33 otrzy­mały radary Mk 4.
Po remon­cie Brooklyn został skie­ro­wany na wody Morza Śródziemnego, gdzie brał udział w lądo­wa­niu Aliantów na Sycylii, wspie­ra­jąc oddziały desan­towe ogniem swo­jej arty­le­rii w dniach 10 – 14 lipca 1943 r. W okre­sie 22 stycz­nia – 9 lutego 1944 r. uczest­ni­czył w osło­nie desantu pod Anzio-Nettuno, potem ostrze­li­wał nie­miec­kie pozy­cje pod Formii w dniach 12 – 23 maja 1944 r. Osłaniał też lądo­wa­nie wojsk na wybrzeżu połu­dnio­wej Francji w sierp­niu tego roku. 21 listo­pada krą­żow­nik opu­ścił Morze Śródziemne i powró­cił do USA na remont, który trwał do maja 1945 r. W cza­sie tego remontu kadłub został posze­rzony, otrzy­mu­jąc bur­towe zbior­niki wypor­no­ściowe (bąble), arty­le­rię plot wzmoc­niono o dwa zestawy zdwo­jo­nych armat 40 mm, a działka 20 mm zostały wymie­nione na sta­no­wi­ska dwu­lu­fowe w licz­bie 10 sztuk, czyli 20 luf.
Po zakoń­cze­niu remontu – nie bio­rąc już udziału w dzia­ła­niach wojen­nych – odby­wał rejsy szkolne na wodach Wschodniego Wybrzeża i Atlantyku, aż do wyco­fa­nia go ze służby 3 stycz­nia 1947 r. Po zakon­ser­wo­wa­niu zna­lazł się w rezer­wie floty. 9 stycz­nia 1951 r. został sprze­dany Marynarce Wojennej Chile, gdzie zmie­niono mu nazwę na O’Higgins. Okręt pod tą nazwą peł­nił służbę w Chile przez ponad 40 lat; w 1992 r. został wyco­fany ze służby i sprze­dany na złom.

USS Philadelphia

Budowę krą­żow­nika CL-41 roz­po­częto w stoczni Philadelphia Navy Shipyard 28 maja 1935 r. Otrzymał nazwę Philadelphia i spły­nął na wodę 17 listo­pada 1936 r.; prze­ka­za­nie do służby jesz­cze nie do końca ukoń­czo­nego okrętu miało miej­sce 23 wrze­śnia 1937 r. Pierwszym jego dowódcą został mia­no­wany koman­dor Jules James. Po zakoń­cze­niu prób stocz­nio­wych i prac wypo­sa­że­nio­wych 3 stycz­nia 1938 r. krą­żow­nik opu­ścił Filadelfię i wyru­szył w rejs szkolny na wody Morza Karaibskiego, gdzie prze­by­wał do kwiet­nia. W maju powró­cił na wody Karaibów, gosz­cząc na swoim pokła­dzie pre­zy­denta Franklina D. Roosevelta przez kilka dni w cza­sie, kiedy flota ame­ry­kań­ska prze­pro­wa­dzała ćwi­cze­nia. 28 czerwca 1938 r. Philadelphia został okrę­tem fla­go­wym 8 Dywizjonu Krążowników.

  • Grzegorz Nowak

To jest skrócona wersja artykułu.

CZYTAJ E-WYDANIE KUP WYDANIE PAPIEROWE